Арықтауға арналған таблеткалар несімен қауіпті?
Ozempic атауын бүгінде естімеген адам кемде-кем. Ресми түрде бұл препарат АҚШ пен Ұлыбританияда қант диабетін емдеу үшін мақұлданғанымен, іс жүзінде ол арықтауға арналған құрал ретінде кеңінен қолданыла бастады. Тіпті Ozempic атауы артық салмақпен күресуге арналған дәрілердің ортақ атауына айналып үлгергендей, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Ozempic, Wegovy, Mounjaro, Zepbound, Rybelsus, Saxenda секілді инъекциялық препараттар семіздікке шалдыққан адамдарға салмағының 15-20 пайызынан арылуына мүмкіндік беріп отыр. Енді осы бағытта тағы бір маңызды кезең басталғалы тұр – арықтататын препараттардың таблетка түріндегі жаңа буыны нарыққа шыға бастады.
Алғашқы осындай таблетка АҚШ-та сатылымға шықты. 2026 жылдың қаңтарында Novo Nordisk компаниясы Wegovy препаратының таблетка нұсқасын ұсынды. Нәтиже бірден байқалды: небәрі бір апта ішінде 18 мыңнан астам рецепт жазылған. Жақын арада Eli Lilly компаниясының Orforglipron атты препараты мақұлданады деп күтілуде, сондай-ақ басқа да баламалар пайда болуы мүмкін.
Таблеткалар не үшін қажет болды?
Әсер ету механизмі жағынан таблеткалар мен инъекциялардың айырмашылығы шамалы. Бұл – инкретиндер деп аталатын заттар. Олар ағзадағы тоқтық гормондарының жұмысын имитациялайды: ас қорыту процесін баяулатады, тәбетті басады және адамды аз тамақ жеуге үйретеді. Авторлардың сөзінше, таблеткалар да тиімді, есесіне арзанырақ әрі қолдануға жеңіл.
Инъекциядан бас тарту, шприц пен тоңазытқышта сақтау қажеттігінің жоқтығы өндіріс пен тарату шығындарын айтарлықтай азайтады. Мәселен, АҚШ-та Wegovy таблеткасының бір айлық курсы шамамен 149 доллар тұрса, укол түріндегі нұсқасы екі еседен де қымбатқа түседі.
Дегенмен таблеткалардың әсері инъекцияларға қарағанда әлсіздеу. Клиникалық деректерге сүйенсек, Wegovy таблеткасын қабылдағандар бір жыл ішінде орта есеппен салмағының 13-14 пайызын жоғалтқан. Ал инъекция түрі 15 пайызға дейін нәтиже береді, жаңа препараттардың кейбірі (мысалы, ретатрутид) 48 аптада 24 пайызға дейін салмақ тастауға мүмкіндік берген.
Мұның себебі түсінікті: таблеткадағы белсенді зат қанға жеткенше асқазан мен бауырдан өтеді, сол жолда әсерінің бір бөлігі жоғалады.
Соған қарамастан таблеткалардың бір маңызды артықшылығы бар. Ол – уколды тоқтатқаннан кейін салмақтың қайта қосылу мәселесін шешуі мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, инъекцияны доғарған науқастар бір жыл ішінде жоғалтқан салмағының үштен екісін қайта жинап алады. Ал таблеткалар негізгі ем аяқталған соң, салмақты ұстап тұратын терапия ретінде қолданылуы ықтимал.
Таблеткалардан қауіп бар ма?
Алайда қолжетімділіктің артуы жаңа қауіптерді де қатар ала келеді. Таблеткаларды сақтау, тасымалдау және қайта сату әлдеқайда оңай. Бұл олардың бақылаусыз түрде жасөспірімдерге немесе тамақтану бұзылыстары бар адамдарға жету қаупін күшейтеді.
Одан бөлек инкретиндер тобына жататын препараттардың жанама әсерлері бар. Ең жиі кездесетіні – жүрек айну, құсу, іш өту немесе іш қату. Клиникалық сынақтарда ас қорыту жүйесіне қатысты шағымдар қатысушылардың басым бөлігінде тіркелген. Сирек болса да, аса ауыр асқынулар кездесуі мүмкін: панкреатит, өт жолдарының түйілуі, асқазан аурулары. Сонымен қатар бұл препараттар басқа дәрілердің, соның ішінде гормоналды контрацептивтердің әсерін төмендетуі ықтимал.
Қауіптің өзі салыстырмалы түрде аз болғанымен, препараттар жаппай қолданылған жағдайда бір пайыздың өзі мыңдаған адамға әсер етуі мүмкін. Әсіресе медициналық бақылау әлсіз болған кезде бұл мәселе өзекті бола түседі.
2026 жыл осы тұрғыда шешуші кезең болуы ықтимал. Дәл сол кезде таблетка түріндегі арықтататын препараттардың шынайы өмірдегі тиімділігі, қаншалықты кең таралатыны және семіздікті емдеудегі тәсілді түбегейлі өзгерте ала ма, әлде жаңа мәселелерге жол аша ма – соның бәрі айқындалады.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
