2026 жылы паспорт алу қанша тұрады және оны қалай тез рәсімдеуге болады?

Шетелге сапар жоспарлағанда назар аударатын маңызды мәселелердің бірі – паспорттың жарамдылық мерзімі. Құжатты жаңарту немесе алғаш рет рәсімдеу қажет болса, оның дайындалу уақытын да ескерген жөн. Дегенмен паспортты бірнеше апта күтпей, қысқа мерзімде алуға мүмкіндік бар. Ол үшін қанша қаражат жұмсалады, қандай құжаттар қажет және рәсімдеу кезінде нені ескеру керек? El.kz 2026 жылы Қазақстанда паспорт алудың жолдары мен негізгі талаптарын түсіндіреді.

Паспортты қайдан алуға болады?

Қазақстанда паспорт алу міндетті емес. Азаматтар ел ішінде жеке куәлікті пайдалана алады, ал шетелге шығу үшін паспорт қажет. Бұл құжат жасына қарамастан Қазақстан Республикасының барлық азаматына беріледі.

Паспорт рәсімдеу үшін Халыққа қызмет көрсету орталығына (ХҚКО) жүгіну керек. Азаматтар тұрғылықты мекенжайына қарамастан, өзіне ыңғайлы бөлімшені таңдай алады.

Сондай-ақ кейбір жағдайда құжатты eGov.kz порталы немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы қайта рәсімдеуге өтініш беруге болады. Бұл мүмкіндік негізінен бұрын паспорт алған және оны ауыстыруы қажет азаматтарға арналған.

Бұдан бөлек, Астана, Алматы, Шымкент және бірқатар облыс орталықтарындағы цифрлық ХҚКО-ларда өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары жұмыс істейді. Олардың көмегімен азаматтар суретке түсіп, қолтаңбасын қалдырып, өтінішті өз бетінше жолдай алады. Бұл рәсім шамамен 10-15 минут уақыт алады.

Паспорт алу үшін қандай құжаттар қажет?

Паспорт рәсімдеу үшін көп құжат жинаудың қажеті жоқ. Ересек азаматтарға негізінен жеке куәлік пен мемлекеттік баж төленгенін растайтын түбіртек жеткілікті.

Егер бұрын паспорт алған болсаңыз, ескі құжатты да ала барған жөн.

Мемлекеттік бажды ХҚКО-да немесе банктердің мобильді қосымшалары арқылы төлеуге болады. Ал паспортқа арналған фотосурет орталықта түсіріледі. Сондықтан алдын ала фотоательеге барудың қажеті жоқ.

Дегенмен құжатты жоғалту, аты-жөнін өзгерту немесе басқа да ерекше жағдайларда қосымша құжаттар сұралуы мүмкін.

2026 жылы паспорт алу қанша тұрады?

Қазақстанда паспорттың бағасы оның бет санына байланысты белгіленеді. 2026 жылы айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4 325 теңгені құрайды.

Қазіргі тариф бойынша:

• 36 беттік паспорт – 8 АЕК немесе 34 600 теңге;
• 48 беттік паспорт – 12 АЕК немесе 51 900 теңге;
• 16 жасқа дейінгі балаларға арналған 24 беттік паспорт – 4 АЕК немесе 17 300 теңге.

36 беттік паспорт шетелге сирек шығатын азаматтарға ыңғайлы. Ал жиі саяхаттайтын, түрлі мемлекеттердің визасын рәсімдейтін адамдар 48 беттік нұсқаны таңдай алады.

Аталған сомалар паспортты стандартты мерзімде рәсімдеуге арналған. Егер құжатты жылдам алу қажет болса, қосымша төлем жасалады.

Паспортты қанша күнде алуға болады?

Қазақстанда паспортты әдеттегі тәртіппен дайындау мерзімі – 15 жұмыс күні. Бұл уақытқа демалыс және мереке күндері кірмейді.

Алайда шетелге шұғыл шығу қажет болса, құжатты жеделдетілген тәртіппен рәсімдеуге мүмкіндік бар.

Мұндай қызметтің бағасы мен дайындалу мерзімі өтініш берілген өңірге байланысты өзгереді.

Астана, Алматы, Шымкент және облыс орталықтарында:

• 1 жұмыс күні ішінде алу – 4 980 теңге;
• 3 жұмыс күні ішінде алу – 2 750 теңге.

Облыстық маңызы бар қалалар мен аудандарда:

• 3 жұмыс күні ішінде алу – 2 700 теңге;
• 7 жұмыс күні ішінде алу  – 1 110 теңге.

Бұл сомалар паспорттың негізгі мемлекеттік бажына қосымша төленеді.

Мысалы, Астанада 36 беттік паспортты бір жұмыс күні ішінде рәсімдеу үшін негізгі 34 600 теңгеге жеделдету қызметінің 4 980 теңгесін қосқанда, жалпы 39 580 теңге төлеу қажет.

Айта кетейік, құжатты дайындау мерзімі өтініш берген күннен кейінгі жұмыс күнінен бастап есептеледі.

Балаға паспорт алу үшін не істеу керек?

Қазақстанда балаға паспортты туған кезінен бастап рәсімдеуге болады. Бұл үшін оның 16 жасқа толуын күтудің қажеті жоқ.

Балаға паспорт алу үшін ата-анасының бірі немесе заңды өкілі ХҚКО-ға бірге баруы тиіс.

Қажетті құжаттар:

• Баланың туу туралы куәлігі;
• Ата-анасының біреуінің жеке куәлігі;
• Мемлекеттік баж төленгенін растайтын түбіртек;
• Баланың бұрынғы паспорты (бар болса).

Құжат рәсімделетін кезде баланың өзі де ХҚКО-да болуы керек. Себебі паспортқа арналған фотосурет сол жерде түсіріледі.

Егер бала шетелде дүниеге келсе немесе ата-анасының бірі шетел азаматы болса, қосымша құжаттар талап етілуі мүмкін.

Балалар паспортының жарамдылық мерзімі де жасына байланысты ерекшеленеді.

12 жасқа толмаған балаларға паспорт 5 жылға беріледі. Ал 12 жастан 16 жасқа дейінгі балаларға рәсімделген құжат 10 жылға жарамды.

Паспортқа арналған фотосурет қандай болуы керек?

Паспортқа арналған фотосуретке арнайы талаптар қойылады. Оны ХҚКО-да түсіруге болады. Фотосуреттің өлшемі 35×45 миллиметр болуы тиіс. Адамның бет-жүзі анық көрініп, сурет алдынан, жарық жерде түсірілуі керек.

Фотоға түскен кезде бет-әлпет бейтарап қалыпта, ауыз жабық болуы қажет. Сондай-ақ адамның жүзіне көлеңке түспеуі тиіс.

Медициналық немесе діни себептерді қоспағанда, бас киіммен суретке түсуге рұқсат етілмейді. Фотосуретті компьютерлік бағдарламалар арқылы өзгертуге немесе өңдеуге болмайды. Егер дайын фотосурет ұсыну қажет болса, оның соңғы алты ай ішінде түсірілгені маңызды.

Паспортты онлайн рәсімдеуге бола ма?

Қазақстанда паспортты қайта рәсімдеуге өтінішті белгілі бір жағдайларда eGov.kz порталы арқылы беруге болады.

Ол үшін порталға электрондық цифрлық қолтаңба немесе қолжетімді сәйкестендіру тәсілі арқылы кіру қажет.

Одан кейін жеке басты куәландыратын құжаттарға қатысты қызмет таңдалып, сұралған мәліметтер толтырылады. Қажет болған жағдайда фотосурет пен қолтаңбаның электронды үлгісі жүктеледі.

Мемлекеттік баж да онлайн төленеді. Алайда бұл қызмет барлық азаматқа бірдей қолжетімді емес. Паспортты алғаш рет рәсімдеу үшін ХҚКО-ға бару қажет болуы мүмкін.

Сонымен қатар өтініш электронды түрде берілген күннің өзінде дайын құжатты алу үшін таңдалған ХҚКО-ға жеке бару керек.

Паспорттың жарамдылық мерзімі қанша жыл?

Ересек азаматтарға арналған паспорт 10 жылға беріледі.

Дегенмен шетелге шығар алдында құжаттың жарамдылық мерзімін міндетті түрде тексерген жөн. Себебі көптеген мемлекет туристерден паспортының сапар аяқталғаннан кейін де кемінде үш немесе алты ай жарамды болуын талап етеді.

Мысалы, Шенген аймағына кіретін елдерде паспорттың жарамдылық мерзіміне қатысты арнайы талаптар бар. Түркия мен Біріккен Араб Әмірліктеріне сапар жоспарлаған азаматтар да бұл мәселеге назар аударуы керек.

Сондықтан құжаттың мерзімі аяқталуға жақындаса, оны алдын ала ауыстырған дұрыс.

Паспортты тек жарамдылық мерзімі аяқталған кезде ғана емес, басқа жағдайларда да жаңарту қажет болуы мүмкін.

Атап айтқанда, құжаттың визалық беттері толып қалса, аты-жөні өзгерсе, паспорт бүлінсе немесе ондағы мәліметтер қате болса, жаңасын рәсімдеуге тура келеді.

Паспорт жоғалса не істеу керек?

Егер паспорт Қазақстан аумағында жоғалса, ХҚКО-ға барып, жаңа құжат рәсімдеуге өтініш беру қажет.

Ол үшін жеке куәлік, паспорттың қандай жағдайда жоғалғаны туралы жазбаша өтініш және мемлекеттік баж төленгенін растайтын құжат ұсынылады.

Жоғалған паспорттың орнына жаңасын рәсімдеу мерзімі де әдетте 15 жұмыс күнін құрайды. Құжат шұғыл қажет болса, қосымша ақы төлеп, жеделдетілген қызметті пайдалануға болады.

Ал паспорт ұрланған жағдайда полицияға хабарласқан жөн.

Шетелде паспорт жоғалса, елге қалай оралуға болады?

Шетелде жүргенде паспортты жоғалту немесе құжаттың бүлінуі сапарды қиындатуы мүмкін. Алайда мұндай жағдайда Қазақстанға оралуға мүмкіндік беретін арнайы құжат рәсімделеді.

Ең алдымен жергілікті полицияға хабарласып, паспорттың жоғалғаны немесе ұрланғаны туралы мәлімет алған жөн.

Одан кейін Қазақстанның сол мемлекеттегі елшілігіне немесе консулдық мекемесіне жүгіну қажет.

Дипломатиялық өкілдік азаматтың жеке басы мен азаматтығын анықтағаннан кейін Қазақстанға қайтып оралуға арналған куәлік бере алады.

Бұл құжат елге оралу үшін пайдаланылады. Ал Қазақстанға келген соң ХҚКО арқылы жаңа паспорт рәсімдеу қажет.

Ескі паспорттағы визаны сақтап қалуға бола ма?

Кейде азаматтар паспортын ауыстырғанымен, ескі құжатында жарамдылық мерзімі аяқталмаған виза қалып қояды.

Мұндай жағдайда ХҚКО қызметкеріне алдын ала ескерту қажет.

Белгіленген тәртіпке сәйкес, ескі паспорт жарамсыздандырылғаннан кейін азаматтың өтініші бойынша өзіне қайтарылуы мүмкін.

Алайда ескі паспорттағы визаны пайдалану мүмкіндігі баратын мемлекеттің заңнамасына байланысты. Сондықтан сапарға шықпас бұрын тиісті елдің елшілігінен немесе консулдығынан нақтылап алған дұрыс.

Дайын паспортты қалай алуға болады?

Паспорт дайын болған кезде өтініште көрсетілген телефон нөміріне 1414 қызметінен SMS-хабарлама келуі мүмкін.

Дайын құжатты өтініш берген ХҚКО бөлімшесінен алуға болады. Ол үшін жеке куәлікті және өтініш нөмірі көрсетілген түбіртекті ала барған жөн.

Паспортты алған кезде аты-жөніңіздің, туған күніңіздің және басқа да жеке мәліметтердің дұрыс жазылғанына назар аударыңыз. Егер қате байқалса, оны бірден ХҚКО қызметкеріне хабарлау қажет.

Айта кетейік, шетелге сапар жоспарлаған азаматтарға паспортты алдын ала рәсімдеген тиімді. Әсіресе, виза қажет мемлекеттерге баратын болсаңыз, құжаттың дайындалу мерзімімен қатар, виза рәсімдеуге кететін уақытты да ескерген жөн.