Қазақстанда жол сапасына қатысты тұрғындардың шағымы азаяр емес. Үкімет отырысында премьер-министр Олжас Бектенов автожолдардың жағдайы мен қауіпсіздігіне ерекше тоқталып, орталық және жергілікті атқарушы органдарға бірқатар нақты тапсырма берді.

Мәселе тек инфрақұрылым сапасында емес, азаматтардың мемлекетке деген сенімі мен өңірлердің экономикалық әлеуетінде болып отыр.

Шағымдар саны 1,5 есеге артқан

Үкімет басшысының айтуынша, өткен жылы жергілікті жолдар мен көшелердің нашар жағдайына байланысты азаматтардан түскен өтініштер саны 1,5 есеге өсіп, шамамен 60 мыңға жеткен. Биылдың өзінде 7,5 мыңға жуық шағым тіркелген.

Премьер әкімдіктерге:

• азаматтардың өтініштеріне жедел жауап беруді;
• түсіндіру жұмыстарын күшейтуді;
• жөндеу жұмыстарының сапасына бақылауды арттыруды тапсырды.

Әсіресе, тұрғындар Доссор-Ақтау және Атырау-Орал бағытындағы жолдардың сапасына жиі шағымдануда. Ал туризм саласының өкілдері Жетісу және Абай облыстарындағы, соның ішінде Алакөлге апаратын жолдардың күтіміне наразылық білдірген.

36 мыңнан астам жол-көлік оқиғасы

Премьер-министрдің мәліметінше, былтыр елде 36 мыңнан астам жол-көлік оқиғасы тіркелген. Бұл жол қауіпсіздігін күшейту қажеттігін көрсетеді.

Осыған байланысты:

• апатты учаскелерде инженерлік шешімдер қабылдау;
• жылдамдық режиміне қатаң бақылау енгізу;
• интеллектуалды көлік жүйелерін пайдалану;
• заманауи хабарлау құралдарын орнату міндеті қойылды.

Көлік министрлігі ІІМ, ТЖМ және әкімдіктермен бірлесіп 1 мамырға дейін жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-қимыл жоспарларын жаңартуы тиіс.

ЖИ негізіндегі бірыңғай цифрлық платформа

Премьер жыл соңына дейін республикалық, жергілікті және қалалық жолдардың жағдайын бақылауға арналған бірыңғай цифрлық платформаны іске қосуды тапсырды.

Жобаға:

• Көлік министрлігі,
• Жасанды интеллект министрлігі,
• ҚазАвтоЖол,
• Сапа орталығы қатысады.

Платформа:

• жолдардың нақты уақыттағы жағдайын;
• жөндеу жұмыстарының барысын;
• бюджет қаражатының тиімді игерілуін қадағалауға мүмкіндік береді.

Премьердің айтуынша, жасанды интеллект жол активтерінің сапасын бақылауда маңызды құралға айналуы тиіс.

Ақылы жолдар: өзгерістер мен кіріс

«ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Дархан Иманашев биыл 6 жаңа ақылы жол учаскесін енгізу жоспарланып отырғанын мәлімдеді.

Қазіргі таңда:

• 14 учаскеде 1,1 млн шаршы метр ақау анықталған;
• жөндеу жұмыстары жол-құрылыс маусымында жүргізіледі.

Маңызды жаңалықтар:

• жолда ақау анықталса, ақы алу уақытша тоқтатылады;
• төлем мерзімін 7 күннен 30 күнге дейін ұзарту жоспарлануда.

2025 жылы ақылы жолдардан 87 млрд теңге кіріс түскен (2024 жылы – 48 млрд теңге). Бұл қаражат:

• 1 456 арнайы техника сатып алуға;
• 354 мың шаршы метр жолды ағымдағы жөндеуге;
• 340 мың текше метр көктайғаққа қарсы материал себуге жұмсалған.

Жол бойындағы сервис: теңгерімді даму қажет

Премьер жол бойындағы сервистік инфрақұрылымды дамыту мәселесіне де ерекше назар аударды.

Қазіргі таңда ұлттық стандартқа сай нысандар көбейіп келеді, бірақ олар негізінен ірі қалалар маңында шоғырланған.

Үкімет тапсырмасы:

• трассалар бойында сервисті біркелкі дамыту;
• жанармай бекеттері мен қонақүйлерге дейінгі қашықтықты көрсететін жол белгілерін орнату;
• шекаралық өткізу бекеттері маңында сервистік орталықтар ашу;
• ауыр жүк көліктеріне арналған сапалы қызмет инфрақұрылымын дамыту.

1 мамырға дейін әр өңір бойынша жол бойындағы сервисті дамыту картасы әзірленуі тиіс.

 

Стратегиялық жобаларға екпін

Бектенов өңіраралық жолдарды дамытуға басымдық беруді тапсырды. Атап айтқанда:

• «Қарағанды – Жезқазған»,
• «Бейнеу – Сексеуіл»,
• «Орталық – Батыс» (Астана – Арқалық – Ырғыз) жобалары бойынша құжаттаманы әзірлеу және қаржыландыру мәселелерін шешу қажет.

Халықаралық көлік дәліздері қалыптасқан кезеңде ендігі кезек – өңіраралық байланысты күшейтуге берілмек.

 

Жол сапасы – экономикалық өсім факторы

Премьер-министрдің айтуынша, сапалы жол:

• қауіпсіз қозғалыс кепілі;
• туризм мен транзитті дамыту құралы;
• өңірлердің инвестициялық тартымдылығын арттыратын фактор.

Жол құрылысы мен жөндеу жұмыстары енді тек Көлік министрлігінің емес, әкімдердің жеке бақылауындағы мәселе болуы тиіс.

Қазақстанда жол сапасына қатысты мәселе жүйелі сипат алып отыр. Азаматтардың шағымы, жол-көлік оқиғаларының көбеюі және туризм саласындағы қиындықтар инфрақұрылымды түбегейлі жаңғыртуды талап етеді.

Үкіметтің тапсырмалары орындалса, цифрлық бақылау, жасанды интеллект және қаржылық ашықтық жол сапасын арттыруға нақты серпін беруі мүмкін.