Көпшілігіміз вакцинацияны тек балаларға қажет процесс деп қабылдаймыз. Алайда ересектерге арналған екпелер де денсаулықты сақтау, инфекциялық аурулардың таралуын алдын алу және иммунитетті нығайту үшін өте маңызды, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Вакциналар — біздің ағзамызды қауіпті аурулардан қорғаудың ең қауіпсіз және тиімді жолдарының бірі.
COVID-19 пандемиясы кезінде көпшілік жаппай вакцина қабылдауға ұмтылды. Алайда уақыт өте келе екпеге деген қызығушылық төмендеді. Бұл тек COVID-19 вакцинасымен шектелмейді — бүгінде адамдар тұмауға, қызылшаға, паротитке, қызамыққа, гепатитке және басқа да жұқпалы ауруларға қарсы екпеден бас тартып жатыр. Мұндай шешімдер көбінесе жалған ақпаратқа, қорқыныш пен сенімсіздікке негізделеді.
Алайда кез келген вакцина қатаң клиникалық сынақтардан өтеді және қолдануға рұқсат берілгеннен кейін де үнемі бақылауда болады. Вакцинация аурудың өзінен әлдеқайда қауіпсіз екені ғылыми дәлелденген.
✅ Уақыт өте иммунитет әлсірейді. Бала кезінде салынған екпелердің әсері өмір бойы сақталмауы мүмкін. Мысалы, дифтерия мен сіреспеге қарсы екпені әр 10 жыл сайын қайта алу қажет.
✅ Кейбір вакциналар алғаш рет ересек жаста қажет болады. Мысалы, белдеме теміреткіге (опоясывающий лишай) қарсы вакцина 50 жастан кейін ұсынылады.
✅ Созылмалы аурулары бар адамдар, иммунитеті төмендеген жандар үшін вакцина — қорғанудың жалғыз жолы болуы мүмкін.
✅ Екпе — тек жеке қорғаныс емес, қоғам алдындағы жауапкершілік. Вакцина алған адам вирусты таратпауға көмектеседі.
| Вакцина | Кімге ұсынылады | Қаншалықты жиі |
|---|---|---|
| DTP (дифтерия, сіреспе, көкжөтел) | Барлық ересектер | Әр 10 жыл сайын |
| Гриппке қарсы вакцина | Жыл сайын, әсіресе қарттар мен созылмалы аурулары бар адамдарға | Жылына 1 рет |
| COVID-19 | Барлық ересектер | Жаңартылған нұсқалары бойынша, қажет болса |
| Кір, қызамық, паротит (MMR) | Бұрын вакцина алмаған немесе статусы белгісіз ересектер | 1–2 доза |
| Гепатит A және B | Қауіп тобына кіретіндер (медицина, тамақ өнеркәсібі, туристер) | 2–3 доза |
| Пневмококк инфекциясы | 50 жастан жоғары немесе иммунитеті төмен адамдар | 1–2 доза |
| Белдеме теміреткіге қарсы вакцина (Herpes Zoster) | 50 жастан жоғары ересектер | 2 доза |
| RSV (респ. синцитиальді вирус) | 75 жастан жоғары немесе 50+ қауіпті факторлармен | 1 доза |
| HPV (адам папилломасы вирусы) | 11–26 жас аралығы | 2–3 доза |
Бұл — бұрын су шешекпен ауырған адамдарда пайда болатын вирус. Вирус жасырын күйде ағзада сақталып, иммунитет әлсіреген кезде қайта жанданып, тері бөртпелері мен қатты ауру сезімімен көрінеді. Емдеу қиын, ал асқынуы ұзаққа созылатын жүйке ауырсынуларына алып келуі мүмкін. Бұл аурудан Herpes Zoster екпесі қорғайды.
🔹 Көптеген ересектер екпеден қауіптенеді, себебі әлеуметтік желілерде жалған ақпарат көп.
🔹 Кейбіреулер емханаға баруға мүмкіндігі жоқ (мобильділік, уақыт, қаражат).
🔹 Кейде дәрігер жеткілікті ақпарат бермейді немесе сенім орнамайды.
Егер вакцина жайлы күмәніңіз болса — емдеуші дәрігермен ашық сөйлесіңіз.
Дәрігеріңіз толық мәлімет бермесе немесе сенім артпасаңыз — басқа маманға жүгінуге құқығыңыз бар.
Вакцинация — бұл денсаулықты сақтаудың ғылыми негізделген, қауіпсіз әрі тиімді жолы. Ол тек сізді ғана емес, отбасыңызды, айналаңызды да қорғайды. Әсіресе егде жастағы адамдар мен созылмалы сырқаты барлар үшін бұл – өмірлік маңызы бар шешім.