Жас ұлғайған сайын ағзаның бұрынғыдай жұмыс істемейтіні белгілі. 30 жаста ағза оңай қабылдаған нәрселер 40–45 жаста артық салмаққа, ұйқының бұзылуына немесе жалпы жағдайдың нашарлауына әсер етуі мүмкін, деп жазады El.kz.

Сондықтан тіпті күнделікті әдеттерді де қайта қарау маңызды. Соның бірі – таңертең ішетін кофе мен шай.

Гастроэнтеролог, медицина ғылымдарының кандидаты Галина Петрова 40 жастан кейін таңғы сусынды саналы түрде таңдауға кеңес береді.

Оның айтуынша, бұл кезеңде гормоналды фон өзгереді, зат алмасу баяулайды, ал ішетін сусындар денсаулыққа тікелей әсер ете бастайды.

Кофе: сергектік көзі, бірақ сақтық қажет

Көпшілік жақсы көретін кофе құрамындағы кофеиннің арқасында ағзаны тез сергітеді. Ол мидағы шаршау сезіміне жауап беретін рецепторларды тежеп, күш-қуат береді. Сонымен қатар:

• зейінді арттырады,
• ойлау қабілетін жақсартады,
• құрамындағы антиоксиданттар ағзаны тотығу стрессінен қорғайды.

Зерттеулер кофенің Паркинсон ауруы, Альцгеймер ауруы және 2 типті қант диабеті қаупін төмендетуі мүмкін екенін көрсетеді.

Алайда 40 жастан кейін кофені шектен тыс ішу қауіпті болуы мүмкін:

• қан қысымын көтереді,
• жүрек соғысын жиілетеді,
• жүрек-қан тамыр ауруларының қаупін арттырады.

Күніне 3–4 кеседен артық кофе ішу кальцийдің ағзадан шайылуын күшейтеді. Бұл әсіресе әйелдерде остеопороз қаупін арттырады.

Сондай-ақ жас ұлғайған сайын кофеинге сезімталдық артады. Бұрын әсер етпеген кешкі кофе енді ұйқысыздық пен мазасыздық тудыруы мүмкін.

Дәрігер кеңесі:

• табиғи қара кофені таңдаңыз;
• оны күннің бірінші жартысында, шамамен 14:00–15:00-ге дейін ішіңіз;
• кальцийдің орнын толтыру үшін сүт өнімдері мен көкөністерді көбейтіңіз;
• кофеге қосылатын тәтті сироптар мен қоспалардың калориясын бақылаңыз.

Шай: ағзаға жұмсақ әсер

Шай кофеинмен қатар L-теанин сияқты аминқышқылдары мен полифенолдарға бай. Осы құрамының арқасында ол ағзаға жұмсақ әсер етіп, ұзақ уақыт бойы сергектік береді.

Шай түрлерінің пайдасы әртүрлі:

• Жасыл шай – антиоксиданттарға бай;
• Ақ шай – жеңіл әрі пайдалы заттарға бай;
• Улун – холестерин деңгейін реттеуге көмектеседі;
• Қара шай – сергітеді және ішек микрофлорасына пайдалы;
• Шөп шайлары – кофеинсіз, жүйкені тыныштандырады.

Шайды кофе орнына таңдау жүйке мен жүрекке түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі. Сонымен қатар кейбір түрлері зат алмасуды жұмсақ түрде жылдамдатып, салмақты бақылауға ықпал етеді.

Алайда:

• өте қою шайды аш қарынға ішу асқазанды тітіркендіруі мүмкін;
• шайды тамақтан кейін бірден ішу темірдің сіңуін төмендетеді.

Су – ең маңызды

Қандай сусынды таңдасаңыз да, ең бастысы – таза су. Жас ұлғайған сайын шөлдеу сезімі бәсеңдеп, сусыздану қаупі артады. Су жетіспеуі:

• зат алмасуды баяулатады,
• терінің жағдайын нашарлатады,
• бүйрек пен буындарға зиян келтіреді.

Мамандар күніне дене салмағына шаққанда шамамен 30 мл су ішуге кеңес береді. Мысалы, салмағы 60 кг адамға шамамен 1,8 литр су қажет.

Қорытынды

40 жастан кейін қарапайым көрінетін таңғы кофе немесе шай денсаулыққа әсер ететін маңызды факторға айналады.

• Кофе – қуатты стимулятор, бірақ оны мөлшермен және дұрыс уақытта ішу керек.
• Шай – ағзаға жұмсақ әрі қауіпсіздеу балама.
• Ал су – кез келген жаста басты сусын.

Өз ағзаңызды тыңдап, күнделікті әдеттерді соған сай бейімдеу – ұзақ әрі сапалы өмірдің негізі.