Қазақстанда донорлық қан жүйесі соңғы жылдары айтарлықтай жаңарып, халықаралық стандарттарға жақындай түсті. Ел Үкіметі бұл бағытты денсаулық сақтау саласының маңызды бөлігі ретінде қарастырып, қауіпсіздік пен қолжетімділікті арттыруға басымдық беріп отыр. Бұл туралы Олжас Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді.
Донорлық жүйе қалай жұмыс істейді?
Қазіргі таңда Қазақстанда қан қызметінің орталықтандырылған әрі стандартталған моделі қалыптасқан. Ел бойынша 19 арнайы ұйым жұмыс істейді: оның ішінде республикалық, облыстық және қалалық деңгейдегі орталықтар бар. Бұл құрылым қан жинау, сақтау және науқастарға жеткізу процесін бір жүйеге келтіруге мүмкіндік береді.
Донорлық қанның қауіпсіздігі – басты талаптардың бірі. Осы мақсатта екі кезеңнен тұратын скрининг жүйесі енгізілген. Яғни әрбір тапсырылған қан бірнеше мәрте тексеріліп, инфекциялық және иммунологиялық қауіптерге бақылау күшейтілген. Сонымен қатар, қан компоненттерін өңдеудің заманауи технологиялары қолданылады.
Донорлық не үшін маңызды?
Донорлық қан – мыңдаған адамның өмірін сақтап қалатын стратегиялық ресурс. Ол күрделі операцияларда, ауыр жарақаттарда, босану кезінде және түрлі ауруларды емдеуде аса қажет.
Әсіресе, соңғы жылдары медицинада гемопоэтикалық дің жасушаларын трансплантациялау сияқты күрделі емдеу әдістері дамып келеді. Мұндай процедуралар үшін сапалы қан компоненттері мен донорлық база өте маңызды.
Болашақ жоспарлар қандай?
Қазақстанда донорлық жүйені дамыту үшін 2028 жылға дейін арнайы жоспар әзірленіп жатыр. Бұл құжат донорлықты ынталандыру, медициналық қызметтер аясын кеңейту және жаңа технологияларды енгізуді қамтиды.
Сонымен қатар, донорларға берілетін әлеуметтік қолдау да назардан тыс қалмаған. Алдағы жылдары тегін тамақтың ақшалай өтемақысын арттыру мәселесі қарастырылуда. Бұл – азаматтарды донор болуға ынталандырудың бір жолы.
Бұдан бөлек, бұрын болған «Құрметті донор» атағын қайта енгізу жоспарланып отыр. Бұл бастама донорлардың қоғамдағы мәртебесін көтеріп, олардың еңбегін бағалауға бағытталған.
Қазақстандағы донорлар статистикасы
Жыл сайын елімізде 180 мыңнан астам адам донор атанады. Олар жалпы алғанда 250 мыңнан астам рет қан және оның компоненттерін тапсырады. Бұл көрсеткіш қоғамда донорлық мәдениеттің біртіндеп қалыптасып келе жатқанын аңғартады.
Қазақстандағы донорлық жүйе – заманауи талаптарға сай дамып келе жатқан маңызды сала. Қауіпсіздік шараларының күшеюі, жаңа медициналық технологиялардың енгізілуі және донорларды қолдау тетіктері бұл бағыттың болашағы зор екенін көрсетеді. Ең бастысы – әрбір донордың үлесі біреудің өмірін сақтап қалуға тікелей әсер етеді.
