Пайдасынан зияны көп ультраөңделген өнімдер туралы не білеміз?
Мөлдір Қайнар тілші
Таңғы жармалар, микротолқынды пешке арналған пицца немесе чипстердің үлкен қаптамалары дүкен сөрелерінде үйреншікті көрініске айналған. Алайда Earth.com порталы жазған зерттеуде осындай ультраөңделген өнімдердің ыңғайлылығы мен созылмалы аурулардың алғашқы белгілері арасындағы нақты шекара анық көрсетілген, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Ультраөңделген өнімдер (УӨӨ) дегеніміз не?
Ультраөңделген өнімдер — ұзақ сақтауға және ерекше дәмі бар өнеркәсіптік тағамдар. Бұлар әдеттегі өңдеуден бөлек, толыққанды тағамдық инженерияның нәтижесі: снэктер, газдалған сусындар, тез дайындалатын лапша, тәтті таңғы жармалар, мұздатылған тағамдар.
Бұл өнімдерде табиғи қоректік заттар азайып, орнына майлар, қант, дәм күшейткіштер, бояғыштар мен тұрақтандырғыштар қосылады. Нәтижесінде: жоғары калориялы, бірақ қоректік құндылығы төмен, тәуелділік тудыратын тағам.
Зиянды белгілер
NOVA жүйесі тағамды технологиялық өңдеу деңгейіне қарай жіктейді. Зерттеулер көрсеткендей, Канадада әр адам күніне орта есеппен үш порциядан астам ультраөңделген өнім тұтынады, ал сұралғандардың төрттен бірі — алты порцияға дейін. Бұл көкөніс пен жемістерді рационнан ығыстырады.
Метаболикалық зертханаларда дәлелденген: УӨӨ тұтынғандар бір күнде табиғи өнім жегендерден 500 калорияға артық алады. Бар болғаны екі апта ішінде олардың салмағы шамамен 1 келіге өседі.
Олардың ағзаға зияны қандай?
Макмастер университетінің ғалымдары С-реактивті ақуыздың деңгейін анықтады — бұл жүрек-қан тамырлары жүйесі ауруларының және жүйелік қабынудың маркері.
Ультраөңделген өнімдер ағзада қабыну реакциясын тудырады. Организм оларды бөгде зат ретінде қабылдайды, — деп түсіндіреді зерттеу жетекшісі Антея Христофору.
Көпшілігі УӨӨ-нің зияны тек салмақ жинаумен байланысты деп санайды. Бірақ зерттеулер дене салмағының индексін ескергенде де, инсулин және триглицерид деңгейі жоғары болатынын көрсетті.
Америкалық зерттеулер УӨӨ-ні көп тұтыну екінші типтегі қант диабетінің даму қаупін 24%-ға арттыратынын анықтады.
Зерттеу авторларының айтуынша, УӨӨ жейтін адамдар тамақты тезірек жейді, тез тойғанын сезінеді, бірақ ұзаққа шыдамайды.
Әлеуметтік факторлар мен саясат қажеттілігі
Зерттеулер УӨӨ-ді көбіне табысы төмен және білім деңгейі төмен адамдар тұтынатынын көрсетті. Бірақ қауіп деңгейі барлық әлеуметтік топтарда бірдей. Сондықтан ғалымдар әділ тағам саясатын ұсынады.
Деректерге сүйенсек, УӨӨ тұтынуды азайту жыл сайын мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуға көмектеседі.
УӨӨ ас қорытуға қалай әсер етеді?
Индустриялық өңдеу тағам құрылымын өзгертеді: талшық азаяды, эмульгаторлар мен тәттілендіргіштер қосылады. Бұл ас қорыту үдерісін жылдамдатып, қандағы қант деңгейін күрт өсіреді және аштық сезімін дұрыс реттемейді. Сонымен қатар, ішек микрофлорасына зиян келтіруі мүмкін.
Эмульгаторлар мен жасанды тәттілендіргіштер инсулинге төзімділік пен қабынуды күшейтеді.
Не өзгертуге болады?
УӨӨ-ден толық бас тарту міндетті емес. Күніне бір порцияны жеміс немесе жаңғақпен алмастырудың өзі қабыну белгілерін азайтады.
Диетологтар таңғы асты өзгертуге кеңес береді: тәтті жармалар орнына сұлы ботқасы, снэк орнына — жаңғақ пен жеміс пайдаланыңыз.
Бұған дейін тер бөлінуін күшейтетін тағамдар туарлы жазған едік.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
