Қандастар Ассамблея

Банктік кызметтердің даму перспективалары

17.10.2013 3595
Экономикалық механизімінің дамуы нарыққа өту жағдайында, ақшалай айналым жүйесін құруда, клиенттерге кассалық есеп айырысулық қызметте ұйымдастыруда өте жоғары талаптарды көрсетеді. Төлемдік айналымның өсуі немесе айналым шығынның өсуі, төлем түріндегі тез өсетін қажеттілікті қанағаттандыратын және айналым шығындарын бір уақытта төмендетуде ақша құралдарының айналымын тездететін және еңбек шығындарының қысқаруын қамтамасыз ететін ақшалай айналымның жаңа механизмін құрудың қажет екендігін білдіреді. Осыған байланысты банктік қызмет нарығында жаңа банктік өнімдер және қызметтер түрлері пайда болуда. Сонымен қатар, бұрын ұмытылып кеткен ескі аккредитив, банктік кепілдемелер және инкассо сияқты өнімдерді активтендіру жағдайларын да айтуға болады. Мынандай жаңа банктік қызметтерді атап өтуге болады: төлемдік карточкалар, форфейтинг, банк-клиент жүйесі, резервтік аккредитивтер, факторинг, траст операциялары, банк-клиент, НОМЕ-Банкинг және т.б. Бұл банктік қызмет түрлері өздерінің қолдауларын тапты және ҚР-да соңғы төрт жылда ксң тарады. Жаңа банктік өнімдерді жеке-жеке қысқаша қарастырайық (тәуекелдер, артықшылықтары, кемшіліктері). Төлемдік карточка - бұл карточканы қолданатын тұлғаға товар және қызметке нақтысыз төлем жасауға, сонымен қатар банк бөлімшелерінен және банктік автоматтардан (банкоматтан) нақты ақшаны алуға мүмкіндік беретін, жекешелендірілген төлем құралы. Карточканы қабылдайтын сауда кәсіпорындары, сервис кәсіпорындары және банк бөлімшелері карточканың қызмет көрсету орнының желісін қүрады (немесе қабылдау желісін). Төлем карточка механикалық және сыртқы жерлерге шыдайтын, арнайы пластмассадан жасалғанын білдіреді (85,6 мм, 53,9 мм, 0,76 мм). Алдыңғы бөлімдерде келтірілген қарастырулардан мынаны көруге болады, төлем  карточкасының негізгі қызметінің бірі- төлем жуйесінің субъекті ретінде, оны қолданушы түлғаның жекелігін қамтамасыз ету. Ол үшін төлем карточкасына эмитент-банктің және карточкаға қызмет көрсететін төлемдік жүйенің логотиптері карточканы ұстаушының аты, оның шотының номері, карточканың кызмет көрсету мерзімі және т.б. түсіріледі. Сонымен қатар, карточкада ұстаушының фотосүреті және оның қолы болуы мүмкін. Алфавиттік- сандық берілгендері- аты, шот номері және т.б. эмбоссирленуі мүмкін, яғни рельефті шрифтпен жазылуы мүмкін. Штрих- коды бар карточкада жекешелендірілген код ретінде тауарларды маркалау үшін қолданылатын кодқа ұқсайтын штрихтік код қолданылады. Негізінен кодтық сызықша көрінбейтін құраммен жабылған және кодты санау инфрақызыл сәулелерде жүргізіледі. Штрих- коды бар карточкалар өте арзан және басқа карта түрлерімен салыстырғанда, оны жасап шығару да қарапайым. Соңғы ерекшелігі олардың жалғандықтан аз корғалғандығын білдіреді және сондықтан төлем жүйелерде қолдану үшін жарамдылығының аз екендігін байқатады. Магниттік сызығы бар карточкалар бүгінгі күнде кең таралған болып табылады- осындай карточкалардың түрлерінің екі миллиардтаы астамы айпалымда жүріп жатыр. Магниттік сызық картаньщ теріс жағында орналасқан және 180 7811 стандарттарға сәйкес, үш жолдан тұрады. Олардың алғащқы екеуі идентификациондық белгілдерді сақтау үшін арналған, ол үшіншісіне ақпаратты жазып қоюға болады (мысалы, дебеттік карточка лимитінің ағымдағы мағынасы). Бірақ санау (жазу процессінің көп рет қайталануының сенімділігі жоғары болғандықтан, ережеге сәйкес магнитік сызыққа жазылу практикаланбайды және мұндай карточкалар тек ақпаратты санау режимінде қолданылады. Штрих- коды бар қарталарға қарағанда, магниттік сызығы бар карталардың қорғалымы әлдеқайда жоғары. Бірақ қарталардың мұндай түрлері де адамдарға қолайлы. Соған қарамастан, бүгінде жүзеге асырылып жатқан төлем жүйелерінің дамыған инфрақұрылымы, және бірінші кезекте «карточкалық бизнестің әлемдік Лидерлері - Маster Сагсі / Еигорау компаниялары магниттік сызығы бар карточкаларды интенсивті қолданудың себебі болып табылады. Айта кететін бір жайт, Visa және Маstег Сагd/ Еигорау жүйесінің карточкаларының қауіпсіздігін жоғарылату үшін корғаудың қосымша графикалық құралдары қолданылады: галлограммалар және эмбоссирлеу үшін стандарттық емес шрифттер. Несиелік және дебеттік карточкалар корпоративті де болуы мүмкін. Корпоративті карточкалар жол сапарлық және басқа да қызметтік шығындарды төлеу үшін өзінің жұмыскерлеріне компаниямен беріледі. Компанияның корпоративті карточкалары оның қандай да бір шотымен байланысты. Карточкаларда бөлінген және бөлінбеген шектері болуы мүмкін. Бірінші жағдайда корпоративті карточка ұстаушылардың әрқайсысына жеке шегі белгіленеді. Екінші вариант кішігірім компанияларға тура келеді және лимиттің шектелуін қажет етпейді. Корпоративті карточкалар кызметтердің қызметтік шығындарын қадалауға жақсы мүмкіндіктер береді. Форфейтинг- бұл айналым құжатында, кредиторда айналымсыз негізде көрсетілген қарызды сатып алу. Форфейтинг механизмі екі түрлі келісім түрінде қолданылады: ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелерді тез орындау мақсатында-қаржылық келісімдерде; шетел сатыға алушысына несие берген экспорттерге нақты ақшаның түсуіне қатысу үшін -экспорттық келісімдерде. Форфейтингтік құрал ретінде қолданылатын негізгі айналым құжаттары вексельдер болып табылады. Бірақ форфейтинг объектісі болып басқа да қағаздар болуы мүмкін. Бұл бағалы бағаздар таза болуы маңызды (тек абстрактылы міндеттемесі бар). Экспортты мемлекеттік несиелендіру әлсіз дамыған елдерде, форфейтинг көп даму алды. Алғашқыда форфейтирование коммерциялық банктермен жүзеге асырылған, бірақ "а-форфе" операцияларыньщ көлемінің көбеюіне байланысты мамандандырылған институттар құрыла бастады. http://refik.ucoz.kz

Экономикалық механизімінің дамуы нарыққа өту жағдайында, ақшалай айналым жүйесін құруда, клиенттерге кассалық есеп айырысулық қызметте ұйымдастыруда өте жоғары талаптарды көрсетеді. Төлемдік айналымның өсуі немесе айналым шығынның өсуі, төлем түріндегі тез өсетін қажеттілікті қанағаттандыратын және айналым шығындарын бір уақытта төмендетуде ақша құралдарының айналымын тездететін және еңбек шығындарының қысқаруын қамтамасыз ететін ақшалай айналымның жаңа механизмін құрудың қажет екендігін білдіреді. Осыған байланысты банктік қызмет нарығында жаңа банктік өнімдер және қызметтер түрлері пайда болуда. Сонымен қатар, бұрын ұмытылып кеткен ескі аккредитив, банктік кепілдемелер және инкассо сияқты өнімдерді активтендіру жағдайларын да айтуға болады. Мынандай жаңа банктік қызметтерді атап өтуге болады: төлемдік карточкалар, форфейтинг, банк-клиент жүйесі, резервтік аккредитивтер, факторинг, траст операциялары, банк-клиент, НОМЕ-Банкинг және т.б.
Бұл банктік қызмет түрлері өздерінің қолдауларын тапты және ҚР-да соңғы төрт жылда ксң тарады. Жаңа банктік өнімдерді жеке-жеке қысқаша қарастырайық (тәуекелдер, артықшылықтары, кемшіліктері).
Төлемдік карточка - бұл карточканы қолданатын тұлғаға товар және қызметке нақтысыз төлем жасауға, сонымен қатар банк бөлімшелерінен және банктік автоматтардан (банкоматтан) нақты ақшаны алуға мүмкіндік беретін, жекешелендірілген төлем құралы. Карточканы қабылдайтын сауда кәсіпорындары, сервис кәсіпорындары және банк бөлімшелері карточканың қызмет көрсету орнының желісін қүрады (немесе қабылдау желісін).
Төлем карточка механикалық және сыртқы жерлерге шыдайтын, арнайы пластмассадан жасалғанын білдіреді (85,6 мм, 53,9 мм, 0,76 мм). Алдыңғы бөлімдерде келтірілген қарастырулардан мынаны көруге болады, төлем  карточкасының негізгі қызметінің бірі- төлем жуйесінің субъекті ретінде, оны қолданушы түлғаның жекелігін қамтамасыз ету. Ол үшін төлем карточкасына эмитент-банктің және карточкаға қызмет көрсететін төлемдік жүйенің логотиптері карточканы ұстаушының аты, оның шотының номері, карточканың кызмет көрсету мерзімі және т.б. түсіріледі. Сонымен қатар, карточкада ұстаушының фотосүреті және оның қолы болуы мүмкін. Алфавиттік- сандық берілгендері- аты, шот номері және т.б. эмбоссирленуі мүмкін, яғни рельефті шрифтпен жазылуы мүмкін.
Штрих- коды бар карточкада жекешелендірілген код ретінде тауарларды маркалау үшін қолданылатын кодқа ұқсайтын штрихтік код қолданылады. Негізінен кодтық сызықша көрінбейтін құраммен жабылған және кодты санау инфрақызыл сәулелерде жүргізіледі. Штрих- коды бар карточкалар өте арзан және басқа карта түрлерімен салыстырғанда, оны жасап шығару да қарапайым. Соңғы ерекшелігі олардың жалғандықтан аз корғалғандығын білдіреді және сондықтан төлем жүйелерде қолдану үшін жарамдылығының аз екендігін байқатады.
Магниттік сызығы бар карточкалар бүгінгі күнде кең таралған болып табылады- осындай карточкалардың түрлерінің екі миллиардтаы астамы айпалымда жүріп жатыр. Магниттік сызық картаньщ теріс жағында орналасқан және 180 7811 стандарттарға сәйкес, үш жолдан тұрады. Олардың алғащқы екеуі идентификациондық белгілдерді сақтау үшін арналған, ол үшіншісіне ақпаратты жазып қоюға болады (мысалы, дебеттік карточка лимитінің ағымдағы мағынасы). Бірақ санау (жазу процессінің көп рет қайталануының сенімділігі жоғары болғандықтан, ережеге сәйкес магнитік сызыққа жазылу практикаланбайды және мұндай карточкалар тек ақпаратты санау режимінде қолданылады. Штрих- коды бар қарталарға қарағанда, магниттік сызығы бар карталардың қорғалымы әлдеқайда жоғары. Бірақ қарталардың мұндай түрлері де адамдарға қолайлы. Соған қарамастан, бүгінде жүзеге асырылып жатқан төлем жүйелерінің дамыған инфрақұрылымы, және бірінші кезекте «карточкалық бизнестің әлемдік
Лидерлері - Маster Сагсі / Еигорау компаниялары магниттік сызығы бар
карточкаларды интенсивті қолданудың себебі болып табылады. Айта кететін бір жайт, Visa және Маstег Сагd/ Еигорау жүйесінің карточкаларының қауіпсіздігін жоғарылату үшін корғаудың қосымша графикалық құралдары қолданылады: галлограммалар және эмбоссирлеу үшін стандарттық емес шрифттер.
Несиелік және дебеттік карточкалар корпоративті де болуы мүмкін. Корпоративті карточкалар жол сапарлық және басқа да қызметтік шығындарды төлеу үшін өзінің жұмыскерлеріне компаниямен беріледі.
Компанияның корпоративті карточкалары оның қандай да бір шотымен байланысты. Карточкаларда бөлінген және бөлінбеген шектері болуы мүмкін. Бірінші жағдайда корпоративті карточка ұстаушылардың әрқайсысына жеке шегі белгіленеді. Екінші вариант кішігірім компанияларға тура келеді және лимиттің шектелуін қажет етпейді. Корпоративті карточкалар кызметтердің қызметтік шығындарын қадалауға жақсы мүмкіндіктер береді.
Форфейтинг- бұл айналым құжатында, кредиторда айналымсыз негізде көрсетілген қарызды сатып алу. Форфейтинг механизмі екі түрлі келісім түрінде қолданылады: ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелерді тез орындау мақсатында-қаржылық келісімдерде; шетел сатыға алушысына несие берген экспорттерге нақты ақшаның түсуіне қатысу үшін -экспорттық келісімдерде. Форфейтингтік құрал ретінде қолданылатын негізгі айналым құжаттары вексельдер болып табылады. Бірақ форфейтинг объектісі болып басқа да қағаздар болуы мүмкін. Бұл бағалы бағаздар таза болуы маңызды (тек абстрактылы міндеттемесі бар). Экспортты мемлекеттік несиелендіру әлсіз дамыған елдерде, форфейтинг көп даму алды. Алғашқыда форфейтирование коммерциялық банктермен жүзеге асырылған, бірақ "а-форфе" операцияларыньщ көлемінің көбеюіне байланысты мамандандырылған институттар құрыла бастады.

http://refik.ucoz.kz

Ұқсас материалдар