Астанада көлік кептелісі күнделікті күйбең тіршіліктің ажырамас бөлігіне айналды. Тұрғындар жұмысқа, кездесулерге немесе түрлі шараларға уақытында жете алмай қиналады. Бұл жағдай қалалықтардың жүйкесіне, денсаулығына және өмір сапасына тікелей әсер етеді.
Жол инфрақұрылымын кеңейту мен жөндеу жұмыстары жүргізілгенімен, мәселе түбегейлі шешілер емес. Осыған байланысты сарапшылар жаңа тәсілдерді ұсынуда. Солардың бірі - тәуелсіз сарапшы Дәулет Жамбайбековтің пікірі.
Сарапшының пікірінше, таңертеңгі (08:30–09:00) және кешкі (18:30–19:00) қарбалас уақытта жеке көліктер санын азайту үшін мемлекеттік ұйым қызметкерлерін қызметтік автобустарға көшіру қажет. Қазір мұндай тәжірибе кейбір орталық мемлекеттік органдарда ғана бар, ал кең көлемде енгізілген жағдайда айтарлықтай нәтиже береді.
Қазақстанда 24 орталық мемлекеттік орган бар, оның 23-і Астанада орналасқан. Байланысты ұйымдарымен бірге олардың жалпы саны шамамен 8,5 мың қызметкерді құрайды.
Сарапшының есептеуінше:
-
қызметкерлердің 30%-ы жеке автокөлікпен жүреді → 2 550 көлік
-
солардың 15%-ы қызметтік автобустарды пайдаланса → жолдан бір мезетте 1 275 көлік азаяды
Бұл таңғы және кешкі қарбалас кезінде 1 000-нан астам көлікті кептелістен шығару деген сөз.
Жамбайбековтің айтуынша, бұл бастамаға қосымша бюджет бөлудің қажеті жоқ. Себебі:
-
қызметтік автопаркті оңтайландыру,
-
жоғары лауазымды тұлғаларға берілетін қызметтік көліктер санатын төмендету
арқылы үнемделетін қаражат қызметтік автобустарды сатып алуға жұмсалуы мүмкін.
Сарапшы бұл шешімнің бірқатар жанама тиімділігін де атап өтеді:
-
Ауа сапасы жақсарады, егер автобустар экологиялық таза болса;
-
Жұмыс тәртібі реттеледі, себебі автобус кестесі қызметкерлерді уақытылы жүруге үйретеді;
-
Қала орталығындағы тұрақ жүктемесі азаяды;
-
Мемлекеттік қызметтің имиджі жақсарады, ұжымдық жауапкершілік көрінеді.
Жоба Астанада сәтті іске асса, сарапшы бұл тәжірибені Алматы мен Шымкентке таратуға болатынын айтады. Әкімдіктер мен коммуналдық кәсіпорындар базасында қызметтік автобустар жүйесін ұйымдастыру — оңтайлы шешімдердің бірі.
Дәулет Жамбайбековтің пікірінше, қарапайым әрі арзан әдіс арқылы елорда жолдарындағы жүктемені бір мезетте едәуір азайтуға мүмкіндік бар. Бұл бастама қаланың өмір сапасын жақсартып қана қоймай, экологиялық жағдайға да оң ықпал етуі мүмкін.

