Экстраверттер мен интроверттер фильмді қалай таңдайды: психологтар анықтады
Cureus журналы жариялаған жаңа зерттеу студенттердің қай фильм жанрын ұнататыны олардың мінез-құлқымен тығыз байланысты екенін көрсетті. Ғалымдар адамның кино талғамы мен бес негізгі мінез ерекшелігі – ашықтық, жауапкершілік, ұйымдасқандық, эмоциялық тұрақтылық пен жаңаға құштарлық арасында тікелей байланыс барын анықтаған, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Кино – тұлғаның айнасы
Көпшілігіміз көңіл күйімізге немесе дүниетанымымызға сай фильм көреміз. Ғалымдар бұрыннан-ақ адамның ойын-сауықтағы талғамы оның ішкі болмысын айқындайтынын байқаған. Мысалы, комедияны ұнататындар – көбіне ашық мінезді, ал күрделі сюжеттерге қызығатындар жаңа идеяларға бейім келеді.
Жаңа зерттеу бұл тақырыпты тереңірек зерттеп, «Үлкен бестік» (Big Five) моделі негізінде мінез сипаттарын талдаған. Бұл модель адамды бес қасиет арқылы сипаттайды:
экстраверсия – қарым-қатынасқа ашықтық,
ақкөңілділік – адамдармен тіл табысу қабілеті,
адалдық – жауапкершілік пен ұйымдасқандық,
невротизм – эмоциялық сезімталдық,
ашықтық– жаңа идеяларға және тәжірибеге бейімділік.
Зерттеу қалай жүргізілді
Экспериментке 20-23 жас аралығындағы 300 студент қатысты. Оларға алты жанрды – шытырман оқиғалы фильм, драма, комедия, мелодрама, қорқынышты фильм және детектив ұсынылған, ал қатысушылар солардың арасынан өзіне ұнайтын жанрларды рет-ретімен қойып шығады. Барлығын бірдей көретіндер зерттеуден шығарылды.
Сондай-ақ қатысушылар 44 сұрақтан тұратын сауалнама толтырып, олардың жеке қасиеттері «Үлкен бестік» моделі бойынша бағаланды. Нәтижелер корреляциялық және регрессиялық талдау әдістері арқылы өңделіп, жанр мен мінез арасындағы байланыстар анықталды.
Әр жанр нені білдіреді?
Шытырман оқиғалы фильмдер:
Экшн мен динамикаға толы фильмдерді жақсы көретіндер – ашық мінезді, белсенді экстраверттер. Олар көп жағдайда эмоциясын тежей алады және өмірге оң көзқараспен қарайды. Мұндай адамдар үшін жоспар емес, импровизация маңыздырақ.
Драма:
Драма жанрын ұнататындар – жауапкершілігі жоғары, эмоциясы терең, бірақ тұйықтау адамдар. Олар өмірді ой елегінен өткізіп, кейіпкерлер тағдырына шын көңілмен еніп кетеді.
Комедия:
Ғалымдар комедия жанры нақты бір мінез түрімен байланысты емес екенін анықтаған. Бұл жанрды бәрі жақсы көреді – экстраверт те, интроверт те. Комедия – «әмбебап пицца» сияқты: бәрінің көңілінен шығады.
Романтикалық фильмдер:
Мелодраманы ұнататындар – сезімтал, жаңа әсерге ашық, бірақ кейде тұйық және өз әлемінде өмір сүреді. Олар махаббат туралы оқиғаларға тез әсерленеді, алайда топтық жұмысқа бейім бола бермейді.
Қорқынышты фильмдер:
Күтпегендей, қорқынышты фильмдерді ұнататындар – сабырлы, жинақы және достыққа бейім адамдар болып шыққан. Олар қорқыныш сезімін жеңіл қабылдап, қиын жағдайларда да өзін ұстай біледі.
Детектив:
Детектив жанрының жанкүйерлері – қызығушылығы жоғары, сараптамалық ойлайтын, дербес шешім қабылдағанды ұнататын адамдар. Оларға жұмбақтар мен логикалық сынақтар ұнайды.
Бұл не білдіреді?
Зерттеу нәтижесі кино талғамының адам тұлғасына терең үңілуге мүмкіндік беретінін көрсетті.
Мысалы, шытырман фильмдерді ұнататындар – батыл және белсенді, ал драмаға қызығатындар – ойшыл және сезімтал.
Мұндай деректер болашақта психология, кадр іріктеу немесе тіпті актерлік кастинг саласында да пайдалы болуы мүмкін.
Қорытынды
Ғалымдардың айтуынша, кино – тек демалыс құралы емес, сонымен қатар біздің кім екенімізді айқындайтын айна. Болашақ зерттеулер бұл байланысты тереңірек ашуға бағытталмақ, бірақ әзірге оны нақты өмірде қолданғанда сақ болу қажет – әр адам камера сыртында өзінше бір киноның кейіпкері.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
