©instagram.com/muhammedsabyr002

Софиядағы сын: «Странджа» турнирі – кіші әлем чемпионаты алдындағы үлкен емтихан

23.02.2026 13:09

23 ақпан – 2 наурыз аралығында София қаласында бокстан 77-ші халықаралық «Странджа» турнирі өтеді. Жарты ғасырдан астам тарихы бар бұл дода халықаралық бокс күнтізбесіндегі ең беделді жарыстардың бірі саналады. Биылғы бәсекеге 30-дан астам елден 300-ден көп былғары қолғап шебері қатыспақ. Қазақстан, Өзбекстан, АҚШ, Куба, Әзербайжан, Бразилия, Украина, Моңғолия, Англия, Түркіменстан, Қытай Тайпейі секілді алпауыттар сап түзеп отыр.

«Странджа» кубогы көбіне «кіші әлем чемпионаты» деп аталады. Себебі Олимпиада мен әлем біріншілігіне дейінгі негізгі сынақ алаңы – дәл осы турнир. Мұнда жүлде алу ғана емес, рейтингтік ұпай жинау, құрамды іріктеу, тактикалық ізденісті сынау маңызды.

Тарих пен дәстүр: 1950 жылдан бергі жол

Странджа кубогы алғаш рет 1950 жылы Софиядағы «Юнак» стадионында ұйымдастырылды. Содан бері ол Еуропа құрлығындағы ең көне әрі тұрақты халықаралық турнирлердің біріне айналды.

Жеңімпаздарға медальмен қатар «үздік боксшы» арнайы кубогы табысталады. Көптеген Олимпиада чемпиондары мен әлем чемпиондары дәл осы жарыс арқылы үлкен аренаға жолдама алған. Сондықтан мұнда әр жекпе-жек – болашақ ірі додалардың проекциясы.

Қазақстан құрамасы: тарихи серпін және жаңа буын

Қазақстан құрамасы «Странджаға» алғаш рет 1994 жылы қатысты. Содан бері отандастарымыз 23 алтын, 34 күміс, 45 қола медаль иеленді.

2005 жылы Серік Сәпиев (60 кг) еліміздің атынан алғашқы чемпион атанды. Әйелдер арасында Валентина Хальзова екі мәрте жеңіс тұғырына көтерілді. Ал соңғы жылдары Қазақстан бұл турнирде көшбасшы елдердің біріне айналды.

2025 жылғы тарихи нәтиже

2025 жылы Қазақстан құрамасы медаль кестесінде бірінші орын алып, 6 алтынмен өз тарихындағы ең үздік көрсеткішін тіркеді. Чемпиондар қатарында Бекзад Нурдаулетов, Сабыржан Аккалыков, Ертуған Зейнуллинов, Торехан Сабырхан, Абылайхан Жүсіпов болды.

2026 жылғы турнир: тартысты жеребе, ауыр қарсыластар

Биылғы жарыста Қазақстан ерлер мен әйелдер құрамасын толық құрамда апарды. Бас бапкер Нұржан Насановтың айтуынша, Испаниядағы Boxam Elite турнирі мен Софиядағы «Странджа» қорытындысы бойынша Азия чемпионатына (Моңғолия, 28 наурыз – 11 сәуір) қатысатын тізім жасақталады. Демек, бұл – ішкі бәсеке үшін де шешуші кезең.

Ерлер арасындағы басты айқастар

  • 50 кг: Бекзат Алдамжаров – Асылбек Жалилов (Азия чемпионы).
  • 55 кг: Бағлан Кенжебек – Ниджат Гусейнов (Париж Олимпиадасының қатысушысы).
  • 60 кг: Руслан Күзеубаев – Салим Эллис Бей (АҚШ чемпионы).
  • 65 кг: Ертуған Зейнуллинов – Джейсон Невин (Ирландия).
  • 80 кг: Диас Молжігітов – Робби Гонзалес (әлем чемпионы).
  • 85 кг: Сұлтанбек Айбарұлы ширек финалда әлем чемпионы Акмалжон Исроиловпен кездесуі ықтимал.
  • +90 кг: Нұрлан Сапарбай – Даниал Сапарбай (ішкі дерби).

Көптеген салмақта қазақстандық боксшылар алғашқы айналымнан-ақ әлем және құрлық чемпиондарына қарсы шығуы мүмкін. Бұл – турнирдің деңгейін көрсететін фактор.

Соңғы жылдары әлемдік бокста серпін жасаған елдердің бірі – Өзбекстан.

Олар Софияға әлем және Азия чемпиондарын әкелді:

  • Жавохир Умматалиев
  • Акмалжон Исроилов
  • Фазлиддин Эркинбоев
  • Сабина Бобокулова және басқалар

2025 жылы Өзбекстан 5 алтын медаль алып, Қазақстанмен тең нәтиже көрсеткенімен, жалпы жүлде саны бойынша екінші орынға жайғасты. Биыл олар реванш алуға ниетті.

Әйелдер құрамасы: тәжірибе мен жас буын үйлесімі

Қазақстан әйелдер құрамасы да тәжірибелі әрі жас спортшыларды қатар қосты. 75 келіде Валентина Хальзова тағы да чемпиондыққа таласуы мүмкін. 60 келіде Виктория Графеева мен Римма Волосенко секілді тәжірибелі спортшылар бар.

Бұл турнир әйелдер боксының да қарқынын анықтайтын маңызды алаң.

Турнирдің стратегиялық маңызы

  1. Азия чемпионаты алдындағы шешуші іріктеу
  2. Олимпиадалық рейтингтік ұпайлар
  3. Жас боксшыларды үлкен аренада сынау
  4. Қазақстан – Өзбекстан текетіресінің жаңа кезеңі

Софиядағы дода тек жүлде жарысы емес. Бұл – ұлттық құрамалардың болашақ бағытын айқындайтын стратегиялық турнир. Қазақстан былғары қолғап шеберлері үшін басты міндет – тарихи көшбасшылықты сақтап қалу және Азия чемпионатына мықты құрам жасақтау.

«Странджа» кубогы – мәртебе, тәжірибе және бедел алаңы. Қазақстан құрамасы соңғы жылдары бұл турнирде тұрақты фаворитке айналды. Алайда биылғы бәсеке бұрынғыдан да күрделі: әлем чемпиондары, Олимпиада жүлдегерлері, құрлық жеңімпаздары бір шаршы алаңда тоғыспақ.

Софиядағы айқастар Қазақстан боксының қазіргі әлеуетін ғана емес, алдағы халықаралық маусымдағы амбициясын да айқындайды. Егер ұлттық құрама былтырғы жетістікті қайталаса, бұл Азия чемпионаты мен әлемдік додалар алдында психологиялық басымдық сыйлары анық.