Премьер-министр Олжас Бектенов Қазақстан машина жасаушыларының XIII форумына қатысып, саланың қазіргі ахуалы мен даму бағыттарына қатысты маңызды мәлімдемелер жасады.
Үкімет басшысы өз сөзінде мемлекет басшысы жүктеген міндеттерге сәйкес, елімізде машина жасау саласын дамыту үшін тұрақты әрі болжамды орта қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыс жүргізіліп жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, мемлекет пен бизнестің ортақ міндеті – әділ әрі қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз ету және әлеуметтік әріптестік институтын нығайту.
Бектенов жаһандық бәсекелестік жағдайында технологиялық даму негізгі факторға айналғанын ерекше атап өтті. Оның ішінде цифрландыру, роботтандыру және жасанды интеллектіні енгізу – саланың болашағын айқындайтын басты бағыттар.
Өнімнің технологиялық деңгейі – жаһандық бәсекеде шешуші рөл атқарады. Бұл – өндірісті цифрландыру, роботтандыру және жасанды интеллектіні кеңінен қолдану деген сөз. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, Қазақстан өңірдегі жетекші цифрлық хабтардың біріне айналуы тиіс. Осыған байланысты биылғы жылдың Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жариялануы салаға жаңа серпін береді, – деді премьер-министр.
Ресми деректерге сәйкес, былтырғы қорытынды бойынша машина жасау саласындағы өндіріс көлемі 5,7 триллион теңгеге жетіп, нақты көлем индексі шамамен 13 пайыз өскен. Соңғы бес жылда экспорт көлемі екі еседен астам артып, 1,3 миллиард доллардан 3,1 миллиард долларға дейін ұлғайған. Бүгінде елімізде 4 мыңға жуық кәсіпорын жұмыс істейді, онда 130 мыңнан астам білікті маман еңбек етеді.
Саланың одан әрі дамуына инвестиция көлемінің артуы да оң әсерін тигізіп отыр. Негізгі капиталға салынған инвестициялар 30 пайыз өсіп, 376 миллиард теңгені құрады. Бұл өсім автомобиль жасау, ауыл шаруашылығы техникасы, теміржол және электротехникалық машина жасау секілді негізгі бағыттарды толық қамтыды.
Өз кезегінде Қазақстан машина жасаушылар одағы басқармасының төрағасы Мейрам Пшембаев саланың болашағы цифрлық трансформация мен озық технологияларды енгізуге тікелей байланысты екенін айтты. Оның пікірінше, роботтандыру мен цифрлық шешімдер өндіріс өнімділігін арттырып, отандық өнеркәсіптің бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді.
Қазіргі таңда өндірісте заманауи технологияларды енгізу, ішкі нарықты дамыту және қазақстандық кәсіпорындардың экономиканың негізгі секторларындағы үлесін арттыру – басты басымдықтардың бірі, – деді ол.
Премьер-министр өз сөзінде жасанды интеллектіні енгізудің нақты экономикалық тиімділігіне де тоқталды. Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, мұндай технологиялар жабдықтарға қызмет көрсету шығындарын 40 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді.
Қазақстанда да мұндай мысалдар бар. Мәселен, «СарыарқаАвтоПром» кәсіпорнында жасанды интеллект ықтимал ақауларды алдын ала анықтап, өндірістік процестің тоқтап қалуына жол бермейді. Ал ERG тобында енгізілген цифрлық ассистенттер мен талдау платформалары логистикадан бастап энергия тұтынуға дейінгі процестерді оңтайландырып, өткен жылы шамамен 55 миллиард теңге үнемдеуге мүмкіндік берген.
Бұл – «ақылды» технологиялардың нақты экономикалық нәтиже беретінін көрсетеді. Ендігі міндет – ішінара автоматтандырудан толыққанды «ақылды зауыттарға» көшу. Жобалау мен сапаны басқаруда жасанды интеллектіні қолдану отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттырып қана қоймай, жаһандық нарықта жаңа стандарттарды қалыптастыруға жол ашады, – деп түйіндеді Үкімет басшысы.
Осылайша, сарапшылардың пікірінше, Қазақстанның машина жасау саласы инновацияға негізделген жоғары технологиялық модельге кезең-кезеңімен өтіп келеді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыс ел экономикасының тұрақты дамуына және халықаралық нарықтағы позициясын нығайтуға мүмкіндік береді.