Эко-активизм: Жас қазақстандықтар табиғатты қалай қорғайды?
XXI ғасырда экологиялық мәселелер әлемдік күн тәртібінің басты тақырыптарының біріне айналды. Климаттың өзгеруі, ауа мен судың ластануы, орман өрттері мен қоқыс проблемасы – мұның бәрі Қазақстанды да айналып өтпейді. Соңғы жылдары бұл тақырыпқа ерекше мән беріп жүрген топ – жастар. Олар табиғатты қорғауды тек мемлекеттен күтпей, өздері бастама көтеріп, экобелсенділік мәдениетін қалыптастырып келеді, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Жастардың экологиялық бастамалары
Қазақстанның көптеген қалаларында экологиялық қозғалыстар күшейіп келеді.
CleanUp қозғалысы – Алматы, Астана, Шымкент секілді ірі қалаларда жастардың бастамасымен ұйымдастырылатын сенбіліктер. Олар өз қаражаттарына қолғап, қап алып, қоқыс жинауға шығады.
Eco Network және Fridays For Future Kazakhstan – экологиялық құқықты қорғап, қоғамды климаттың өзгеруі туралы ақпараттандыруға күш салады.
RecycleBirge жобасы – жастардың пластик пен қағазды қайта өңдеуге бағытталған бастамасы. Бұл жоба қазір көптеген мектептер мен университеттерде қолдау тапты.
Жас кәсіпкерлер биоыдырайтын қаптамалар, қайта өңделген материалдан жасалған киімдер мен аксессуарларды ұсынып, экобрендтер құруда.
Әлеуметтік желідегі экобелсенділік
Z ұрпағы үшін әлеуметтік желі – басты құрал.
Instagram мен TikTok-та экочеллендждер («Бір күн пластиксіз», «Қоқыс жина да, сыйлық ал») кеңінен тарауда.
Жас блогерлер өз аудиториясын экоөмір салтына шақырады: суды үнемдеу, пластик қолданбау, қайта өңдеуді қолдау.
Мемлекеттік емес ұйымдар жастармен бірігіп экологиялық ақпараттық кампаниялар өткізіп, халықтың назарын өзекті мәселелерге аударуда.
Қоғам мен билікке ықпал
Жастардың белсенділігі тек сенбілікпен шектелмейді.
Олар петициялар ұйымдастырып, заңнамалық өзгерістерге ықпал етіп жүр. Мысалы, полиэтилен пакеттерге шектеу қою бастамасы жастардың белсенді қолдауымен қоғамда талқыланды.
Университеттерде экологиялық клубтар құрылып, әкімдіктермен бірлескен жобалар жүзеге асырылуда.
Жастардың қоғамдық қысымының арқасында экология тақырыбы мемлекеттік деңгейде жиі көтеріле бастады.
Қиындықтар
Әрине, экобелсенділер жолында кедергілер де бар:
Қаржыландырудың жетіспеуі. Көптеген жобалар еріктілердің жеке қаражатына сүйенеді.
Экологиялық мәдениеттің төмендігі. Кейбір азаматтар экобелсенділердің еңбегін түсінбей, тіпті кедергі келтіреді.
Жергілікті биліктің қолдауы кейде жеткіліксіз, тіпті тосқауылдар да кездеседі.
Болашақ перспективалары
Дегенмен болашақ жастар жағында. Қазақстанда «Жасыл экономика» концепциясы дамып келеді, ал оның басты қозғаушы күші – жастар.
Жас стартаптар арқылы жаңа технологиялар, қайта өңдеу кәсіпорындары, таза энергия көздері дамуы мүмкін.
Экологиялық жауапкершілігі жоғары Z ұрпағы қоғамға жаңа мәдениет қалыптастырып келеді.
Қорытынды
Эко-активизм бүгінде Қазақстандағы жастар қозғалысының маңызды бағытына айналды. Олар қоқыс жинап қана қоймай, заңнамалық өзгерістерге ықпал етіп, жаңа экобрендтер құруда. Бұл құбылыс бір нәрсені дәлелдейді: табиғатты қорғау – тек мемлекет пен ұйымдардың емес, әрбір азаматтың, әсіресе жастардың қолында.
Болашақта Қазақстандағы экологиялық қозғалыстың басты драйвері – дәл осы бүгінгі белсенді жастар болмақ.

