Ғалымдардың күтпеген жаңалығы: айға егін салу басталды
Ақмарал Ағзамқызы El.kz тілшісі
Техас университетінің Остин қаласындағы ғалымдары Ай топырағының жасанды түрін пайдаланып, ноқат өсіріп, алғаш рет өнім жинады. Бұл тәжірибе болашақта Айға жасалатын ұзақ мерзімді сапарлар кезінде астронавтардың өз азығын өзі өсіру мүмкіндігін зерттеуге бағытталған маңызды қадам саналады.
Зерттеу барысында ғалымдар Айдан «Аполлон» миссиялары кезінде жеткізілген үлгілерге ұқсатып жасалған топырақты қолданды. Өсімдіктер жақсы өсуі үшін оған жауынқұрттар өңдеген органикалық тыңайтқыш қосылды. Мұндай тыңайтқыш қоректік заттарға, минералдарға және пайдалы микроағзаларға бай, әрі ғарыш сапарлары кезінде жиналатын тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу арқылы алынуы мүмкін.
Ноқат тұқымдары отырғызар алдында арнайы саңырауқұлақтармен өңделді. Бұл микроағзалар өсімдікпен өзара тиімді байланыс орнатып, тамыр арқылы қоректік заттардың жақсы сіңуіне көмектеседі және ауыр металдардың зиянды әсерін азайтады. Кейін өсімдіктер Ай топырағы мен органикалық тыңайтқыштың әртүрлі үлестегі қоспасына отырғызылды.
Нәтижесінде құрамында Ай топырағы 75 пайызға дейін болатын қоспада ноқат жақсы өсіп, өнім бергені анықталды. Ал топырақтағы Ай жынысының мөлшері одан асқанда өсімдіктер әлсіреп, ерте сола бастаған. Сонымен қатар саңырауқұлақпен өңделген өсімдіктердің ұзақ әрі төзімді өсетіні байқалды. Ғалымдар бұл микроағзалардың жасанды Ай топырағында да өмір сүре алатынын анықтады.
Дегенмен әзірге мұндай жағдайда өсірілген ноқаттың тағам ретінде қауіпсіздігі толық дәлелденген жоқ. Алдағы зерттеулер оның қоректік құндылығын анықтап, құрамында зиянды ауыр металдар жиналмағанын тексеруге бағытталады.
Бұған дейін италиялық зерттеушілер болашақта Ай мен Марс базаларында қолдануға арналған «ғарыштық күріш» сұрпын да әзірлеген. Ол ғарыш жағдайында жаңа азық түрлерін қамтамасыз етуге және ақуыз тапшылығын азайтуға бағытталған.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
