Жасанды интеллект: оқушы ізденісіне кедергі ме, көмек пе
Жасанды интеллект оқушының білім алудағы ізденісіне кедергі бола ма деген сұрақ бүгінгі білім беру саласында жиі талқыланып жүр. Технология күн сайын дамып, оқу процесіне терең еніп жатқандықтан, бұл мәселе өте өзекті. Бір жағынан, жасанды интеллект оқуды жеңілдетеді, екінші жағынан, дайын жауапқа үйретіп, ізденісті азайтады деген пікір бар. Сондықтан бұл құралдың әсерін жан-жақты қарастыру қажет.
Ең алдымен, жасанды интеллект — бұл тек құрал. Ол өздігінен жақсы да, жаман да емес. Барлығы оны қалай пайдалануға байланысты. Егер оқушы жасанды интеллектті тек дайын жауап көшіру үшін қолданса, әрине, бұл ізденіске кедергі келтіреді. Ал егер оны түсінбеген тақырыпты ашу, қосымша мәлімет табу үшін қолданса — керісінше, ізденісті күшейтеді.
Қазіргі оқушылар ақпаратты бұрынғыдай тек кітаптан емес, сан түрлі цифрлық көздерден алады. Жасанды интеллект сол ақпаратты сұрыптап, түсінікті тілде жеткізуге көмектеседі. Бұл уақытты үнемдейді және күрделі тақырыптарды тез ұғынуға жағдай жасайды. Уақыт үнемдеу — ізденіске қосымша мүмкіндік деген сөз.
Сонымен қатар, жасанды интеллект жеке оқытуға жол ашады. Әр оқушының қабылдау деңгейі әртүрлі. Кейбірі тез түсінеді, кейбіріне көбірек мысал керек. Интеллектуалды жүйелер оқушының деңгейіне қарай түсіндіріп, қосымша жаттығу ұсына алады. Бұл дербес ізденісті дамытуға көмектеседі.
Дегенмен қауіп бар тұсы да жоқ емес. Егер оқушы кез келген тапсырманы өзі ойланбай, бірден жүйеден сұрай берсе, талдау қабілеті әлсірейді. Ойлану, салыстыру, қате жіберіп көру — нағыз білім осы процестер арқылы қалыптасады. Ал дайын жауапқа үйрену осы табиғи оқу жолын қысқартады.
Тағы бір мәселе — сыни ойлау. Ізденіс тек жауап табу емес, ақпараттың дұрыстығын тексеру, түрлі пікірді салыстыру. Жасанды интеллект берген жауап әрдайым мінсіз болмауы мүмкін. Егер оқушы оны өзгермейтін шындық деп қабылдаса, сыни ойлау дамымайды. Сондықтан мұғалімнің бағыттауы маңызды.
Мұғалімнің рөлі жасанды интеллект дәуірінде тіпті күшейеді. Себебі ол енді тек ақпарат беруші емес, дұрыс қолдануды үйретуші болады. Қай жерде технологияны қолдану керек, қай жерде өз бетіңмен ойлану керек — осы тепе-теңдікті ұстату ұстаздың міндеті.
Жасанды интеллектіні калькулятормен салыстыруға болады. Калькулятор есептеуді жеңілдетті, бірақ математиканы жойған жоқ. Керісінше, күрделі есептерді шығаруға жол ашты. Дәл сол сияқты, жасанды интеллект те қарапайым іздеуді жеңілдетіп, терең талдауға уақыт қалдыра алады.
Ізденісті дамыту үшін тапсырма түрі де өзгеруі керек. Егер сұрақ тек «анықтаманы жаз» деңгейінде болса, оны жүйе бір секундта береді. Ал «салыстыр», «дәлелде», «өз ойыңды айт», «мысал келтір» деген тапсырмалар оқушыны бәрібір ойлануға мәжбүр етеді.
Болашақта білім беру жүйесі жасанды интеллектпен қатар өмір сүреді. Сондықтан одан қашу емес, оны дұрыс пайдалануды үйрету маңызды. Ақпаратты көмекші құрал ретінде қолдану — заман талабы. Бірақ негізгі ойлау жұмысы адамның өзінде қалуы тиіс.
Қорытындылай айтқанда, жасанды интеллект оқушының ізденісіне міндетті түрде кедергі болады деу дұрыс емес. Ол — екі қырлы құрал. Дұрыс қолданылса, ізденісті кеңейтеді, қате қолданылса, жалқаулыққа үйретеді.
Ең маңыздысы — тепе-теңдік. Технология көмектессін, бірақ ойлаудың орнын баспасын. Сонда ғана жасанды интеллект білім алуға кедергі емес, керісінше, серіктес құралға айналады.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
