15 млн теңгелік сабақ: Қолдан көлік аларда неден сақ болу керек

Қазақстанда көлікті қолдан сатып алу көбіне мұқият тексеруді қажет етеді. Сырт көзге тиімді көрінетін хабарландырудың артында көлік алып-сатумен айналысатын адам тұруы мүмкін. Ол сатып алушыға қажетті әсер қалдырып, шешім қабылдауға асықтырып, психологиялық қысым көрсетуі ықтимал. El.kz басылымы мұндай сатушылардың негізгі тәсілдерін және сатып алушының Zeekr 001 көлігі үшін 15 млн теңгеге жуық ақшаға алданып қала жаздаған нақты жағдайды талдады.

Шынайылықтың орнына жасалған декорация

Алыпсатарлар сатып алушымен кездесу үшін көбіне басқа адамның үйін жалға алып немесе таныстарының үйін пайдаланады. Осы арқылы өздерін ауқатты әрі табысты көлік иесі ретінде көрсетуге тырысады.

Қымбат үйдегі кездесу сатып алушының сенімін арттыруы мүмкін. Өйткені «жағдайы жақсы адам бірнеше миллион теңге үшін алдауға бармас еді» деген түсінік қалыптасады.

Көліктің салонында шашылып жатқан балалар ойыншықтары мен жеке заттар да осы мақсатқа қызмет етеді. Мұндай жағдайда көлік бірден «отбасылық автомобиль» ретінде көрінеді. Яғни иесі одан шаршағандықтан сатып жатқандай әсер қалдырады. Ал шын мәнінде ол қайта сатуға алынған көлік болуы мүмкін.

Қысым көрсету және әдейі асықтыру

Классикалық тәсілдердің бірі – сатып алушыға уақыт тапшылығын сезіндіру. Сатушы «басқа сатып алушылар келе жатыр», «біреу бұдан да жоғары баға ұсынды» немесе «өзімнің шұғыл ұшуым бар, қазір шешу керек» деген сияқты себептер келтіруі мүмкін.

Бұл кездейсоқтық емес, арнайы қолданылатын әдіс болуы ықтимал. Сатып алушы мәміледен айырылып қалудан қорқып, қобалжи бастағанда көліктің тарихындағы күмәнді тұстарды байқау және жағдайды сыни тұрғыдан бағалау қиындайды.

Қысым көрсетудің тағы бір түрі – көлікті тәуелсіз маман тексеріп жатқан сәтте ақшаға асықтыру. Егер сатушы сарапшы көлікті қарап жатқанда қолма-қол ақша шешіп алуға асықтырса, бұл маңызды белгі. Ол мәмілені көліктегі күмәнді жайттар анықталғанға дейін аяқтауға тырысуы мүмкін.

Бұл іс жүзінде қалай болған?

Жақында дәл осындай жағдайға Kolesa.kz сайтынан нарықтағы бағадан айтарлықтай арзан Zeekr 001 көлігін тапқан сатып алушы тап бола жаздаған.

Сатушы өзін көліктің жалғыз иесі ретінде таныстырған. Сатып алушыны үйіне шақырып, қонақ күткендей тест-драйв ұйымдастырған. Ал көліктің салонына балалардың ойыншықтарын орналастырып, оның отбасылық автомобиль екеніне көз жеткізуге тырысқан.

Сатып алушы көлікті тәуелсіз автокөлік маманына тексерту керек екенін айтқанда, сатушы бастапқыда келіскен. Алайда кейін оның әрекеті өзгере бастаған. Ол маманмен жеке қалуға тырысып, қобалжып, ақшаны қолма-қол беруге асықтырған.

Ақырында жүргізілген тексеріс көліктің алты иесі болғанын, шетелден әкелінгенін көрсетті. Сонымен қатар көліктің жүрісі бұралған болуы мүмкін деген күдік пайда болған.

Ал өзін «иесі» деп таныстырған адам бұл көлікті небәрі 10 күндей ғана иеленген. Яғни ол кәдімгі көлік алыпсатар болып шыққан.

Тексеріс нәтижесі бойынша дәл осы көлікке қатысты ресми есеп жасалатын сәтте сатушының шұғыл шаруалары пайда болып, мәмілені дереу аяқтауды талап еткен.

Көлік сатып алғанда неге мән беру керек?

Сатушының көлікке қаншалықты эмоционалды байланысы бар екеніне назар аударған жөн.

Мысалы, көлікті сатуға арнайы тапсырылған немесе автомобиль мұра ретінде қалған жағдайда, сатушы көліктің нақты нарықтық бағасына байыппен қарап, саудаласуға дайын болуы мүмкін.

Ал көлікке көп ақша жұмсаған және оған эмоционалды түрде байланып қалған адам кейде бағасын негізсіз жоғары ұстайды. Мұндай иеге көлікті өзі жұмсаған ақшадан арзанға сату психологиялық тұрғыдан қиын болуы мүмкін. Тіпті нарықтағы баға әлдеқашан төмендеп кеткен жағдайда да ол өз талабынан бас тартпауы ықтимал.

Көлікті қарау кезінде ақаулар бірден байқалса, оны кездейсоқ ұсақ мәселе деп қабылдамаған дұрыс. Бір ғана проблема көбіне жалғыз болмайды. Бұл автомобильге жалпы дұрыс күтім жасалмағанын көрсетуі мүмкін.

Бағасы жоғары күйінде ұзақ уақыт бойы сатылымда тұрған хабарландыруларға да назар аударуға болады. Егер иесі көлігін ұзақ уақыт сата алмай, бағасын біртіндеп түсіріп отырса, оның бағасы нарыққа сай деңгейге жеткенін күтуге болады. Осылайша асықпай, тиімді шартпен жақсы көлік сатып алуға мүмкіндік бар.

Ең басты ереже

Көлік сатып алар алдында тәуелсіз автокөлік маманына тексерту міндетті. Ал сатушы тарапынан қандай да бір қысым көрсету, асықтыру, «қазір шешпесеңіз, басқа адам алады» деген сөздер немесе кездесудің шарттарын соңғы сәтте өзгерту әрекеті бірден күмән тудыруы керек.

Көлік сатып алуда ең маңыздысы – тиімді бағаны қуалау емес, автомобильдің шынайы тарихын тексеріп, асықпай шешім қабылдау.