Қазақстандық стартап StartX-та: цифрлық экожүйедегі жаңа буын
EL.KZ Информационно-познавательный портал
Дина Қалибекова биыл Nazarbayev University университетін тәмамдайды. Соған қарамастан, ол қазірдің өзінде жылдам дамып келе жатқан Rette стартапында өнім менеджері болып жұмыс істейді. Жуырда бұл стартап Stanford University-дің StartX акселерациялық бағдарламасына қабылданды.
Бүгінде жасанды интеллектсіз заманауи өмірді елестету қиын. Мектептегі білім беру жүйесінен бастап күнделікті қызметтерге дейін AI көптеген салаға енгізіліп жатыр. Rette - медициналық ұйымдарға Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрықтары мен клиникалық хаттамаларына сәйкес құжат жүргізуге көмектесетін интеллектуалды платформа. Жүйе жазбаларды бірнеше секунд ішінде талдап, қолмен тексеруге кететін уақытты 95%-ға дейін қысқартады. Соның арқасында дәрігерлер қағазбастылыққа емес, пациенттерге көбірек көңіл бөле алады.
Дина бұл жобаға өнім дамуының алғашқы кезеңінде тағылымдамашы ретінде қосылған. Уақыт өте келе ол өнім бағытына көбірек көңіл бөліп, бүгінде өнім менеджері қызметін атқарады. Ол өнімді дамытуға және оның клиникалар мен дәрігерлер үшін құндылығын арттыруға қатысады: пайдаланушылардың қажеттіліктерін талдайды, басымдықтарды анықтайды, стратегия әзірлеп, өнімді кеңейтеді.
Кәсіби жетістіктеріне қарамастан, Дина NU-дың Жаратылыстану, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар мектебінде математика мамандығы бойынша 4-курста оқиды. Оның университетке дейінгі дайындықтан кейін математика мамандығын таңдауы саналы шешім болды: іргелі пәнді таңдауы әрі қарай дамуына септігін тигізеді.
Математикаға деген шынайы қызығушылық біртіндеп пайда болды - пән күрделене түскен сайын және оның фундаменталды негіздерін тереңірек түсіне бастағанда. Математиканы оқу адамның ойлау жүйесін өзгертеді: дүниетаным кеңейеді, мәселелерді талдауда және шешім қабылдауда құрылымдылық қалыптасады, - дейді студент.
NU-да оқу көптеген мүмкіндікке жол ашады: Дина бірінші курстан бастап халықаралық компанияларда тағылымдамадан өткен. Қазіргі жұмысының арқасында ол TechCrunch Disrupt 2025 халықаралық технологиялық форумына қатысып, бірнеше ай бойы Кремний алқабында болып, әлемдік технологиялық экожүйемен жақынырақ танысқан.
Динаның пікірінше, жасанды интеллект адамды алмастыратын емес, керісінше оның мүмкіндіктерін күшейтетін құрал. Оның айтуынша, AI - жай ғана технологиялық тренд емес, ақпаратпен жұмыс істеу, шешім қабылдау және процестерді ұйымдастыру тәсілін түбегейлі өзгертетін құбылыс.
Қазақстанда AI-ға қызығушылық артып келеді: жаңа білім беру бағдарламалары, акселераторлар мен бастамалар пайда болуда. Көптеген жұмыс орындары жасанды интеллект технологияларын түсіну талап етеді. Экожүйе дамып келеді, сондықтан қазіргі жастардың технологиялық ортаға кіру мүмкіндігі бұрынғыдан әлдеқайда кең, - дейді Дина.
Технология саласы дәстүрлі түрде ерлер басым сала саналады, сондықтан көптеген қызға бұл салада үлгі болар адамдарды табу және өзіне сенімділік қалыптастыру қиынға соғады. Дина технология саласындағы әйелдер қауымдастығының барған сайын ашық әрі қолдаушы болып келе жатқанына қуанады.
Әйелдер сарапшы, басшы және стартап негізін қалаушы ретінде көбірек көріне бастады. Бұл салаға деген көзқарасты өзгертіп, енді ғана жолын бастағандар үшін бағдар береді. Тек қолдау алу ғана емес, сондай-ақ сол қолдаудың бір бөлігіне айналу да маңызды - өз тәжірибеңмен бөлісу, көріну және басқаларды қолдау, - дейді ол.
Дина жергілікті нарықпен шектелмейтін, жаһандық деңгейде өзгеріс жасай алатын өнімдермен жұмыс істеуді армандайды. Оның ойынша, Қазақстан мен Орталық Азия мамандары әлемдік деңгейдегі шешімдер жасай алады.
Қиын сәттерде маған дамудың сирек жағдайда жайлы болатынын түсіну көмектеседі. Қиындықтар - кедергі емес, шыдамдылықты қалыптастыратын кезең, - дейді студент.
8 наурыз қарсаңында Дина Қалибекова жас қыздарға әртүрлі рөлдерді байқап көруге, көбірек сұрақ қойып, тәжірибе арқылы үйренуге кеңес береді: «Күмәндану кезеңі - өсу жолындағы табиғи кезең. Бірден кім болғыңыз келетінін білмеу қалыпты жағдай. Ең бастысы - қызығушылықты, ашықтықты және үйренуге деген ұмтылысты сақтап қалу. Бұл болашақтағы дамудың берік негізі».

