Жапония – Шығыс пен Батыстың, көне дәстүр мен озық технологияның үйлесім тапқан бірегей мемлекеті. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бұл елге жасаған ресми сапары екі ел арасындағы стратегиялық әріптестіктің маңызын тағы бір мәрте айқындай түсті. Осы орайда Жапонияның ерекшеліктеріне тоқтала кеткен жөн, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Жапония – робототехника, электроника, автокөлік және жоғары жылдамдықты пойыздар саласында әлемдік көшбасшылардың бірі.
Елдегі Shinkansen («оқ пойызы») сағатына 300 км-ден астам жылдамдықпен қозғалады және жарты ғасырдан астам уақыт ішінде өліммен аяқталған бірде-бір апат тіркелмеген. Бұл – жапониялық тәртіп пен сапаның айқын көрінісі.
Жапонияда ғибадатхана жанында робот қызметкерді немесе көне шай үйінің қасында ультра заманауи ғимаратты көру – қалыпты жағдай. Бұл ел өткенді сақтай отырып, болашаққа сеніммен қадам басудың үлгісін көрсетеді.
Жапония – дүниежүзіндегі ең ұзақ өмір сүретін халықтардың отаны. Мұнда 100 жастан асқан адамдар саны өте көп. Мамандар мұны теңгерімді тамақтану (балық, күріш, теңіз өнімдері), белсенді өмір салты және денсаулыққа жауапкершілікпен қараумен байланыстырады.
Жапон қоғамында әдеп, құрмет, тәртіп ең жоғары құндылықтардың қатарында.
– Шай ішу рәсімі – философиялық мәні бар өнер
– Сакура (шие гүлі) – өмірдің өткіншілігінің символы
– Кимоно – ғасырлар бойы сақталған ұлттық киім
Сонымен қатар заманауи аниме, манга, кино және поп-мәдениет Жапонияны жастар арасында ерекше танымал етті.
Жапония – әлемдегі алдыңғы қатарлы экономикасы бар елдердің бірі. Ол G7 тобының мүшесі, БҰҰ, ДСҰ сияқты халықаралық ұйымдарда белсенді рөл атқарады. Қазақстанмен арадағы қарым-қатынас инвестиция, «жасыл» технология, атом энергетикасы, білім және медицина салаларында дамып келеді.
Жапония Қазақстанды Орталық Азиядағы сенімді серіктес ретінде қарастырады. Екі елді ядролық қарусыздану идеясы, бейбіт даму қағидаттары және технологиялық ынтымақтастық біріктіреді. Президент Тоқаевтың сапары осы стратегиялық әріптестікті жаңа деңгейге көтеруге бағытталған.
1. Елде қоқыс жәшіктері аз, бірақ көшелер өте таза
Жапонияда қоғамдық орындарда қоқыс жәшіктері сирек кездеседі. Соған қарамастан, көшелердің тазалығы әлемге үлгі. Себебі жапондар қоқысты өзімен бірге алып жүруді әдетке айналдырған. Бұл – жеке жауапкершілік мәдениетінің жоғары деңгейін көрсетеді.
2. Оқушылар мектепті өздері тазалайды
Жапон мектептерінде еден жуатын немесе сынып тазалайтын арнайы қызметкер жоқ. Оқушылар сабақтан кейін мектепті өздері тазалайды. Бұл дәстүр балаларды еңбекке, ұқыптылыққа және ұжымдық жауапкершілікке тәрбиелейді.
3. Туристерге жергілікті ұялы байланысқа қосылуға тыйым салынған
Жапонияда шетелдік туристерге жергілікті ұялы байланыс операторларына тікелей қосылуға рұқсат етілмейді. Елдегі ұялы байланыс қызметі Жапония азаматтары мен тұрақты тұрғындарға ғана қолжетімді.
Саяхатшылар үшін балама нұсқалар бар: олар ұялы телефонды жалға ала алады немесе туристерге арналған арнайы байланыс автоматтарын пайдалана алады. Шетелдіктер ел ішінде байланыссыз қалмайды, бірақ жергілікті операторлардың қызметін толық көлемде пайдалана алмайды.
4. Автоматтар елі
Жапонияда 5 миллионнан астам вендинг-машина бар. Бұл автоматтардан сусын немесе тәтті ғана емес, ыстық тағам, гүл, қолшатыр, тіпті галстук те сатып алуға болады. Кейбір аймақтарда олар жер сілкінісі кезінде тегін су таратады.
5. Капсула-қонақүйлер – жапониялық жаңашылдық
Кеңістікті үнемдеу мақсатында Жапонияда капсула-қонақүйлер пайда болды. Әр адамға арналған шағын капсулада ұйықтауға, демалуға барлық жағдай жасалған. Бұл – мегаполистегі өмір ырғағына бейімделудің айқын мысалы.
6. «Омотиари» философиясы
Жапон қоғамында «омотэнаси» деген ұғым бар – бұл ешқандай сыйақы күтпей, шын ниетпен қызмет көрсету дегенді білдіреді. Мейрамхана, қонақүй, көлік саласында бұл қағида мінсіз сақталады.
7. Уақытқа деген ерекше құрмет
Жапонияда пойыздың тіпті бір минутқа кешігуінің өзі – үлкен оқиға саналады. Егер кешіксе, жолаушыларға ресми кешірім сұралады. Бұл елдегі тәртіп пен уақытты бағалаудың деңгейін көрсетеді.
8. Табиғат пен рухани үндестік
Жапондар табиғатты тек ресурс емес, рухани құндылық ретінде қабылдайды. Таулар, ормандар, тастар мен өзендер синтоизм дінінде киелі саналады. Сол себепті елде экология мен «жасыл» технологияға ерекше көңіл бөлінеді.
9. Үнсіздік – құрмет белгісі
Қоғамдық көлікте қатты сөйлеу, телефонмен ұзақ сөйлесу әдепсіздік саналады. Үнсіздік – айналадағы адамдарға деген құрметтің белгісі. Оның үстіне метрода әдетте жолаушылардың көпшілігі ұйықтайды.
10. Қарттарға ерекше ілтипат
Жапонияда жыл сайын Қарттарды құрметтеу күні (Keiro no Hi) ресми түрде атап өтіледі. Мемлекет егде жастағы азаматтардың белсенді өмір сүруіне барынша жағдай жасайды.
Жапония – тек экономикалық қуатымен емес, ұлттық рухы, тәртібі және болашаққа ұмтылған ойлау жүйесімен ерекшеленетін ел. Қазақстан үшін Жапония тәжірибесі – тұрақты даму мен технологиялық жаңғырудың маңызды үлгісі.