Соңғы жылдары “шаршадым”, “күйіп кеттім”, “мотивация жоқ” деген сөздер жастар арасында жиі айтылатын болды. Бұрын мұндай күй көбіне жасы үлкен адамдарға тән деп есептелсе, бүгінде 20–30 жастағы жастардың өзі тез қажып, энергиясының жетіспейтінін айтып жатады. Бұл құбылыстың бірнеше негізгі себебі бар. El.kz осы мәселеге тоқталды.
Ақпараттың шамадан тыс көптігі
Қазіргі жастар бұрын-соңды болмаған ақпараттық қысымда өмір сүріп жатыр. Әлеуметтік желілер, жаңалықтар, мессенджерлер – бәрі бір уақытта назар талап етеді. Ми үздіксіз ақпарат өңдеуге мәжбүр.
Нәтижесінде адам физикалық жұмыс істемесе де, психологиялық тұрғыдан шаршайды. Бұл құбылысты кейде “ақпараттық шаршау” деп атайды. Бір қарағанда ештеңе істемегендей көрінгенмен, ми үнемі жұмыс істеп тұрады.
Ұйқы режимінің бұзылуы
Жастар арасында түнде кеш жату қалыпты жағдайға айналды. Телефон қарау, сериал көру немесе жұмыс істеу – бәрі ұйқының сапасын төмендетеді.
Ұйқы дұрыс болмаған жағдайда:
- энергия қалпына келмейді
- зейін төмендейді
- көңіл күй нашарлайды
Ұзақ уақыт ұйқы жетіспеуі созылмалы шаршауға әкеледі.
Әлеуметтік қысым және салыстыру
Әлеуметтік желілерде бәрі “жетістікке жеткен”, “бақытты” болып көрінеді. Басқалардың өмірімен өзін салыстыру жастарға қосымша психологиялық жүк түсіреді.
Адам:
- өзін жеткіліксіз сезінеді
- үнемі бір нәрсеге үлгеру керек сияқты күйде болады
- демалуға мүмкіндік бермейді
Бұл – эмоционалдық шаршаудың басты себептерінің бірі.
Тұрақсыз өмір ырғағы
Қазіргі жастар жиі бірнеше бағытта қатар жүреді: оқу, жұмыс, қосымша табыс, өзін дамыту. Бір жағынан бұл жақсы, бірақ демалысқа уақыт қалмайды.
“Үнемі өнімді болу керек” деген түсінік қалыптасқан. Ал ағзаға үзіліс қажет. Демалыссыз жұмыс істеу – тез күйіп кетуге әкелетін тікелей жол.
Қозғалыстың аздығы
Көп уақыт компьютер немесе телефон алдында отыру да шаршауды күшейтеді. Қозғалыс аз болған сайын қан айналымы баяулайды, бұл жалпы энергия деңгейіне әсер етеді.
Физикалық белсенділік аз болса:
- ағза әлсірейді
- ұйқы сапасы нашарлайды
- шаршау тез жиналады
Дұрыс тамақтанбау
Жастар арасында фастфуд, тәтті сусындар мен кофе көп тұтынылады. Мұндай тағамдар қысқа уақытқа энергия бергенімен, кейін керісінше әлсіздік тудырады.
Ағзаға қажетті дәрумендер мен минералдар жетіспесе, шаршау жиі сезіледі.
Не істеуге болады?
Шаршаумен күресу үшін күрделі өзгерістер қажет емес, бірақ жүйелі әрекет маңызды:
- Ұйқы режимін қалыпқа келтіру
- Әлеуметтік желіні шектеу
- Күнделікті аз да болса қозғалу
- Демалысқа уақыт бөлу
- Тамақтануға мән беру
Ең бастысы – өз мүмкіндігіңді дұрыс бағалау. Барлығына үлгеру міндет емес.
Қазіргі жастардың тез шаршауы – жалқаулықтың белгісі емес. Бұл – заманауи өмір салтының салдары. Ақпараттың көптігі, әлеуметтік қысым, ұйқының бұзылуы мен тұрақсыз режим адамның энергиясын тез тауысады.
Сондықтан бүгінгі күні ең маңызды дағды – жұмыс істей білу ғана емес, дұрыс демала білу.
Оқи отырыңыз 
