Ипотека 20%-дан аспауы керек. Жаңа ереже қашан күшіне енеді?
Банктер енді ипотеканы бұрынғыдай 25%-бен ұсына алмайды. Қазақстанда ипотекалық несиелер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСМ) шекті деңгейі төмендетілді, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің мәліметінше, енді банктер ипотеканы 20%-дан жоғары ЖТСМ-мен рәсімдей алмайды. Бұған дейін бұл шек 25% болатын.
Шешім 2025 жылдың сәуір және мамыр айларында қабылданып, 2024 жылғы тамызда бекітілген ескі қаулыға өзгерістер енгізілді.
Бұл несиесі барлар мен алғысы келетіндерге қалай әсер етеді?
ЖТСМ (жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі) – несиенің тек пайызымен шектелмей, оған қатысты барлық төлемді (сақтандыру, қызмет көрсетулер, комиссиялар) толық ескеретін нақты қаржылық көрсеткіш.
Жаңа шектеу жаңа несиелерге ғана емес, сонымен қатар бұрын берілген ипотекаларға да қолданылады, егер:
- Несие шартына өзгерістер енгізілсе (пайыз өзгерсе);
- Қосымша төлемдер мен комиссиялар қосылса;
- Қайта қаржыландыру жүргізілсе.
Мысалмен түсіндірейік:
Егер сіз банкпен 23%-бен ипотека рәсімдегелі жатсаңыз, жаңа талаптарға сай бұл келісім жасалмайды. Банктер ЖТСМ-ді 20%-дан асырмай қайта есептеп, шарттарды қайта ұсынуы керек.
Ұлттық банк не дейді?
Ұлттық банк бұған дейін халықтың көпшілігі үшін тіпті 11-12% мөлшерлеменің өзі ауыр екенін мәлімдеген. Ипотекалық қарыз жүктемесі халықтың табысына сай келмей отыр. Сол себепті бұл шешім тұрғын үйді несиелеу нарығындағы әлеуметтік әділеттілік пен қаржылық тұрақтылықты арттыруға бағытталған.
Қайдан көруге болады?
Қаулы Әділет министрлігінде тіркеліп, жақын арада «Әділет» құқықтық ақпарат жүйесінде жарияланады. Қазіргі таңда оның мәтінімен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми сайтынан танысуға болады.
https://www.gov.kz/memleket/entities/ardfm/press/news/details/1013972?lang=kk
Бұл өзгерістің ықтимал нәтижелері:
- Ипотекалық мөлшерлеме бойынша бәсеке артуы мүмкін;
- Тұрғын үйге деген сұраныс өсуі ықтимал (әсіресе қолжетімді бағамен);
- Банктердің шарттарды қайта қарауына мәжбүрлік туындайды;
- Орташа табысты азаматтарға үй алу жеңілдейді.
Қорытынды
Бұл өзгеріс тек техникалық шектеу емес. Бұл – халықтың борыштық жүктемесін азайтуға, ипотекалық нарықты тұрақтандыруға және тұрғын үйді қолжетімді етуге бағытталған нақты қадам.
Айта кетейік, ипотека алғанда қаржыны қалай үнемдеу керектігі туралы жазғанбыз. Жалдамалы тұрғын үйді сатып алудың жолдары туралы да айттық.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
