Әлемде өз-өзін азық-түлікпен толық қамтамасыз ететін жалғыз ел бар

Әлемнің көптеген елінде әдетте бір алқапта бір ғана дақыл өсірілсе, Гайанада фермерлер аралас егіс әдісін қолданады. Яғни бір егістікте екі немесе одан да көп дақыл қатар өсіріледі, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Мәселен, кокос пальмасын өсіретін шаруалар жас ағаштардың арасынан ананас немесе қызанақ егеді. Ал жүгері мен соя бір алқапта қатар өседі: соя топырақты азотпен байытса, жүгері қоректік заттарды маусымның басқа кезеңінде пайдаланады.

Мұндай тәсіл мұқият жоспарлауды қажет етеді, бірақ оның пайдасы зор. Аралас егіс топырақ құрылымын жақсартады, құнарлылығын арттырады әрі зиянкестермен химиялық заттарды көп қолданбай-ақ күресуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бір дақыл ауа райына немесе нарықтағы өзгерістерге байланысты өнім бермей қалса, екіншісі шығынның орнын толтыра алады.

Мамандардың айтуынша, бұл әдіс өнімділікті бір дақылды ғана өсірумен салыстырғанда 1,2-1,5 есеге дейін арттыруы мүмкін.

Топырақты тоздырмай дамыту

Гайана ауыл шаруашылығында регенеративті егіншілік әдісі де кеңінен қолданылады. Бұл тәсіл топырақтағы қоректік заттарды қалпына келтіруге бағытталған. Мал шаруашылығы егіншілік жүйесіне біріктірілген, ал топырақ эрозиясының алдын алу үшін жер жыл бойы тірі тамырмен жабық күйде сақталады. Соның арқасында топырақ құнарын жоғалтпай, керісінше, нығая түседі.

Басқа елдерге үлгі

Мамандар Гайананың тәжірибесі ресурсы шектеулі шағын елдер үшін үлкен сабақ екенін айтады. Дұрыс жоспарлау мен тиімді тәсілдер арқылы күрделі жағдайдың өзінде азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге болатынын бұл ел нақты дәлелдеп отыр.

Климаттың өзгеруі, геосаяси шиеленістер мен сауда байланыстарының үзілуі күшейіп тұрған қазіргі кезеңде, Гайананың азық-түлік өндіру үлгісі әлем елдері үшін бұрынғыдан да маңызды бола түсуі мүмкін. Бұл тәжірибе – тек алыс болашақтағы арман емес, іске асуға болатын нақты мақсат екенін Гайана өз мысалымен көрсетіп отыр.