Жаңа конституция арқылы Қазақстан дамудың жаңа сатысына шыға алады
EL.KZ Информационно-познавательный портал
Конституция – мемлекет дамуының негізгі бағытын айқындайтын, азаматтар, қоғам және мемлекет арасындағы өзара келісімді білдіретін маңызды құжат. Сондықтан Ата заң тек бүгінгі уақыттың талабына жауап беріп қана қоймай, елдің ұзақ мерзімді дамуына бағдар беруі тиіс.
Қазақстанда ұсынылған жаңа конституция жобасы да осы мақсатты көздейді. Бұл құжат саяси жүйені жаңғыртып, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын кеңейтіп, мемлекеттің тұрақты дамуына жаңа мүмкіндік ашады.
Жаңа конституция жобасында адам капиталын дамытуға ерекше назар аударылған. Білім, ғылым, инновация және мәдениет мемлекет дамуының басты басымдықтары ретінде қарастырылып отыр. Қазіргі әлемде елдің бәсекеге қабілеттілігі оның интеллектуалдық әлеуетіне тікелей байланысты. Сондықтан жаңа Ата заңда ғылым мен білімді дамытуға, жастардың мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған нормалар көрініс тапқан.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа конституция елдің болашағына бағытталған маңызды құжат екенін атап өтті.
Конституция жобасында тұрақты дамудың институционалдық және құқықтық негіздері қалануда. Бұл әділетті, бәсекеге қабілетті Қазақстанды қалыптастыруға мүмкіндік береді, – деді президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Конституциялық реформаның басты бағыттарының бірі – мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру және билік тармақтарының тепе-теңдігін нығайту. Мәселен, жоғары лауазымды тұлғалардың өкілеттігін бір мерзіммен шектеу қарастырылған. Конституциялық Сот төрағасы мен судьялары, жоғарғы сот төрағасы және бас прокурор бір қызметке бір реттен артық тағайындалмайды. Бұл өзгерістер биліктің ашықтығын арттырып, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін күшейтуге бағытталған.
Сонымен қатар президенттің жақын туыстарының мемлекеттік саяси қызметтерге немесе квазимемлекеттік секторда басшылық қызметке тағайындалуына тыйым салатын норма енгізілген. Бұл ереже биліктің бір қолға шоғырлануына жол бермей, мемлекеттік басқаруда әділдік пен ашықтықты қамтамасыз етуге бағытталған.
Конституциялық реформаның маңыздылығын құқық саласының мамандары да атап өтуде. Конституциялық Сот төрағасы Эльвира Әзімованың пікірінше, жаңа конституция елдің құқықтық жүйесін нығайтуға және халықаралық міндеттемелерді сақтауға мүмкіндік береді.
Жаңа Конституция – бұл Қазақстан мемлекетінің жетілгендігін және елдің халықаралық міндеттемелерге жауапкершілікпен қарайтынын көрсететін маңызды құжат, – деді Эльвира Әзімова.
Сарапшылардың пікірінше, жаңа конституцияда ғылым мен инновацияға ерекше мән берілуі – ел дамуы үшін дұрыс бағыт. Конституциялық комиссия мүшесі, саясаттанушы Марат Шибутов бұл мәселенің маңыздылығын атап өтті.
Жаңа Конституция жобасының мәтінінде ғылым мен инновацияның көрініс табуы – елдің болашақ дамуы үшін дұрыс бағытты айқындайды, – деді Марат Шибутов.
Қазіргі кезеңде әлем экономикасы жаңа даму кезеңіне өтіп жатыр. Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева бұл өзгерістердің маңыздылығын атап өтті.
Бүгінгі таңда әлемде білім мен интеллект үшін бәсеке жүріп жатыр. Сондықтан ғылымды, зияткерлік еңбекті және шығармашылықты конституция деңгейінде қорғау өте маңызды, – деді Екатерина Смышляева.
Жастар мәселесі де жаңа конституцияда ерекше назарға алынған. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің проректоры Индира Рыстинаның айтуынша, жастардың білім мен ғылымға қызығушылығы жоғары.
Зерттеулер бойынша жастардың 86 пайызы білім мен ғылымды басты басымдық ретінде қарастырады, ал цифрлық сауаттылықты маңызды дағды деп санайды, – деді Индира Рыстина.
Парламент Сенатының төрағасы Мәулен Әшімбаев та жаңа конституцияның стратегиялық маңызын атап өтті.
Жаңа конституция жобасында «заң мен тәртіп» қағидатына ерекше мән берілген. Азаматтардың құқықтарын қорғау және орнықты даму – басты назарда, – деді Мәулен Әшімбаев.
Жалпы алғанда, жаңа конституция жобасында азаматтардың құқықтарын қорғау, ұлттық бірлікті нығайту, бәсекелі экономика қалыптастыру және мемлекеттік институттарды жаңғырту мәселелері кеңінен қамтылған. Бұл құжат Қазақстанның саяси және әлеуметтік-экономикалық дамуының жаңа кезеңін айқындайды.
Қорытындылай келе, жаңа конституция – Қазақстанның болашағына бағытталған стратегиялық құжат. Мемлекет басшысы мен сарапшылардың пікірлері бұл реформаның ел дамуы үшін маңызды екенін көрсетеді. Сондықтан жаңа Ата заң Қазақстанның дамудың жаңа сатысына көтерілуіне берік негіз бола алады.
Оқи отырыңыз 
