13.04.2026
12:30
155

Аттестация тоқтады: мұғалімдердің санаты мен жалақысы сақтала ма?

Қазақстанда педагогтердің білімін бағалау (ПББ) жүйесінің уақытша тоқтатылуы білім беру саласында қызу талқылауға себеп болды. Бұл өзгеріс ұстаздар қауымы арасында түрлі пікір туғызып, әсіресе аттестациядан өтіп үлгермеген мұғалімдердің болашағына қатысты сұрақтар туындатқаны рас. Осыған байланысты оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова ресми түсініктеме беріп, жаңа өзгерістердің мән-жайын нақтылап өтті. 

Аттестациядан өткендердің құқығы сақталады

Министрдің айтуынша, ең басты қағида – педагогтердің құқықтарын толық сақтау. Биыл аттестацияға қатысып, барлық кезеңнен өтіп үлгерген ұстаздар үшін ешқандай өзгеріс болмайды. Яғни ПББ тестін тапсырып, портфолиосын жүктеген мұғалімдер аттестация рәсімін толық аяқтайды.

Сондай-ақ тестілеуден сәтті өткен педагогтер үшін қаржылық жағынан да өзгеріс жоқ. Ресми дерекке сүйенсек, бүгінде 51 мыңға жуық мұғалім шекті балды жинап үлгерген. Олар биылғы қыркүйек айынан бастап өздеріне тиесілі үстемақыларын толық көлемде алатын болады, тиісінше бұл жүйедегі өзгерістің олардың еңбегіне әсер етпейтінін көрсетеді.

Портфолио жүктеп үлгермегендерге мүмкіндік беріледі

Тестілеуден өткенімен, портфолиосын уақытында тапсырып үлгермеген ұстаздар да назардан тыс қалмайды. Министрлік мұндай педагогтерге қосымша уақыт берілетінін мәлімдеді. Нақты мерзімі алдағы уақытта жарияланады. Осы кезең ішінде олар барлық қажетті құжаттарын рәсімдеп, аттестацияны толық аяқтай алады.

Тестілеуден өтпегендерге қаражат қайтарылады

ПББ тестін тапсырғанымен, қажетті шекті балды жинай алмаған мұғалімдерге қатысты да шешім қабылданды. Бұған дейін қайта тіркеліп, сәуір айында тест тапсыруы тиіс болған ұстаздардың төлемдері толықтай қайтарылады.

Ең маңыздысы – бұл санаттағы педагогтердің кәсіби санаты сақталады. Олар жаңа аттестация жүйесі енгізілгенге дейін, яғни 2027 жылдың қаңтарына дейін өз деңгейлерін жоғалтпайды.

Жаңа ережелер 2026 жылы енгізіледі

Министрдің мәлімдеуінше, педагогтерді аттестациялаудың жаңартылған жүйесі 2026 жылдың қаңтар айында қабылданады. Ал жаңа форматтағы аттестация процесі 2027 жылдан бастап іске қосылады.

Бұл уақыт аралығы ұстаздарға жаңа талаптарға бейімделуге, кәсіби деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.

Неліктен ПББ тоқтатылды?

Министрлік бұл шешімнің бірнеше негізгі себебін атап өтті:

  • мұғалімдерге түсетін психологиялық жүктемені азайту;
  • аттестация жүйесін жетілдіру және тиімділігін арттыру;
  • артық бюрократиялық кедергілерді жою;
  • педагогтердің кәсіби деңгейін бағалаудың заманауи тәсілдерін енгізу.

Яғни бұл қадам жүйені толықтай жою емес, керісінше, оны жаңарту мен оңтайландыруға бағытталған.

Қоғамдағы пікір қандай?

Педагогтердің білімін бағалау жүйесінің тоқтатылуы әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланды. Кейбір мұғалімдер бұл шешімді қолдап, тестілеудің күрделілігі мен қысымды азайтатынын айтса, енді бір бөлігі жүйенің тұрақсыздығына алаңдаушылық білдірді.

Дегенмен министрлік өкілдері бұл өзгерістердің уақытша екенін және жаңа модель бұрынғыдан да әділ әрі тиімді болатынын алға тартып отыр.