Транскаспий бағыты – Қазақстанды Еуразиялық логистиканың жүрегіне айналдыратын дәліз
Соңғы жылдары Қазақстанның көлік-логистикалық саясатындағы басты жетістіктердің бірі – Транскаспий халықаралық көлік бағытының (ТМТМ, Middle Corridor) дамуы. Еуропа мен Азияны байланыстыратын бұл дәліздің әлеуеті айтарлықтай артып, еліміздің транзиттік мүмкіндіктерін жаңа деңгейге шығаруда, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Жылдам өсім: 6 есе артық жүк
Статистикаға сүйенсек, 2020 жылы небәрі 0,8 млн тонна болған жүк ағыны 2024 жылы 4,5 млн тоннаға жетіп, бар-жоғы бес жылда алты есе артты.
Мәселен 2024 жылы ғана тасымал көлемі 62%-ға өсті, ал контейнерлік тасымал 2,7 есеге көбейді.
Осы тұста 2025 жылдың алғашқы жартысында 2,3 млн тонна жүк тасымалданып, өткен жылмен салыстырғанда 7%-ға артық нәтиже тіркелді. Бұл көрсеткіштер дәліздің тұрақты сұранысқа ие болғанын дәлелдейді.
Инфрақұрылымдық серпіліс
Қазақстанда және серіктес елдерде ауқымды жобалар жүзеге асуда. Атап айтқанда қазіргі кезде «Достық–Мойынты» теміржол желісі пайдалануға берілді, Алматы айналма жолы салынып жатыр.
Сондай-ақ Құрық портында астық терминалы (қуаты 1 млн тонна) ашылды, акватория тереңдетілді. Осыған қоса Ақтау портында контейнерлік хаб іске қосылды.
АЛ 2025 жылы Грузияның Поти портында жылына 120 мың контейнер өңдейтін қазақстандық мультимодальды терминал пайдалануға берілді.Бұл инфрақұрылымдық шешімдер дәліздің өткізу қабілетін бірнеше есеге арттырды.
Институционалды қадамдар
2023 жылы Қазақстан, Әзербайжан және Грузия Middle Corridor Multimodal Ltd бірлескен кәсіпорнын құрды. Оның ерекшелігі – тасымалды «бір терезе» қағидаты бойынша ұйымдастыру, нақты тариф пен жеткізу мерзімін кепілдендіру.
2024 жылы Қытайдың CRCT компаниясы бұл жобаға қосылу туралы меморандумға қол қойды. Бұл қадам дәліздің бәсекеге қабілеттілігін күшейтіп, Қытай–Еуропа қатынастарында жаңа логистикалық шешімдер ұсынбақ.
Технологиялық тиімділік
Кедендік рәсімдер автоматтандырылып, бюрократия айтарлықтай қысқарды. Бұрын бір контейнер пойызын рәсімдеуге 3 сағатқа дейін уақыт кетсе, қазір бұл процесс 30 минутта аяқталады.
Сонымен қатар 2024 жылы Құрық порты арқылы 3,5 мың жүк көлігі өтті, ал 2025 жылдың алғашқы жартысында олардың саны мыңнан асты. Бұл автологиялық маршруттың да дамып жатқанын көрсетеді.
Қазақстан үшін маңызы
Транскаспий дәлізінің дамуы Қазақстанға үш стратегиялық артықшылық береді:
- Экономикалық өсім: Транзиттік кірістер ұлғайып, жаңа жұмыс орындары ашылады.
- Геосаяси рөл: Қазақстан Еуропа–Қытай арасындағы баламалы маршрут ұсынатын негізгі ойыншыға айналады.
- Инвестициялық тартымдылық: Инфрақұрылымдық жобаларға шетелдік капитал мен технология тартылуда.
Қорытынды
Транскаспий бағыты енді балама маршрут емес, Еуразия логистикасының негізгі тірегіне айналып отыр. Қазақстан осы дәліздің орталық буыны ретінде өз ықпалын күшейтіп, Еуропа мен Азия арасындағы көпір рөлін стратегиялық деңгейде бекітуде.
Енді басты міндет – қол жеткізілген жетістіктерді тұрақты дамуға айналдыру және жүк тасымалын 2030 жылға қарай бірнеше есеге арттыру.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
