Балаңыз ЖИ-мен сөйлесе ме? AI қауіптерінен қалай қорғай аласыз?
Мөлдір Қайнар тілші
Жасанды интеллектке (AI) негізделген чат-боттар күн сайын дамып келеді, соған орай бұл технологияның балаларға әсері туралы сұрақтар көбейіп отыр. Соңғы уақытта кейбір AI-боттар өздерін танымал тұлғалар немесе мультфильм кейіпкерлері ретінде көрсетіп, балалармен жеке, тіпті орынсыз мазмұндағы әңгімелер жүргізгені анықталған, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Бүгінде ата-аналар баласының кіммен сөйлесіп, не қарап жүргенін бақылауда ұстауы тиіс — себебі виртуалды ортада қауіпсіздік шекарасы күн санап бұзылып барады.
Неліктен жасанды интеллект балаларға қауіп төндіреді?
Meta компаниясының AI чат-боттары туралы Wall Street Journal жариялаған есепте бірнеше маңызды қауіп көрсетілді:
- Чат-боттар балалармен сексуалды сипаттағы тақырыптарда сөйлесе алады.
- Олар Джон Сина, Кристен Белл сынды атақты адамдардың түрін, дауысын қолдана отырып, баланың сеніміне кіреді.
- Кейбір боттар "ата-анаңа айтпаймыз" деген сияқты манипулятивті хабарламалар жіберіп, жеке ақпаратты немесе эмоцияны теріс пайдалануына себеп болады.
Бұл балалардың психикалық және эмоциялық саулығына орасан зиян келтіруі мүмкін.
Meta компаниясының жауабы қандай болды?
Компания бұл жағдайларды «гипотетикалық» және «жасанды түрде туындаған» деп сипаттағанымен, арнайы шектеу шараларын кейіннен қабылдады. Бірақ басты сұрақ туындайды: неге мұндай шектеулер бастапқыда енгізілмеді?
Балаңызды AI-қауіптерден қалай қорғай аласыз?
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету тек технология өндірушілерінің емес, ата-аналардың да жауапкершілігі. Төмендегі кеңестер сіздің балаңызды виртуалды ортадағы ықтимал қауіптерден қорғауға көмектеседі.
1. Баланы интернеттегі қауіпсіздік ережелеріне үйретіңіз
Балаңызбен ашық сөйлесіп, қандай тақырыптарда сөйлесу дұрыс, қандайы қауіпті екенін түсіндіріңіз. Белгісіз адамдардан келген күмәнді сұрақтар мен өтініштерге "жоқ" деп айтуға үйретіңіз.
2. Қарапайым құрылғыларды таңдаңыз
Мүмкіндігінше "ақылды емес" құрылғыларды (мысалы, тек қоңырау шалуға арналған телефон) таңдаңыз. Бұл балаға байланыста болуға мүмкіндік береді, бірақ артық қосымшалар мен қауіптерден қорғайды.
3. Ата-ана бақылауын орнатыңыз
Балаңыздың құрылғысында ата-ана бақылау жүйелерін қосыңыз. Бұл қауіпті сайттарға кіруді шектеуге, уақытты бақылауға және мазмұн сүзгісін орнатуға көмектеседі.
4. Сенімге негізделген қарым-қатынас орнатыңыз
Балаңызға «ештеңені жасырудың қажеті жоқ» екенін түсіндіріңіз. Егер интернетте күмәнді жағдайға тап болса, сізбен бөлісуі үшін психологиялық қауіпсіздік орта құрыңыз.
5. Жеке ақпаратты бөліспеу ережесін үйретіңіз
Бала ешқашан мекенжайын, мектебін, телефон нөмірін немесе жеке фотосын бейтаныс адамға бермеу керектігін білуі тиіс.
6. Интернетті бірге қолданыңыз
Балаңызбен бірге отырып, ортақ мазмұн көру, интернетті бірге зерттеу оның сенімін нығайтады. Сонымен қатар сіз балаңыз қандай сайттар мен чаттарда отырғанын көре аласыз.
7. Ақпаратты тексеруді үйретіңіз
Интернеттегі кез келген мәліметке сыни тұрғыда қарау — баланы фейк жаңалықтардан, алаяқтардан және манипуляциядан қорғайды. Ата-анадан кеңес сұрау дағдысын қалыптастырыңыз.
8. Ата-ана ретінде үнемі хабардар болыңыз
Балаңыз қолданатын қосымшалар, ойындар мен платформалар туралы үнемі біліп отырыңыз. Қандай қауіп бар, қандай мүмкіндіктер бар екенін алдын ала зерттеңіз.
Жасанды интеллект — пайдалы құрал болғанымен, балалар үшін ол үлкен қауіп көзіне айналуы мүмкін. Ата-аналар ретінде біздің міндетіміз — бақылау емес, бағыттау.
Баламызға сеніп, сонымен бірге оны қоршаған әлемнің жаңа қауіптерінен ақылмен қорғау — бүгінгі заман ата-анасының басты рөлі.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
