Ай сайын 5 000 – 7 000 теңге аралығында мобильді байланысқа төлейсіз бе? Ендеше, жақсы жаңалық бар: көпшілік қазақстандықтар бұл шығынды 20-30%-ға дейін азайта алады, әрі байланыс сапасы да өзгермейді, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Finratings.kz сайтының мәліметінше, қазіргі заманғы қазақстандық үшін интернет пен ұялы байланыс — су мен жарық секілді күнделікті қажеттіліктің біріне айналды. Бұл — жұмыс құралы, ақпарат көзі, жақындармен қарым-қатынас арнасы. Бірақ байқаусызда бұл сала маркетингтік тұзақтарға толы күрделі шығын көзіне айналып кетті.
Көпшілігіміз 4000-7000 теңге мобильді тарифке, ал үйдегі интернет үшін 6000-10000 теңге төлеуді қалыпты жағдай деп қабылдаймыз. Алайда, айына бірнеше мың теңге үнемдеуге болатынын білесіз бе?
Мәселе – ең арзан тарифті табу емес. Мәселе – нақты қажеттілікке сай келетін тиімді тарифті таңдау. Kcell/Activ, Beeline немесе Tele2/Altel болсын – байланыс операторлары сіздің аз төлеуіңізге мүдделі емес. Олар көбіне қажеттен тыс көлемде қызмет ұсынады. Ал енді, нақты аудит жасап, шығынға бақылау орнатайық.
Алдымен жеке тұтыну деректерін нақтылап алған дұрыс. Болжау емес, нақты көрсеткіштер керек.
Мобильді интернет (GB):
Смартфон баптауларынан қай қосымшалар көп трафик тұтынатынын қарап шығыңыз. Әдетте, негізгі трафиктің 80%-ын YouTube, Instagram немесе TikTok пайдаланады. Бұл — басты инсайт.
Қоңыраулар:
Оператор қосымшасынан қоңыраулардың детализациясын ашыңыз. Қай желіге көп қоңырау шаласыз: өз желіңіз ішінде ме, әлде басқа операторларға ма? Көп жағдайда ішкі желіге қоңыраулар тегін. Ал нақты құн — басқа желілерге арналған минуттарда.
Үй интернеті:
Тарифтегі «500 Мбит/с дейін» секілді жылдамдықтар әсерлі көрінуі мүмкін. Бірақ отбасыңыз тек HD видео көреді, видеоқоңыраулар жасайды және әлеуметтік желіде отырады делік — бұл жағдайда 50-80 Мбит/с жетіп артылады. Артық жылдамдық үшін төлеу – спорткармен нан алуға бару сияқты.
Аудит нәтижесі сіздің нақты цифрлық портретіңізді көрсетеді. Енді маркетингке емес, нақты қажеттілікке сүйене отырып, тариф таңдай аласыз.
Сценарий 1: «Әлеуметтік желі белсендісі»
Трафиктің 80-90%-ы — Instagram, YouTube, TikTok пен WhatsApp.
Стратегия: осы қосымшаларға шексіз қолжетімділік ұсынатын тарифтерді таңдаңыз. Негізгі трафикті (мысалы, 5-10 ГБ) азайтып, қалған қызметтерді (браузер, пошта) осы көлеммен жауып тастайсыз. Activ («ТОП»), Beeline секілді операторлар мұндай пакеттер ұсынады.
Лайфхак: «шексіз» деген атауға сенбеңіз. Тікелей эфир көру немесе басқа құрылғыға интернет тарату негізгі трафиктен шегерілуі мүмкін.
Сценарий 2: «Қоңырау мен мессенджер жеткілікті»
Видео көрмейсіз, әлеуметтік желілерге отырмайсыз. Телефон – қоңырау мен WhatsApp үшін ғана керек. Яғни, сізге 30 ГБ трафик пен 5000 теңгелік тариф қажет емес. 3000-4000 теңге көлеміндегі негізгі тарифтерді таңдаңыз. IZI секілді виртуалды операторлардан минималды трафик пен минуттардан тұратын тарифті құрастыруға болады.
Ескерту: WhatsApp/Telegram сияқты мессенджерлердегі қоңыраулар да трафик ретінде есептелетінін тексеріңіз.
Мобильді байланыс + үй интернеті + ТВ қызметтері біріктірілген пакеттік ұсыныстар – ең аз бағаланатын, бірақ ең тиімді тәсілдердің бірі.
Экономикалық тиімділік:
Осындай кешенді тарифтер арқылы 30-40%-ға дейін үнемдеуге болады. Әдетте, бір пакетке 2-5 SIM-картаны қосып, бүкіл отбасыңызға ортақ трафик пен минуттарды пайдалануға мүмкіндік аласыз.
Мысал:
Отбасыда 3 адам бар делік. Әрқайсысы 4500 ₸ мобильді байланысқа (13 500 ₸) және 7000 ₸ үй интернетіне төлейді. Барлығы – 20 500 ₸.
Кешенді тариф бұл соманы 12 000 – 15 000 ₸-ге дейін қысқартуы мүмкін, яғни айына 5 000 – 8 000 ₸, ал жылына 60 000 – 96 000 ₸ үнем.
Шешім: Операторлардың сайттарынан «Біріккен тарифтер» немесе «Барлығы бірге» бөлімдерін тексеріп көріңіз.
28 күндік есептеу: Көптеген операторлар ай сайын емес, әр 28 күн сайын төлем алады. Бұл – жылына 13 төлем деген сөз. Яғни баға 8.3%-ға көтеріледі.
Автотөлемдер: Музыка немесе фильм сервистеріндегі сынақ мерзімінен соң автоматты төлем қосылып кетпегеніне көз жеткізіңіз.
Пакеттен тыс қызмет құны: ГБ немесе минут таусылғанда не болады? Кей операторлар доступты жауып тастайды, ал кейбірі өте қымбат тарифтама қосады.
Байланыс шығындарын оңтайландыру — бір реттік шара емес, қаржылық сауаттылықтың маңызды бөлігі. Кем дегенде жарты жылда бір рет аудит жасап, нарықтағы өзгерістерді бақылап отырыңыз.
Өз бюджетіңізге бақылау орнатыңыз — артық төлем тоқтасын! Ал үнемделген 50 000 – 70 000 теңге — бұл сіздің демалысыңызға, баланың оқуына немесе резервтік қор үшін қомақты үлес.