Қазақстанда жиі ауыратын қызметкерді жұмыстан шығару заңды ма?
Мөлдір Қайнар тілші
Жұмыс беруші қызметкерді тек жиі ауыратындығы үшін жұмыстан шығара алмайды, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Алайда заңда бұл ережеден кейбір ерекшеліктер қарастырылған.
Бұл мәселе бойынша Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі ресми түсіндірме берді. Қазақстандықтарды алаңдатқан: «Жиі ауырып, ауру демалысына шығу – жұмысынан айырылуға себеп бола ма?» деген сұраққа министрлік нақты жауап берді:
Қызметкер ауруханада жатқан немесе емделіп жүрген кезеңде оны жұмыстан шығару – заңсыз. Бірақ кейбір жағдайларда еңбек шартын бұзу заңмен рұқсат етіледі, - делінген жауапта.
Еңбек кодексі не дейді?
Еңбек кодексінің 54-бабы, 1-тармағына сәйкес, жұмыс беруші өз бастамасымен қызметкерді жұмыстан шығара алмайды, егер ол:
- уақытша еңбекке жарамсыздық жағдайында болса;
- ресми еңбек демалысында болса.
Алайда 52-бапта көрсетілген келесі ерекше жағдайлар бар:
- Заңды тұлғаның таратылуы немесе жеке кәсіпкер қызметінің тоқтатылуы;
- Басшылық тарапынан өрескел тәртіп бұзушылық салдарынан келтірілген залал;
- Екі ай қатарынан үздіксіз ауру себебінен жұмысқа келмеу (жүктілік, босану немесе ұзақ мерзімді емді қажет ететін аурулардан басқа);
- Заңды тұлғаның атқарушы органының басшыларын мерзімінен бұрын қызметтен босату.
«Екі ай» ережесі қалай қолданылады?
Егер қызметкер ауру себебінен жұмысқа екі ай қатарынан үздіксіз шықпаса, және бұл жағдай заңмен қарастырылған ерекшеліктерге жатпаса, онда жұмыс беруші оны заңды түрде жұмыстан шығара алады.
Бірақ бұл тек уақытша еңбекке жарамсыздық парағы (больничный лист) жабылғаннан кейін ғана жүзеге асады. Яғни жұмыстан шығару – «артқа датамен» немесе хабарламасыз жүргізіле алмайды.
Еңбек министрлігі: жұмыс беруші заң шеңберінде ғана әрекет етуі тиіс
Министрлік ескертеді:
Жұмыс берушінің әрбір шешімі Еңбек кодексіне сәйкес болуы қажет. «Жиі ауырады» деген субъективті түсінік жұмыстан шығару үшін заңды негіз бола алмайды.
Сондықтан қызметкерлерге мынадай кеңес беріледі:
- Әрбір ауру жағдайын ресми медициналық анықтамамен (больничныймен) құжаттап отыру;
- Егер жұмыстан шығарудың заңдылығына күмән болса – еңбек инспекциясына немесе сотқа жүгіну.

