Қазан айының құрметті мерекелерінің бірі – Орман шаруашылығы қызметкерлері күні. Бұл күн – табиғаттың тынысын қорғап, жасыл желекті көбейтіп, орман байлығын ұрпақтан ұрпаққа жеткізу жолында маңдай терін төгіп жүрген жандарға арналған мереке, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Орман — тек ағаш емес. Ол — оттегі мен өмірдің көзі, климаттың теңгерімі, жердің тіршілігі, су көздерінің бастауы. Сондықтан орманды сақтау — елдің экологиялық қауіпсіздігін сақтау.

Қазақстанның орман шаруашылығы қызметкерлері осы ұлы міндетті иықтарында арқалап келе жатқан, көзге көп көріне бермейтін, бірақ қоғам үшін маңызы зор мамандар қауымы.

Қазақстан ормандарының ауқымы мен маңызы

Еліміздің жалпы жер аумағының шамамен 5 пайызын орман алқаптары алып жатыр. Бұл – 30 миллион гектардан астам жер. Оның ішінде қайыңды Солтүстік, шыршалы Шығыс, сексеуілді Оңтүстік, қарағайлы Бурабай мен Көкше өңірлері, Жайық тоғайы, Алтай мен Тарбағатай ормандары ерекше экожүйе болып табылады.

Орман – елдің табиғи қазынасы ғана емес, экономикалық ресурс та. Ол ағаш өнімдерін, дәрілік өсімдіктерді, аңшылық пен бал ара шаруашылығын қамтиды. Сонымен бірге, орман көміртекті сіңіріп, климат өзгерісін баяулатуға үлес қосады.

Орманшы еңбегі – төзім мен жауапкершіліктің өлшемі

Орман шаруашылығы қызметкері – тек ағаш егіп, от жағып жүрген адам емес. Ол – эколог, инженер, биотехнолог, өрт сөндіруші, кейде құтқарушы.

Күн сайын орманшылар:

• орманды жасанды жаңғырту жұмыстарын жүргізеді;
• жас шыбықтар отырғызады;
• өрттің алдын алу шараларын ұйымдастырады;
• бұзақылардан, заңсыз ағаш кесушілерден табиғатты қорғайды;
• жануарлар мен өсімдіктер әлемін бақылап, есепке алады.

Кейде олар аптап ыстықта, кейде қарлы боранда, кейде шөл мен тауда жүреді. Бұл – нағыз төзімділікті талап ететін еңбек.

Орман өртімен күрес – басты бағыттардың бірі

Соңғы жылдары әлем бойынша орман өрттері жиілеп, бұл экожүйеге үлкен қауіп төндіруде. Қазақстан да бұл қатерден тыс емес. 2023 жылы ғана елімізде 300-ден астам орман өрті тіркеліп, 40 мың гектардан астам алқап отқа оранды.

Сол кезде орманшылар мен төтенше жағдайлар қызметкерлері өз өмірін қатерге тігіп, мыңдаған гектар орманды аман сақтап қалды. Шығыс Қазақстандағы Абай, Күршім, Риддер өңірлерінде жалынмен күрескен орманшылардың ерлігі ел есінде қалды.

Осыған орай, Экология және табиғи ресурстар министрлігі орман өрттерін алдын алу үшін дрондар мен спутниктік мониторинг жүйесін енгізіп, «Орман күзеті» автоматтандырылған платформасын іске қосуда.

Жасыл ел идеясы және орманшылардың үлесі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асқан «Жасыл Қазақстан» ұлттық жобасы мен «Біртұтас экожүйе» бағдарламасы – еліміздің орман саласын жаңа деңгейге көтерді.

Соңғы үш жылда:

• 500 миллионнан астам ағаш отырғызылды;
• 10 мың гектар жаңа орман алқаптары құрылды;
• құрғақшылық аймақтарда сексеуіл егу жұмыстары қарқын алды;
• ересек орманшылардың тәлімінде жүрген жастар – «Жасыл ел» жасағына бірігіп, экологиялық мәдениетті нығайтып жүр.

Орманшылар тек ағаш егумен шектелмейді – олар экологиялық тәрбие, табиғатты сүю, туған жерге қамқор болу идеяларын насихаттайды.

Климаттың өзгерісі мен орманның рөлі

Ғалымдардың айтуынша, соңғы 50 жылда Қазақстанда орташа температура 1,3 градусқа көтерілген. Бұл – құрғақшылықтың артуы мен экожүйелердің өзгеруіне әкеліп отыр.

Орман – климаттың басты «тұрақтандырушысы». Әрбір гектар орман жылына 20 тоннаға дейін көмірқышқыл газын сіңіреді. Сондықтан елдегі орман қорын арттыру – климаттық бейімделудің ең тиімді жолдарының бірі.

Орманшылардың ерлігі мен өмірлік ұстанымы

Адамдар көбіне орманшыларды тек табиғат күзетшісі деп қабылдайды. Алайда олардың ішінде өрттен адам құтқарған, аңды браконьерден арашалаған, боранда адасқан туристі тапқан ержүрек жандар көп.

Мысалы:

• Павлодар облысында орманшы Айдос Сейітқалиұлы орман өрті кезінде өрттің ортасында қалып қойған үш әріптесін құтқарып қалған.
• Түркістан облысында Сағындық Тұрғанов 200 гектар сексеуіл алқабын сақтап қалу үшін 48 сағат бойы өртпен күрескен.
• Солтүстік Қазақстанда орманшылар аққулар ұясын қорғау үшін көлдің экожүйесін қайта қалпына келтірді.
• Олардың барлығы – табиғатқа деген шынайы сүйіспеншіліктің, кәсіби адалдықтың көрінісі.

Орман шаруашылығының болашағы – цифрлық экология

Қазіргі таңда орман саласында «Smart Forest» жобасы енгізілуде. Бұл жоба:

• орман өртін онлайн анықтауға;
• ағаштардың жағдайын спутниктік бақылауға;
• заңсыз ағаш кесуді GPS бақылау жүйесімен анықтауға мүмкіндік береді.

Сондай-ақ, Ұлттық орман мониторингі орталығы орман биомассасын есептеу, көміртек балансына талдау жасау жұмыстарын бастады.

Халық пен табиғаттың байланысы

Орман тек мемлекеттік меншік емес – ол әр қазақстандықтың рухани байлығы. Сондықтан орманды қорғау – бәріміздің парызымыз.

Бүгінде көптеген өңірлерде тұрғындар мен еріктілер «Ағаш егу күні», «Таза Қазақстан» акциялары арқылы табиғатқа қамқорлық танытып жүр.

Бұл – ұлттың экологиялық мәдениетінің артуының белгісі.

Құрмет пен алғыс

Орман шаруашылығы саласында 10 мыңнан астам адам еңбек етеді. Олардың арасында көпжылдық тәжірибесімен көзге түскен мамандар, орман өсірудің жаңа әдістерін енгізіп жүрген ғалымдар, табиғатты қорғау инспекторлары бар.

Мемлекет басшысы жыл сайын орманшылардың еңбегін ерекше атап өтіп, табиғатты қорғау – ұлт қауіпсіздігінің құрамдас бөлігі екенін еске салады.

Орманшылар – жасыл әлемнің жауынгерлері, табиғаттың тынысын сезетін адамдар. Олар тыныштықта жұмыс істейді, бірақ олардың еңбегінің нәтижесін әрбір қазақстандық көреді: таза ауа, жасыл орман, табиғи әсемдік.

Орман шаруашылығы қызметкерлері күні – бұл табиғатқа деген құрметтің, экологиялық сана мен тұрақты дамудың символы.