Қазақстанда соңғы жылдары отбасы институтын қолдау мен демографиялық өсімді арттыруға бағытталған маңызды жобалардың бірі – «Аңсаған сәби» бағдарламасы. Мемлекет басшысының тапсырмасымен іске қосылған бұл бастама бедеулік мәселесіне тап болған мыңдаған отбасыға ата-ана болу мүмкіндігін берді. El.kz осы тақырыпқа үңіліп көрді.

Денсаулық сақтау саласының мәліметінше, 2021-2025 жылдар аралығында бағдарламаның нәтижесінде елімізде 11 мыңнан астам сәби дүниеге келген. Бұл – көптеген отбасылардың көптен күткен қуанышы мен үмітінің ақталғанын көрсетеді.

Бағдарламаның басты мақсаты

«Аңсаған сәби» бағдарламасы репродуктивтік денсаулықты қолдауға және экстракорпоралдық ұрықтандыру (ЭКҰ) қызметін халыққа қолжетімді етуге бағытталған. Бұған дейін мұндай процедуралардың бағасы қымбат болғандықтан, көптеген жұп үшін қолжетімсіз еді.

Бағдарлама аясында мемлекет ЭКҰ рәсіміне бөлінетін квоталардың санын айтарлықтай арттырды. Нәтижесінде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі арқылы жыл сайын берілетін квота саны 7 есеге көбейіп, жылына 7 мың квотаға дейін жетті.

Мыңдаған әйел ем қабылдады

Соңғы 5 жыл ішінде мемлекеттік қолдаудың арқасында:

• 28 мыңнан астам әйел ЭКҰ рәсімінен өтті;
• 12 мыңнан астам әйел жүктілік бойынша есепке алынды;
• шамамен 11 мың сәби дүниеге келді.

Бұл көрсеткіштер бағдарламаның клиникалық тиімділігінің жоғары екенін көрсетеді.

Медициналық бақылау қалай жүргізіледі?

Денсаулық сақтау министрлігі ЭКҰ қызметін көрсететін медициналық ұйымдардың жұмысын тұрақты түрде бақылап келеді. Бұл мониторинг бірнеше мақсатқа бағытталған:

• МӘМС қаражатының тиімді жұмсалуын қамтамасыз ету;
• көрсетілетін медициналық қызметтің сапасын арттыру;
• әрбір пациент үшін оң нәтижеге қол жеткізу.

Сарапшылардың айтуынша, жүйелі бақылау мен мемлекеттік қолдау репродуктивтік технологиялардың сапасын жақсартып, ем нәтижесінің жоғары болуына ықпал етеді.

Бедеулік мәселесі және оның маңызы

Дәрігерлердің деректеріне сүйенсек, әлем бойынша репродуктивтік жастағы жұптардың шамамен 15 пайызы бедеулік мәселесіне тап болады. Қазақстанда да бұл мәселе өзекті.

Мамандар бедеуліктің негізгі себептері ретінде:

• гормондық бұзылыстарды;
• созылмалы қабыну ауруларын;
• экологиялық факторларды;
• кеш некеге тұру мен жүктілікті кеш жоспарлауды атайды.

Осындай жағдайда қосалқы репродуктивтік технологиялар, соның ішінде ЭКҰ әдісі, көптеген отбасы үшін балалы болудың тиімді жолына айналып отыр.

Демографияға қосылған үлес

«Аңсаған сәби» бағдарламасы тек медициналық жоба ғана емес, сонымен бірге елдегі демографиялық саясаттың маңызды бөлігі саналады. Бағдарлама арқылы дүниеге келген мыңдаған бала – мемлекет қолдауының нақты нәтижесі.

Сарапшылардың пікірінше, мұндай бастамалар қоғамдағы отбасы құндылықтарын нығайтып, жас жұбайлардың болашаққа деген сенімін арттыра түседі.