Сапар алдында әуежайда шекара қызметкерінен «Сізге шығуға тыйым салынған» деген суық хабар есту – демалыстың да, іскерлік жоспардың да күл-талқанын шығаруы мүмкін.

Ал себеп – кейде көзге көрінбейтін, бірақ салдары ауыр 157 мың теңгелік қарыз ғана.  El.kz интернет порталы ұсынған мақаладан сіз өз статусыңызды қалай оңай әрі жылдам тексере алатыныңызды білесіз.

Finratings.kz мәліметінше, бұл шектеудің адамды жазалау емес, қаржылық міндеттемелерді орындауға итермелеу: қарызды қайтару, айыппұлды төлеу, алименттерді немесе сот шешімдерін орындату мақсатында қойылған. 

Қанша қарыздан кейін шектеу қойылады?

Көпшілік бұл шара тек ірі берешегі барларға қатысты деп ойлайды. Бірақ бұл — қате түсінік. Заңға сәйкес, шектеу сомасы бар болғаны 40 АЕК-тен басталады.

2025 жылы 1 АЕК = 3 932 теңге. Яғни:
40 × 3 932 = 157 280 теңге.

Мынадай жағдайлар тыйым салуға себеп бола алады:

• Айыппұлдар: Жол ережесін бірнеше рет бұзып, «Сергек» камераларынан айыппұл жиналуы;
• Несие: Төлем мерзімін өткізіп алған несие немесе кредит картасы;
• Алимент: 3 айдан көп уақыт төлемеу;
• Салық: Автокөлік немесе мүлік салығын ұмытып кету.

5 минут ішінде өзіңізді қалай тексеруге болады?

Жақсы жаңалық: бүгінде бұл шектеуді тексеру өте оңай және тек 5 минут уақытыңызды алады. Заңгерлер екі ресми және сенімді әдісті ұсынады:

1. eGov.kz порталы арқылы

• Бөлім: «Азаматтарға»
• Содан соң: «Азаматтық, көші-қон және иммиграция» →
• «Шетелге шығуға тыйым салынғанын тексеру» қызметін таңдаңыз.

2. eGov Mobile қосымшасы арқылы

• Бөлім: «Қызметтер» →
• «Саяхат, шетелдегі өмір және иммиграция» →
• Қажетті тексеру қызметін таңдаңыз.

❗ «Қарызды төледім» — шектеу бірден жойыла ма?

Жоқ. Бұл жерде маңызды бір қате түсінік бар. Қарызды жапқаннан кейін сот орындаушысын міндетті түрде хабардар ету қажет. Ол арнайы қаулы шығарып, шектеуді алып тастауы керек. Бұл қаулы электронды түрде Шекара қызметіне жолданады.

Бұл процесс бірнеше күнге созылуы мүмкін. Сол себепті әуежайда шұғыл түрде қарыз төлеу – еш нәтиже бермейді.

Қаржылық қауіпсіздіктің 5 "алтын" ережесі

1. Сапар алдында міндетті түрде тексеріс жасаңыз.
2. Банктен, салықтан, сот орындаушылардан келген хабарламаларды елемеңіз.
3. Айыппұл, салық, алимент – бәрін уақытында төлеңіз.
4. Билет сатып алар алдында міндетті түрде финалдық тексеріс жасаңыз.
5. Қаржылық тәртіп — бұл тек ақша емес, еркін жүріп-тұру кепілі.

Бес минуттық тексеріс — мыңдаған теңге мен жүйкені сақтап қалатын ең тиімді әрекет. Саяхаттан, іскерлік сапардан немесе жай ғана еркіндіктен айырылмау үшін, қаржылық гигиенаны ұмытпаңыз.