Қазақ қоғамында әлі күнге дейін «шетелде тек жағдайы жақсы отбасылардың балалары оқиды» деген түсінік орнығып қалғаны рас. Алайда бұл қағидаға сыймайтын, қарапайым ауылдан шығып-ақ әлемдік деңгейдегі білім ордаларында өз еңбегімен оқып жүрген дарынды жастар аз емес. Солардың бірі — Қордай топырағында туған, бүгінде білім мен ғылымды өмірінің басты мұратына айналдырған Айболат Әбітбеков.
Қордайдан — Ivy League-ке дейін
Айболат Серікжанұлы Қордай ауылында дүниеге келіп, туған жеріндегі мектепте білім алды. Арман жетелеп Алматыға келген ол әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Халықаралық қатынастар» факультетіне оқуға түседі. Университетті үздік аяқтағаннан кейін ел ішінде қалып қоюды жөн көрмей, білімін тереңдету үшін шетелге бағыт алады.
Алайда шетелде оқу бір күнде келген шешім емес. Айболаттың айтуынша, оны алға жетелеген — «ішкі қанағатсыздық», академиялық ортадан көбірек нәрсе алуға деген құштарлық. Гарвардқа түсуді армандағанымен, ағылшын тілінің деңгейі мұндай биік мақсатқа бірден жеткізбейтіні белгілі болды. Сондықтан ол 23 жасында ағылшынды нөлден бастап, төрт жыл бойы күнделікті үздіксіз еңбекпен меңгереді.
Төрт жылдық тынбай ізденістің нәтижесінде ол «Болашақ» халықаралық стипендиясын жеңіп алып, АҚШ-тағы атақты Cornell University-ге магистратураға қабылданады. Бұл университет — Лига Плющаға кіретін, әлемдік білім беру кеңістігіндегі ең таңдаулы оқу орындарының бірі.
Cornell-де оқыған жылдары Айболат тек біліммен шектелмей, студенттік жатақханада әкімшілік қызметін де атқарып, қабылдау бөлімінде жұмыс істейді. Әртүрлі елден келген жастармен араласып, жаңа мәдениеттерді танып, өмірлік тәжірибесін байытады. 2017 жылы магистратураны ойдағыдай аяқтап, елге оралады.
Мемлекеттік қызметтегі жол және жаңа мақсаттар
Қазақстанға келісімен ол магистратураға дейін жұмыс істеген — ҚР Парламенті Сенаты Аппаратындағы қызметіне қайта кіріседі. Кейінірек Ғылым және жоғары білім министрлігіне ауысып, Тіл саясаты комитеті төрағасының орынбасары, одан соң Халықаралық ынтымақтастық департаментінің директоры қызметін атқарады.
Осы кезеңде ол министрліктің халықаралық жобаларын, соның ішінде «Болашақ» бағдарламасын үйлестіруге атсалысып, әлемдік серіктестермен байланыс орнатты.
Дегенмен уақыт өткен сайын технологияның, әсіресе жасанды интеллект саласының қарқыны бұрын-соңды болмаған деңгейге көтерілгенін сезінді. Бұл өзгерістер Айболатты жаңа білімге деген қажеттілікті қайта ойлауға итермелейді.
Сөйтіп, 2024 жылы ол «Болашақ» бағдарламасына тағы да қатысып, әйгілі MIT университетінің арнайы «Visiting Fellow» бағдарламасына қабылданады. Осылайша 37 жасында Айболат әлемдегі ең мықты білім орталықтарының бірінде — MIT қабырғасында жасанды интеллект пен білім беру технологияларын зерттейді.
Елге оралу және жаңа кезең
MIT-тегі бір жылдық оқу аяқталған соң, Айболат Қазақстанға оралады. Бүгінде ол «Болашақ» бағдарламасын басқаратын «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ басқарма төрағасының орынбасары қызметін атқарып отыр.
Жастарға бағыт-бағдар: тәлімгерден — авторға дейін
Cornell-ді тәмамдағаннан кейін Айболатқа шетелде оқуды армандайтын жастар жиі хабарласа бастаған. Аз уақыт ішінде оның кеңесімен Columbia University, Duke University, Boston University, Warwick University секілді әлемдегі ең беделді оқу орындарына түскен талапкерлер қатары көбейді.
Тәжірибесі артқан сайын Айболат бір мәселені анық байқайды: шетелге оқуға түсуге қатысты ақпарат интернетте өте көп болғанымен, жүйесіз, шашыраңқы. Осы олқылықты толтыру мақсатында ол 2024 жылы «Ойлағаннан оңай: Үздік шетелдік университетке түсу стратегиялары» атты кітабын жарыққа шығарады.
Бұл кітап — жеті жыл бойғы еңбектің нәтижесі, ондаған талапкердің табысты тарихына сүйенген практикалық нұсқаулық. Автор әр тарауды бірнеше рет қайта жазып, қажет тұстарын өшіріп, қайта бастауға да барған. Себебі оның басты талабы — сапа.
Әлеуметтік желіден басталған тәжірибе
Кітап жазу процесінде Айболат әлеуметтік желілерде жеке парақша жүргізуді қолға алады. Онда шетелде оқуға қатысты қысқа, түсінікті посттар жариялап, мыңдаған оқырманның пікірін тыңдап көреді. Бұл оған жастар нені іздейтінін, ақпаратты қалай қабылдайтынын айқын түсінуге мүмкіндік берген.
Осы «сынақ алаңы» кітаптың тілі мен құрылымының қалыптасуына ықпал етеді. Нәтижесінде еңбегі аз уақыттың ішінде өз аудиториясын тауып, талапкерлерге нақты бағыт беретін құралға айналды.
Жаңа стартап және алдағы мақсаттар
Қазір Айболат Серікжанұлы негізгі қызметімен қатар, достарымен бірге жаңа білім беру стартапын дамытып жатыр. Бұл жоба — шетелдік университеттерге жүйелі, кәсіби көмек көрсетуге арналған платформа болмақ.
Сонымен қатар ол екінші кітап жазуды да жоспарлап отыр. Автордың айтуынша, алдағы туындысы алғашқы еңбегінен де маңызды болмақ.
Қорытынды
Айболат Әбітбековтің тарихы — ауылдан шыққан қазақ жасының табандылық пен мақсатшылдықтың арқасында әлемдік білім кеңістігінде өз орнын таба алатынының жарқын дәлелі. Оның жолы — ғылым жолына түскен жас буынға шабыт, ал тәжірибесі — бағалы бағыт-бағдар.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
