Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесі 2030 жылдың соңына дейін SOS батырмасы жоқ автомобильдерді әкелуге және өндіруге рұқсат беру туралы шешім қабылдады. Бұл норма бұрынғыдай тек ресми импорттаушылар мен өндіруші зауыттарға ғана қолданылады. Ал жеке тұлғалар үшін талап өзгермейді, елге көлік кіргізу кезінде жедел қызметті шақыру жүйесін орнату міндетті.
SOS батырмасы деген не?
SOS батырмасы - жол-көлік оқиғасы кезінде автоматты түрде немесе қолмен жедел қызметтерге сигнал жіберетін жүйе. Қазақстанда бұл жүйені көліктерге орнату бірнеше жылдан бері міндетті талап саналады.
Неге талап тағы да жеңілдетілді?
Қазақстанға SOS батырмасы жоқ автомобильдерді әкелуге және өндіруге рұқсат бұған дейін 2023 жылғы 1 ақпанға дейін берілген болатын. Кейін бұл мерзім 2027 жылдың соңына дейін ұзартылды, ал енді тағы үш жылға дейін ұзартылып отыр.
Мұндай шешімге бірнеше себеп бар:
Геосаяси фактор да әсер етті
Қазіргі геосаяси жағдайға байланысты бірқатар шетелдік автоконцерндер SOS жүйесін Ресейдегі аккредиттелген зертханаларда сынақтан өткізе алмай отыр. Ал бұл ЕАЭО талаптарының бірі.
Осы факторлар автокөлік өндірушілері мен ресми импорттаушылардың жұмысын қиындатқандықтан, ЕЭК Кеңесі талапты уақытша жеңілдетуді жөн көрді.
Жүйе бар, бірақ жұмыс істей ме?
Қазақстанда SOS батырмасын орнату міндетті болғанымен, жүргізушілер жүйенің іс жүзінде дұрыс жұмыс істемейтініне жиі шағымданады.
2023 жылы Kolesa.kz SOS терминалдарының бірін тестілеуден өткізіп, қолданушылардың бұл шағымдары негізсіз емес екенін анықтаған. Кей жағдайда жүйе:
Жеке тұлғаларға талап қатаң
Маңызды жайттардың бірі - жеңілдік жеке тұлғаларға қолданылмайды. Яғни, азаматтар көлікті өз бетімен шетелден әкелсе, SOS батырмасын орнатуға міндетті.
Не өзгереді?
Қабылданған шешім:
SOS батырмасына қатысты талаптың 2030 жылға дейін шегерілуі нарықтағы нақты техникалық және логистикалық қиындықтарды ескерген компромисс шешім. Алайда бұл жеңілдік тек ресми ойыншыларға арналған, ал қарапайым азаматтар үшін ереже сол күйі қатаң болып қала береді.