2026 жылғы 31 қаңтардан бастап Қазақстанда ипотекалық несиені зейнетақы жинақтары арқылы өтеу тәртібі өзгерді. Енді Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) қаражатты тек негізгі қарызды жабуға пайдалануға болады. Ал несие бойынша пайыздарды қарыз алушы өз қаражатынан төлеуі тиіс.
Бұл өзгеріс Отбасы банкінде рәсімделген ипотекалық несиелерге қатысты. Басқа банктердегі ипотека үшін зейнетақы жинақтарын пайдалану тәртібі әзірге өзгеріссіз қалды.
Негізгі өзгеріс қандай
Бұрын қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының артық бөлігін ипотека бойынша ай сайынғы төлемнің толық сомасын жабуға пайдалана алатын. Яғни оған:
• негізгі қарыз,
• банк сыйақысы (пайыздар),
• кей жағдайда қосымша төлемдер де кіретін.
Енді жаңа ереже бойынша зейнетақы қаражатын тек негізгі қарызды өтеуге ғана бағыттауға болады. Ал пайыздар, айыппұлдар мен басқа да төлемдерді қарыз алушы өзі төлеуі қажет.
Жаңа тәртіп бойынша төлем былай жүзеге асады:
1. Қарыз алушы алдымен пайыздар мен міндетті төлемдерді өз ақшасымен төлейді;
2. Содан кейін ғана зейнетақы жинақтары негізгі қарызды азайтуға жұмсалады.
Мысалы, қарыз алушыда 100 000 теңге көлемінде зейнетақы жинағының артық бөлігі бар.
Ипотека бойынша ай сайынғы төлем 74 825 теңге, оның ішінде:
• 6 175 теңге – несие бойынша пайыз;
• 65 699 теңге – негізгі қарыз.
Бұрын бұл төлемнің барлығын зейнетақы қаражатымен жабуға болатын.
Ал жаңа ереже бойынша:
• 6 175 теңге пайызды қарыз алушы өз қаражатынан төлейді;
• 65 699 теңге зейнетақы жинағынан негізгі қарызды өтеуге жұмсалады;
• қалған 34 301 теңге негізгі қарызды қосымша азайтуға бағытталады.
Бұл өзгеріс не үшін маңызды
Жаңа талаптар зейнетақы қаражатын пайдалану тәсілін өзгертеді.
Артықшылығы:
• негізгі қарыз тезірек азаяды;
• ипотека бойынша жалпы артық төлем көлемі төмендеуі мүмкін.
Алайда кейбір қарыз алушылар үшін бұл талаптар қиындық тудыруы мүмкін. Себебі:
• пайыздарды төлеу үшін міндетті түрде өз қаражаты болуы керек;
• табысы тұрақсыз адамдар үшін төлем кешігу қаупі артуы мүмкін.
Өтінімдерді қарау мерзімі
Зейнетақы жинақтарын пайдалану кезінде өтінімдерді қарау мерзімін ескеру маңызды.
Процедура бірнеше кезеңнен тұрады:
• Отбасы банк өтінімді тексеріп, БЖЗҚ-ға жібереді – 2 жұмыс күніне дейін;
• БЖЗҚ құжаттарды қарап, қаражатты банкке аударады – 5 жұмыс күніне дейін.
Жалпы рәсімдеу мерзімі 7 жұмыс күніне дейін созылуы мүмкін.
Егер зейнетақы жинақтары жақын туыстарға берілсе, өтінім 3 жұмыс күні ішінде қаралады.
Зейнетақы жинақтарын тағы қайда пайдалануға болады
Қазақстандықтар зейнетақы қаражатын тұрғын үй жағдайын жақсарту үшін бұрынғыдай пайдалана алады. Атап айтқанда:
• тұрғын үй сатып алу;
• ипотекалық несиені ішінара немесе толық мерзімінен бұрын өтеу;
• жалдамалы тұрғын үйді сатып алу;
• Отбасы банкіндегі тұрғын үй депозитін толықтыру;
• екінші деңгейлі банктерде ипотека рәсімдеу.
Салыққа қатысты өзгеріс
Сонымен қатар тұрғын үй мақсатында алынған зейнетақы жинақтарына 10 пайыздық жеке табыс салығы алынбайды. Бұл қарыз алушыларға ипотеканы өтеуге көбірек қаражат жұмсауға мүмкіндік береді.
Сарапшылардың айтуынша, жаңа ережелер зейнетақы жинақтарын пайдалануды тәртіпке келтіреді. Енді бұл қаражат ай сайынғы төлемді жабу құралы емес, ипотекалық қарызды тезірек азайту тәсілі ретінде қарастырылады.
Табысы тұрақты азаматтар үшін бұл ипотеканы ертерек жабуға мүмкіндік береді. Ал ай сайынғы төлемді толықтай зейнетақы қаражатымен жабуды жоспарлағандар үшін талаптар біршама қатаңдады.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
