24.03.2026
14:52
1115

Қазақстанда интернетті бақылау: жаңа ережелер және олардың мәні

Қазақстанда интернет кеңістігін қадағалау және заңсыз контентке шектеу қою ережелерінің жаңа жобасы әзірленді. Бұл құжат «Ашық нормативтік-құқықтық актілер» порталында жарияланды және оның негізгі мақсаты — цифрлық алаңдардағы құқық бұзушылықтарды тиімді анықтау мен оларға әрекет ету тәртібін нақтылау, деп жазады El.kz.

Жаңа ережелер нені қамтиды?

Жоба веб-сайттар, әлеуметтік желілер, мессенджерлер және онлайн БАҚ сияқты ашық цифрлық платформаларды бақылауды көздейді.

Бақылау аясында ақша салуға немесе күмәнді схемаларға қатысуға шақыратын контентке ерекше көңіл бөлінеді. Ең алдымен бұл қаржылық пирамидалар, заңсыз ойын бизнесі және басқа да тыйым салынған қызмет түрлері.

Құжатта мұндай материалдар анықталғаннан кейінгі әрекеттер егжей-тегжейлі сипатталған:

  • Қылмыс белгілері бар жағдайда қылмыстық іс қозғалады;
  • Құрамы қылмыс элементін қамтымаған жағдайда материалдар әкімшілік тергеуге жіберіледі;
  • Егер контент заңмен немесе сот шешімімен тыйым салынған болса, оны бұғаттау шаралары басталады.

Қадағалау процесі қалай жүзеге асады?

Қаржылық мониторинг агенттігі (ҚМА) бұған жауапты органға хабарлама жолдайды. Хабарламада құқық бұзушылықтың негіздемесі мен дәлелдері, соның ішінде жарияланымдардың скриншоттары көрсетіледі. Дегенмен, агенттік өзі интернет ресурстарын бұғаттамайды.

Олардың міндеті — құқық бұзушылықтарды анықтау және тіркеу, ал соңғы шешімді Қазақстанның Мәдениет және ақпарат министрлігі қабылдайды.

Статистика және тәжірибе

2025 жылы ҚМА қатысуымен заңсыз ойын бизнесімен байланысы бар шамамен 25 мың сайт пен аккаунтқа қолжетімділік шектелген.

Сондай-ақ қаржылық пирамидалардың белгілері бар шамамен 14 мың интернет-ресурс анықталған. Бұл деректер интернет кеңістігін бақылаудың қажеттілігін және құқық қорғау органдарының белсенділігін көрсетеді.

Жаңа ережелер интернеттегі заңсыз әрекеттерді бақылау мен тоқтатудың жүйелі тәсілін қалыптастырады. Бұл азаматтардың құқықтарын қорғауға, алаяқтық схемалар мен заңсыз қызметтердің таралуын шектеуге мүмкіндік береді.

Алдағы уақытта бұл ережелердің іске асуы Қазақстандағы цифрлық алаңдардың қауіпсіздігі мен сенімділігін арттыруға септігін тигізеді.