Қазақстан мен Қытай арасындағы қарым-қатынас соңғы жылдары тек екіжақты деңгейде ғана емес, сонымен бірге халықаралық ұйымдар шеңберінде де қарқынды дамып келеді. Солардың ішінде Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) ерекше орын алады. Бұл алаң қауіпсіздік, экономика, көлік-транзит, энергетика және мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық бағытында жаңа мүмкіндіктерге жол ашып отыр, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
ШЫҰ – аймақтық қауіпсіздіктің кепілі
ШЫҰ алғаш құрылған сәттен бастап негізгі басымдық – аймақтық қауіпсіздік пен тұрақтылық болды. Қазақстан үшін бұл бағыттағы ынтымақтастық ерекше маңызды. Өйткені еліміздің географиялық орналасуы және Орталық Азиядағы геосаяси жағдайы сыртқы сын-қатерлерге қарсы бірлескен іс-қимылды талап етеді.
Қазақстан мен Қытай терроризмге, экстремизмге және есірткі тасымалына қарсы күресте өзара тәжірибе алмасып, бірлескен оқу-жаттығулар өткізуде. Бұл қадамдар екі елдің ғана емес, тұтас аймақтың тұрақтылығын қамтамасыз етуге үлес қосады.
Экономикалық ықпалдастық: «Бір белдеу, бір жол» және ШЫҰ синергиясы
Қытай ұсынған «Бір белдеу, бір жол» бастамасы мен Қазақстанның «Нұрлы жол» бағдарламасы бір-бірін толықтырып отыр. ШЫҰ шеңберіндегі экономикалық интеграция екі ел арасындағы сауда айналымын ұлғайтуға ықпал етеді.
Мәселен, көлік-транзит бағытында Қазақстан – Қытай арасындағы ынтымақтастықтың болашағы зор. Транскаспий халықаралық көлік дәлізі, «Солтүстік – Оңтүстік» және «Шығыс – Батыс» бағыттары тек екі ел үшін ғана емес, бүкіл Еуразия құрлығы үшін маңызды стратегиялық артерияға айналып келеді.
Энергетика және технологиялық даму
ШЫҰ аясындағы тағы бір маңызды бағыт – энергетика саласы. Қазақстан әлемдегі уран қорының ең ірі иегерлерінің бірі ретінде Қытайдың энергетикалық қауіпсіздігіне үлес қоса алады. Сонымен бірге «жасыл энергетика», жаңа технологиялар мен цифрландыру саласындағы ынтымақтастық та күн тәртібінде тұр.
Жасанды интеллект, «ақылды қала» жүйелері, логистика мен өндірістік автоматтандыру салаларында қазақстандық және қытайлық компаниялардың бірлескен жобалары ШЫҰ алаңында кеңеюі мүмкін.
Мәдени-гуманитарлық байланыстар
ШЫҰ тек саясат пен экономика шеңберінде шектелмей, халықтар арасындағы байланыстарды да нығайтып отыр. Қазақстан мен Қытай арасындағы мәдени, білім беру, туризм салаларындағы жобалар да қарқынды дамуда. Қазақ және қытай жастарының алмасу бағдарламалары, бірлескен ғылыми-зерттеу жобалары болашақтағы сенімді әріптестіктің негізін қалап отыр.
Қорытынды
Қазақстан мен Қытайдың ШЫҰ аясындағы ынтымақтастығы стратегиялық серіктестіктің жаңа деңгейге көтерілуіне мүмкіндік берді. Бұл тек екі елдің емес, бүкіл аймақтың қауіпсіздігі мен тұрақты дамуы үшін маңызды.
Алдағы уақытта көлік-транзит дәліздерін дамыту, энергетикадағы әріптестікті кеңейту және цифрлық экономика саласында бірлескен жобаларды іске асыру Қазақстан–Қытай қатынастарының басты басымдықтарына айналатыны анық.