Жасанды интеллект мидың жастығын сақтаудың құпиясын ашты
Мөлдір Қайнар тілші
Тек түріміз емес, миымыз да жас көрінуі мүмкін, ал бұл құбылысты түсінуге жасанды интеллект (AI) үлкен көмек көрсетіп жатыр, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Каролин институтының (Швеция) нейроғалымдары мен жасанды интеллект саласындағы мамандар бірігіп жүргізген соңғы зерттеу мидың қартаю процесін тоқтатуға немесе баяулатуға болатын нақты факторды анықтады. Бұл фактор – қан тамырларының саулығы.
Зерттеу Alzheimer's & Dementia: The Journal of the Alzheimer's Association журналында жарияланды.
Мидың жасы неге маңызды?
Тек Швецияның өзінде жыл сайын 20 мыңнан астам адамға деменция диагнозы қойылады, оның үштен екісі – Альцгеймер ауруы. Осы жағдайларға байланысты мидың қартаюы мен когнитивтік өзгерістерді тереңірек түсіну бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналды.
Жаңа зерттеу қартайған шақтағы танымдық қабілетті сақтауға көмектесетін тәжірибелік ұсыныстар береді.
Жасанды интеллект қалай қолданылады?
Ғалымдар 739 сау 70 жастағы адамның миының МРТ-суреттерін зерттеп, олардың биологиялық жасын жасанды интеллект (AI) алгоритмі арқылы анықтаған. Қатысушылардың жартысынан көбі – әйелдер.
Каролин институтының нейрогериатрия профессоры, зерттеу жетекшісі Эрик Вестманның айтуынша, алгоритм өте дәл, сенімді және қолдануға ыңғайлы.
Тамыр саулығы мен ми жасының арасында қандай байланыс бар?
Зерттеудің ең маңызды жаңалығы – қан тамырларының денсаулығы мидың биологиялық жасына тікелей әсер етуі.
Қант диабеті, инсульт, мидың ұсақ тамырларының аурулары және созылмалы қабыну сияқты факторлар миды «қартаң» етіп көрсеткен.
Зерттеу авторы Анна Марселья былай дейді:
«Қан тамырларына зиян келтіретін кез келген фактор миға да кері әсер етеді. Қан құрамындағы қант деңгейін тұрақты ұстап тұру – миды қорғаудың маңызды тәсілі».
Денсаулықты таңдаумен миды қорғау
Зерттеу тек қауіп факторларын емес, сау өмір салтының маңызын да көрсеткен.
Тұрақты физикалық белсенділік — мидың жастығын сақтаудың негізгі жолдарының бірі. Яғни, спортпен айналысу арқылы когнитивтік қартаюды баяулатуға болады.
Ғалымдар бұл тұжырым арқылы ми денсаулығын сақтауда адамның өзі де белсенді рөл атқаратынын атап өтті. Біз генетиканы өзгерте алмаймыз, бірақ қан айналымын жақсартатын өмір салтын таңдай аламыз.
Ерлер мен әйелдердің ми қартаюында айырмашылық бар ма?
Зерттеу нәтижесі бойынша, ерлер мен әйелдердің миының қартаюына әсер ететін факторлар әртүрлі болуы мүмкін.
Осы айырмашылықтарды ескере отырып, зерттеушілер әлеуметтік байланыс, ұйқы сапасы мен стресс деңгейі сияқты факторлардың миға қалай әсер ететінін зерттеуді жоспарлап отыр. Бұл келесі жылы басталатын жаңа зерттеудің негізгі бағыты болмақ.
Альцгеймерге қарсы дәрілердің пайда болғанына қарамастан, олар бәріне бірдей көмектесе алмайды. Сондықтан біз мидың қартаю процесіне қарсы тұра алатын қорғаныш механизмдерін зерттеуге баса назар аударып отырмыз, – дейді Анна Марселья.
Бүгінгі күні қан тамырларының саулығын сақтау — мидың қартаюына қарсы тұрудың ең тиімді алдын алу тәсілі болып отыр.
Ми саулығын сақтау бойынша практикалық кеңестер:
- Қан құрамындағы глюкоза деңгейін тұрақты ұстаңыз (диета мен тексеріс арқылы);
- Физикалық белсенділікті күнделікті дағдыға айналдырыңыз;
- Қабынуға қарсы диета ұстаныңыз және күйзелісті азайтыңыз;
- Қан қысымын, холестеринді және тамыр саулығын бақылауда ұстаңыз;
- Ми қартаюындағы жыныстық айырмашылықтарды ескеріңіз.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
