жасанды интеллект

Статистика: Қазақстандағы әр екінші әйел – кәсіпкер

06.03.2026 18:00

Қазақстанда әйелдердің саны 10 миллионнан асады. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, елде 10 488 074 әйел бар. Бұл – Қазақстан халқының шамамен жартысы. Демек, қоғамдағы демографиялық ахуалдан бастап, экономика мен кәсіпкерлікке дейінгі көптеген саланың дамуына әйелдердің қосып отырған үлесі зор.

Қазақстандағы әйелдердің жас шамасы

Статистика әйелдердің жас құрылымы қоғамның демографиялық бейнесін айқын көрсететінін аңғартады. Қазақстандағы әйелдердің 29,1 пайызы – 0-15 жас аралығындағы қыз балалар. Ал 16-60 жас аралығындағы еңбекке қабілетті әйелдердің үлесі 55,5 пайызды құрайды. 61 жастан асқан әйелдер – 15,4 пайыз.

Жалпы алғанда, еліміздегі әйелдердің орташа жасы – 34,1 жас. Бұл Қазақстан қоғамының салыстырмалы түрде жас екенін көрсетеді.

Әйелдер ең көп тұратын өңірлер

Елімізде әйелдер саны ең көп тіркелген өңірлер де белгілі болды. Бірінші орында – Алматы қаласы. Мұнда 1,2 миллион әйел тұрады.

Одан кейінгі орында Түркістан облысы, бұл өңірде 1 миллионға жуық әйел бар.

Ал елорда – Астана қаласында 803,5 мың әйел, ал Алматы облысында 778,5 мың әйел тұрады. Бұл өңірлер халық саны жағынан да, экономикалық белсенділігі жағынан да алдыңғы қатарда.

Қазақстанда қанша әйел жұмыс істейді?

Қазақстанда жұмыспен қамтылған әйелдердің саны шамамен 4,4 миллион адам. Бұл жалпы жұмыспен қамтылғандардың 48 пайызын құрайды.

Жалдамалы қызметкерлер арасында әйелдердің үлесі 50 пайызға жуық. Ал өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арасында 45 пайыз. Бұл әйелдердің еңбек нарығындағы белсенділігі жоғары екенін көрсетеді.

Әйелдер қай салаларда көп жұмыс істейді?

Статистикаға сүйенсек, қазақстандық әйелдер көбіне әлеуметтік маңызы жоғары салаларда еңбек етеді.

Ең көп әйелдер жұмыс істейтін салалар:

  • Білім беру – 20 пайыз
  • Сауда – 19 пайыз
  • Денсаулық сақтау – 10 пайыз

Бұл – қоғамның маңызды салаларының басым бөлігінде әйелдердің еңбегі айрықша екенін көрсетеді.

Қазақстандағы әр екінші кәсіпкер – әйел

Кәсіпкерлік саласында да әйелдердің белсенділігі артып келеді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, жеке кәсіпкерлердің 50,8 пайызы – әйелдер.

Яғни Қазақстанда тіркелген әр екінші кәсіпкер – әйел. Олар сауда, қызмет көрсету, білім беру, шағын өндіріс және креатив индустрия сияқты түрлі бағытта жұмыс істеп, жаңа жұмыс орындарын ашып отыр.

Ең белсенді жас – 35 пен 44 жас аралығы

Жұмыс істейтін әйелдердің арасында 35-44 жас аралығындағы әйелдер басым. Бұл санатта 1,3 миллион әйел еңбек етеді.

Мамандардың айтуынша, бұл жас – кәсіби тәжірибе жинақталып, мансаптағы ең белсенді кезең саналатын уақыт.

Әлемдегі әйелдер саны қанша?

БҰҰ деректеріне сәйкес, бүгінде жер шарында 4 миллиардқа жуық әйел өмір сүреді. Бұл – әлем халқының шамамен 49-50 пайызы.

Кейінгі жылдары әйелдер саясатта, ғылымда, технологияда және бизнесте белсенді бола бастады. Қазақстанда да бұл үрдіс байқалады. Әсіресе IT, кәсіпкерлік және шығармашылық индустрияда әйелдердің үлесі артып келеді.

Бір сөзбен айтқанда, бүгінгі қазақстандық әйел – тек отбасының ғана емес, ел экономикасы мен қоғамының дамуына үлес қосып отырған маңызды күш.