Бітімгер болу оңай ма? Голаннан оралған сарбаздардың қызметі

Алматы әуежайында Голан жоталарындағы БҰҰ миссиясынан оралған қазақстандық бітімгерлерді салтанатты қарсы алу рәсімі өтті. Екінші ұлттық контингент құрамындағы 70 әскери қызметші бірнеше ай бойы халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолында қызмет атқарып, елге аман-есен оралды. Бұл оқиға тек әскери сала үшін ғана емес, Қазақстанның халықаралық беделі мен дипломатиялық ұстанымы тұрғысынан да маңызды қадам саналады.

Голан жоталары – әлем назарындағы аймақ

Голан жоталары – Таяу Шығыстағы ең шиеленісті аумақтардың бірі. Бұл аймақ ұзақ жылдар бойы Израиль мен Сирия арасындағы даулы территория ретінде белгілі. Осындай тұрақсыз өңірде БҰҰ бітімгерлік миссиясының болуы – әскери ғана емес, саяси жауапкершілігі жоғары міндет.

Қазақстандық сарбаздардың дәл осындай күрделі аймақта қызмет етуі еліміздің Қарулы күштерінің кәсіби деңгейін көрсетеді. Бұрын Қазақстан көбіне гуманитарлық және дипломатиялық бастамаларымен танылса, енді халықаралық қауіпсіздік мәселелеріне де белсенді араласа бастады.

Қазақстанның бітімгерлік жолы қалай басталды?

Біріккен Ұлттар Ұйымы аясындағы бітімгерлік қызмет Қазақстан үшін жаңа бағыт емес. Еліміз алғашқы әскери бақылаушыларын халықаралық миссияларға 2000-жылдардың басында жібере бастаған. Кейін Ливан, Батыс Сахара және Африкадағы бірқатар аймақта қазақстандық офицерлер қызмет етті.

Алайда Голан жоталарындағы миссияның ерекшелігі – Қазақстанның бұл жолы толыққанды ұлттық контингент ретінде қатысуы. Бұл дегеніміз, еліміз тек жеке офицерлерді емес, тұтас әскери бөлімшені халықаралық операцияға жұмылдыру деңгейіне жетті.

Бітімгерлер нақты қандай жұмыстар атқарды?

Екінші контингенттің жетекшісі майор Әнуар Арынғазиевтің айтуынша, әскери қызметшілер мыңнан астам тапсырманы орындаған. Оның ішінде:

• 798 рет патрульдеу жүргізілді;
• 56 оқу-жаттығу ұйымдастырылды;
• 63 жарылғыш зат залалсыздандырылды;
• 57 уақытша бақылау бекеті құрылды;
• ресми тұлғаларды 15 рет қауіпсіз алып жүру қамтамасыз етілді.

Бұл көрсеткіштер қазақстандық әскери қызметшілердің тек бақылаушы емес, нақты қауіпсіздік міндеттерін атқарғанын аңғартады. Әсіресе жарылғыш заттарды жою секілді жұмыстар үлкен тәжірибе мен психологиялық дайындықты талап етеді.

Бітімгерлік миссия армияға не береді?

Мұндай халықаралық операциялардың бірнеше маңызды пайдасы бар.

1. Әскери тәжірибе жинақталады

Шынайы қақтығыс аймақтарында қызмет ету сарбаздардың кәсіби машығын арттырады. Олар халықаралық стандартпен жұмыс істеуді, түрлі елдердің әскери құрылымдарымен үйлесімді әрекет етуді үйренеді.

2. Қазақстанның беделі күшейеді

Бітімгерлік миссияларға қатысатын мемлекеттер әлемдік қауымдастық алдында сенімді әріптес ретінде қабылданады. Қазақстанның бейбітшілік бастамаларын қолдауы сыртқы саясаттағы көпвекторлы бағытпен де үндеседі.

3. Әскердің халықаралық деңгейі көтеріледі

БҰҰ операцияларында тәртіп, тілдік дайындық, техникамен жұмыс, логистика және төтенше жағдайда әрекет ету қабілеті қатаң бағаланады. Сондықтан мұндай миссиялар армияның кәсіби сапасын арттыруға ықпал етеді.

Бітімгер болу оңай ма?

Көпшілік бітімгерлерді тек бақылаушы ретінде қабылдайды. Алайда олардың жұмысы үлкен қауіппен байланысты. Олар қақтығыс қаупі жоғары аймақта тәулік бойы кезекшілік атқарады, белгісіз аумақтарды патрульдейді және төтенше жағдайларға жедел әрекет етеді.

Сонымен қатар, бітімгерлерге физикалық дайындықтан бөлек:

• ағылшын тілін білу;
• халықаралық құқық негіздерін меңгеру;
• психологиялық тұрақтылық;
• мәдениетаралық коммуникация дағдылары қажет.

Сондықтан БҰҰ миссиясына іріктеу бірнеше кезеңнен тұрады.

Отбасылар үшін де үлкен сынақ

Алматы әуежайындағы ең әсерлі сәттердің бірі – сарбаздардың туған-туыстарымен қауышуы болды. Бірнеше ай бойы қауіпті аймақта жүрген жақындарын күту – отбасы үшін де ауыр сынақ.

Ефрейтор Еркебұлан Қадиевтің жұбайы Перизат Қадиева бітімгерлердің елге оралуын ерекше күн деп атады. Бұл сөздер әскери қызметтің тек сарбазға ғана емес, оның отбасына да үлкен жауапкершілік жүктейтінін көрсетеді.

Қазақстанның келесі қадамы қандай?

Мәліметке сәйкес, бітімгерлердің екінші тобы елге 28 мамырда оралады. Бұл Қазақстанның халықаралық миссияларға қатысуы жүйелі түрде жалғасып жатқанын білдіреді.

Сарапшылардың пікірінше, алдағы жылдары Қазақстан БҰҰ-ның бейбітшілік операцияларындағы рөлін күшейтуі мүмкін. Себебі әлемдегі геосаяси шиеленістер көбейген сайын, халықаралық қауіпсіздікке үлес қоса алатын мемлекеттерге сұраныс арта түсуде.

Голан жоталарынан оралған қазақстандық бітімгерлер – тек әскери міндетін орындап келген сарбаздар ғана емес. Олар Қазақстанның әлем алдындағы бейбіт имиджін нығайтып, еліміздің халықаралық жауапкершілікке дайын екенін көрсетті.

Бұл миссия Қазақстан армиясының кәсіби әлеуетін танытып қана қоймай, еліміздің жаһандық қауіпсіздік мәселелеріндегі орнын да айқындай түсті.