Қазіргі уақытта қаржылық сауаттылық ересектерге ғана емес, жасөспірімдерге де аса қажет дағдыға айналды. Ақшаны дұрыс басқаруды ерте жастан үйренген бала болашақта қаржылық тұрғыдан сенімді, өз мүмкіндігін дұрыс бағалайтын азамат болып қалыптасады. Алғашқы табыс, алғашқы карта, алғашқы жинақ - мұның бәрі жауапкершілікті талап етеді.

Жасөспірім үшін қаржы әлеміне қадам басудың ең оңай жолы - банктік карта ашу. Бүгінде Қазақстандағы көптеген банктер 14 жастан бастап жасөспірімдерге арналған арнайы карталар ұсынады. Мұндай карта арқылы ақша қабылдауға, дүкенде төлем жасауға және интернет арқылы сатып алуға болады. Ең бастысы - ата-ана карта қозғалысын бақылап, баланың шығындарын бірге талдай алады. Бұл жасөспірімге ақшаның қайда кетіп жатқанын түсінуге көмектеседі.

Ақшаны тек жұмсау емес, оны жинай білу де маңызды. Жинақтаудың ең қарапайым ережесі - табыстың кем дегенде 10-20 пайызын бөлек сақтауға үйрену. Мысалы, бала қалтаақы, сыйақы немесе шағын жұмысынан ақша тапса, оның бір бөлігін арнайы жинақ шотына немесе конвертке салып отыруы керек. Алға нақты мақсат қойған жөн: жаңа телефон, велосипед немесе оқуға қажет техника. Мақсат болса, жинау да жеңілдейді.

Қаржыны басқарудың келесі қадамы - жоспарлау. Ай сайын кіріс пен шығысты жазып отыру арқылы жасөспірім өз бюджетін түсіне бастайды. Қандай нәрсеге көп ақша кетеді, ненің қажеті жоқ - осының бәрі есеп жүргізу арқылы көрінеді. Бұл әдет кейін үлкен өмірде несие, ипотека немесе ірі сатып алулар кезінде өте пайдалы болады.

Инвестиция ұғымы жасөспірімдер үшін күрделі көрінуі мүмкін, бірақ оның негізін ерте түсіну маңызды. Инвестиция дегеніміз — ақшаны көбейту үшін оны белгілі бір құралға салу. Бүгінде кәмелетке толмағандар ата-анасының көмегімен инвестициялық шот аша алады. Бұл акциялар, облигациялар немесе қорлар болуы мүмкін. Әрине, мұнда тәуекел бар, сондықтан тек аз сомадан бастап, қауіпсіз құралдарды таңдаған жөн.

Ең бастысы - «тез байып кету» дегенге сенбеу. Әлеуметтік желілердегі күмәнді ұсыныстар, «оңай табыс» схемалары көбіне алаяқтық болып шығады. Сондықтан кез келген қаржылық шешімді ата-анамен немесе маманмен ақылдасып қабылдау керек.

Қорыта айтқанда, жасөспірімнің қаржылық сауаттылығы - оның болашақтағы табысты өмірінің іргетасы. Алғашқы карта, жинақтау әдеті және қарапайым инвестиция дағдылары дұрыс қалыптасса, бала ертең өз ақшасын сенімді басқаратын ересек азаматқа айналады.