Қазақстанда соңғы күндері автокөлік иелері арасында бұрын-соңды болмаған сұраныс толқыны байқалды. Дәрі қобдишасы (аптечка), өрт сөндіргіш, апаттық тоқтау белгісі сияқты міндетті құралдар жаппай сатып алынып жатыр. Бұған жол-патрульдік полициясының күшейтілген тексерістері себеп болғаны айтылады. Алайда мәселенің түп-төркіні тек айыппұлдан қашу емес – бұл ең алдымен жолдағы қауіпсіздік мәдениетінің көрінісі.

Қазақстандағы тексерістер және жүргізушілер реакциясы

Соңғы уақытта Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі елдің бірнеше өңірінде, әсіресе Шымкент, Тараз және Түркістан облысында ауқымды рейдтер жүргізді. Бір күннің өзінде 1500-ден астам жол қозғалысы ережесін бұзу дерегі анықталған.

Осы жағдай жүргізушілер арасында дүрбелең туғызып, көлікте міндетті түрде болуы тиіс құралдарға сұранысты күрт арттырды. Нарықта бағаның бірнеше есе өсуі де байқалды. Кейбір кәсіпкерлер бұл жағдайды пайдаланып, қажетті құралдарды қымбатқа қайта сатуды жолға қойған.

Көлікте міндетті түрде не болуы керек?

Қазақстан заңнамасына сәйкес, әрбір жүргізушінің көлігінде төмендегі үш негізгі құрал болуы міндетті:

1. Дәрі қобдишасы

Дәрі қобдишасы – алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған ең маңызды құралдардың бірі. Оның құрамы Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі бекіткен арнайы тізімге сай болуы тиіс.

Қобдиша құрамына мыналар кіреді:

• 3% сутегі тотығы ерітіндісі
• Стерильді және стерильді емес бинттер
• Медициналық салфеткалар
• Қан тоқтатқыш ширақ (жгут)
• Жабысқақ пластырь (лейкопластырь)
• Медициналық қолғап
• Қайшы

Маңыздысы – жарамдылық мерзімі. Әдетте ол 5 жылға дейін. Полицейлер тек бар-жоғын ғана емес, толықтығы мен мерзімін де тексереді.

2. Өрт сөндіргіш

Көліктегі өрт сөндіргіш – төтенше жағдайда өмірді құтқаратын құрал. Оны таңдағанда:

• Манометрі жұмыс істеп тұрғанын
• Пломбасы бұзылмағанын
• Қысымы қалыпты екенін
  тексеру қажет.

Өрт тек өз көлігіңізде ғана емес, айналадағы басқа көліктерде де болуы мүмкін. Сондықтан бұл құрал – өзара көмек мәдениетінің де белгісі.

3. Апаттық тоқтау белгісі

Апаттық белгі жолда қалған немесе жол-көлік оқиғасы болған жағдайда басқа жүргізушілерге ескерту үшін қойылады. Ол:

• Жарық шағылыстыратын
• Тұрақты құрылымға ие
  болуы тиіс.

Жарық шағылыстыратын жилет: міндетті ме?

Көпшілік арасында жарық шағылыстыратын жилет міндетті деген пікір тараған. Бірақ бұл – қате түсінік. Қолданыстағы ережелер бойынша, мұндай жилет тек жүк көліктерінің арнайы белгілеуіне қатысты талаптарда ғана қарастырылған.

Яғни жеңіл көлік жүргізушілері үшін жилет міндетті емес. Дегенмен, оны өз еркімен алып жүру – қауіпсіздік үшін өте тиімді шешім.

Айыппұл мөлшері

Егер көлікте:

• дәрі қобдишасы
• өрт сөндіргіш
• апаттық белгі

болмаса, жүргізушіге 5 АЕК (шамамен 21 625 теңге) көлемінде айыппұл салынады.

Қосымша қандай заттар қажет?

Автоэксперттердің айтуынша, міндетті құралдардан бөлек, көлікте мына заттардың болғаны дұрыс:

• Аккумуляторды «оталдыруға» арналған сымдар
• Сүйреткіш трос
• Кішкентай шам
• Домкрат және насос
• Қыс мезгілінде күрек
• Қар тоқтатқыш тіректер

Бұл құралдар ұзақ сапарларда немесе күтпеген жағдайларда үлкен көмек береді.

Неге бұл заттар шынымен маңызды?

Көп жүргізуші бұл талаптарды тек полиция үшін қажет деп ойлайды. Алайда тәжірибе көрсеткендей, бұл – өмірлік маңызы бар құралдар.

Мысалы қарапайым дәрі қобдишасы ауыр жарақат кезінде қан тоқтатуға көмектеседі. Ал өрт сөндіргіш кейде бүтін бір көлікті ғана емес, адам өмірін де сақтап қалуы мүмкін.

Көліктегі қауіпсіздік құралдары — формалды талап емес, өмірді сақтайтын қажеттілік. Қазақстандағы соңғы дүрбелең бұл мәселенің қаншалықты маңызды екенін тағы бір рет көрсетті.

Жолға шыққанда тек құжаттарды ғана емес, қауіпсіздік құралдарын да тексеруді әдетке айналдыру — әр жүргізушінің жауапкершілігі.