2025 жылдың қазан айының қорытындысы бойынша елде инфляция 12,6 пайызға жетті. Бағаның жалпы өсуі жылжымайтын мүлік нарығын да айналып өтпеді, Ranking зерттеуі қазан айында жаңа тұрғын үйлердің құны 13,1 пайызға, ал қайталама нарықтағы баспана бағасы 11,6 пайызға өскенін көрсетті, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Нарықтағы қымбаттаудың негізгі факторлары қандай?
- ҚҚС өсімі және құрылыс нарығындағы өзгерістер:
Қосылған құн салығының мөлшерлемесі 16 пайызға көтерілген соң, құрылыс компаниялары болашақ салық жүктемесін шаршы метрдің құнына енгізе бастады. Бұл бағаның бірден өсуіне әкелді.
Бағаның қымбаттайтынын алдын ала болжаған сатып алушылар тарапынан сұраныс артып, екінші нарықтағы сатушылар да бағаларын жаңа үйлермен сәйкестендіріп көтерген.
Сонымен қатар, құрылыс саласына берілетін ҚҚС бойынша жеңілдіктің 2026 жылдың 1 қаңтарында күшін жоюы да нарықтағы баға динамикасына ықпал етіп отыр.
- Үлестік қатысу ережелерінің қатайтылуы:
Жыл басынан бері үлестік қатысу туралы заңнамаға бірнеше түзету енгізілді. Оның ішінде ең маңызды екінші пакет:
- мәмілелер тек ресми үлестік қатысу келісімі арқылы жасалуы тиіс;
- тұрғын үй кешендерін жарнамалау үшін міндетті түрде рұқсат немесе кепілдік болуы керек;
- әкімдік пен инжинирингтік ұйымдардың бақылауы күшейтіледі.
Бұл талаптар құрылыс компанияларының мүмкіндіктерін шектеп, жаңа жобалардың санын азайтады. Ұсыныстың қысқаруы өз кезегінде бағаны өсіреді.
- Маусымдық сұраныс:
Қазақстандағы тұрғын үй нарығы жыл мезгіліне тәуелді. Жаздың соңында және күзде сатып алу белсенділігі артады: адамдар жылдың аяқталуына дейін мәмілелерін рәсімдеп алуға тырысады. Сол кезеңде құрылысшылар да жаңа жобаларды көбірек іске қосады. Бұл сұраныстың табиғи түрде өсуіне және бағаның қымбаттауына әсер етеді.
- Доллар бағамының әсері:
Ұлттық валютаның құбылуы да құрылыс құнына тікелей әсер етеді. Доллар нығайғанда импортқа тәуелді құрылыс материалдары мен құрал-жабдықтар қымбаттайды, ал бұл жаңа үйлердің бағасын өсіреді.
Екінші нарықтағы сатушылар да доллар динамикасына қарап, бағаларын соған қарай қайта есептеп отырады.

