Жасанды интеллект дәуірінде қандай мамандықтар сұранысқа ие болады?
Бүгінде жасанды интеллект (ЖИ) әлемдік еңбек нарығын түбегейлі өзгертіп жатыр. Бірнеше жыл бұрын тек ғылыми фантастикада айтылған “ақылды машиналар” енді банк жүйесінде, медицинада, заң саласында, тіпті шығармашылықта қолданыла бастады. Бұл құбылыс Қазақстан жастары үшін де маңызды: болашақ мамандық таңдау кезінде олар еңбек нарығының жаңа талаптарына бейімделуі қажет, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Жоғалып бара жатқан мамандықтар
McKinsey және World Economic Forum зерттеулері бойынша, 2030 жылға қарай әлемдегі жұмыс орындарының 30%-ға жуығы автоматтандырылуы мүмкін. Ең алдымен жоғалу қаупі бар мамандықтар:
- Қарапайым есепші және бухгалтерлер
- Кеңсе хатшылары
- Диспетчерлер
- Деректерді қолмен енгізу мамандары
- Кейбір өндірістік жұмысшылар
Бұл мамандықтардың орнын алгоритмдер мен роботтандырылған жүйелер басып жатыр.
Сұранысқа ие болатын мамандықтар
Алайда ЖИ жаңа мүмкіндіктер де ашуда. Сарапшылардың пікірінше, келесі бағыттар алдағы жылдары ерекше бағаланатын болады:
Data Science және Big Data аналитикасы:
– Деректерді жинақтау, өңдеу және талдау.
– Қазақстанда қаржы, телеком және e-commerce салаларында сұраныс артып келеді.
Киберқауіпсіздік мамандары:
– ЖИ қолдану аясында кибершабуылдар жиілейді. Сондықтан ақпараттық қауіпсіздік саласы стратегиялық маңызға ие.
Робототехника және автоматтандыру инженерлері:
– Өндіріс, ауыл шаруашылығы, логистикада роботтар мен смарт-жүйелерді құрастыру, бақылау.
Медицинадағы ЖИ мамандары:
– Медициналық диагностикаға арналған алгоритмдермен жұмыс істеу.
– Телемедицина және генетикалық зерттеулерде сұраныс артып отыр.
EdTech және цифрлық педагогика:
– Білім беру саласында ЖИ-ге бейімделген бағдарламалар жасайтын мамандар.
Креативті индустриялар:
– Дизайнер, режиссер, музыкант секілді шығармашылық мамандықтар жоғалмайды, керісінше ЖИ көмегімен жаңа деңгейге шығады.
Қазақстандағы жағдай
Қазақстанда ЖИ технологиялары негізінен қаржы секторында (банк қосымшалары, чат-боттар), электронды саудада және мемлекеттік қызметтерде (Egov.kz) қолданылып жатыр. Үкімет 2025 жылға қарай IT-мамандар санын 150 мыңға жеткізуді мақсат етіп отыр. Бұл жастар үшін жаңа мүмкіндіктер есігін ашады.
Жастарға кеңес
Бір ғана дипломмен шектелмеу – өмір бойы оқуға дайын болу.
Soft skills дамыту – креативтілік, сыни ойлау, командада жұмыс істеу.
IT-білімді қосымша игеру – тіпті заңгер не дәрігер болса да, ЖИ құралдарын меңгеру қажет.
Ағылшын тілін білу – ЖИ саласында барлық жаңа дерек пен зерттеу ағылшын тілінде жарияланады.
Қорытынды
Жасанды интеллект кейбір мамандықтарды жойса да, жаңа мүмкіндіктер тудырады. Ең бастысы – жастар заманауи трендтерді түсініп, өзгерістерге бейімделе білуі керек. Ертеңгі күні еңбек нарығында тек “ақылды машиналарды басқаратын ақылды адамдар” ғана бәсекеге қабілетті болады.

