Құрылғыны қорғау үшін міндетті түрде қымбат бағдарламаларға жүгіну шарт емес. Кейбір тегін антивирустардың өзі мүмкіндігі мен сенімділігі жағынан ақылы нұсқалардан кем түспей, тіпті кейде оларды басып озатыны бар, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Алғашқы компьютерлік вирус Creeper деп аталды. Ол есептеуіш машиналар пайда болғаннан кейін небәрі бірнеше онжылдық өткен соң жазылған. Вирус экранда тек бір ғана жазуды көрсететін: «I’M THE CREEPER. CATCH ME IF YOU CAN!» - «Мен Крипермін. Қолыңнан келсе, ұстап көр!» деген мағынада. Сол кезеңде бұл жай ғана тәжірибелік жоба болып саналса да, көп ұзамай мұндай бағдарламалар киберқылмыскерлердің ең қауіпті қаруына айналды.
Қазіргі таңда вирус - тек файлдарды бүлдіретін қарапайым код емес, күрделі кибершабуыл құралына айналған. Ол ақша ұрлау, мәліметтерді жасырып тыңшылық жасау, бопсалау сияқты қылмыстық әрекеттерге қолданылады. Мұндай зиянды бағдарламалар көбіне операциялық жүйелер мен түрлі қосымшалардағы осал тұстарды пайдаланып енеді. Бұған жаңартылмаған бағдарламалар, фишингтік хаттар немесе күмәнді сайттар себеп болады.
2022 жылы көптеген халықаралық ІТ-компаниялардың елден кетуінен кейін кейбір қорғаныс бағдарламаларын жүктеу мен төлеу қиындап қалды. Осыған байланысты біз антивирустық нарықты зерттеп, түрлі бағдарламаларды сынақтан өткізіп, 2025 жылы Windows пен Android жүйелеріндегі компьютер мен смартфонды сенімді қорғай алатын ең үздік 10 тегін антивирустың тізімін жасадық. Әр антивирустың артықшылықтары мен әлсіз тұстары, сондай-ақ олардың жұмыс істеу ерекшеліктері нақты әрі ашық түрде талданды.
Көптеген пайдаланушылар үшін «Касперский» атауы ондаған жылдар бойы антивирустың синониміне айналды. Kaspersky Free - бұл 2025 жылы да өз маңызын жоғалтпаған тегін әрі тиімді қорғаныс құралы. Ол ақылы нұсқаның қысқартылған көшірмесі емес, керісінше толыққанды антивирустық қозғалтқышқа негізделген бағдарлама. Пайдаланушыға жүйенің тұрақтылығын сақтай отырып, сенімді базалық қорғаныс деңгейін ұсынады.
Жұмыс принципі
Бағдарлама нақты уақыт режимінде жұмыс істейді:
- компьютердегі және сыртқы тасымалдағыштардағы файлдарды үздіксіз тексереді;
- интернет-трафик пен электрондық поштаны сүзгіден өткізеді;
- зиянды бағдарламаларды дер кезінде анықтап, жүйені шамадан тыс жүктемейді.
Браузерге арналған Kaspersky Protection кеңейтімі күмәнді сайттарды іздеу нәтижелерінде бірден ескертіп, пернетақтадағы әрекеттерді қадағалауға бағытталған шабуылдарды блоктайды.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Kaspersky Free - сенімді және ыңғайлы қорғаныс іздейтін қолданушылар үшін таптырмас шешім. Ол артық функциялармен ауырлатпай, күнделікті қауіпсіздікке қажетті ең маңызды мүмкіндіктерді ұсынады.
Microsoft Defender - Windows 10 және Windows 11 операциялық жүйелеріне әуелден енгізілген антивирустық қорғаныс кешені. Ол компьютерде басқа қауіпсіздік бағдарламасы орнатылмаған жағдайда автоматты түрде іске қосылады және пайдаланушыға қосымша орнату не баптау қажет емес. Негізгі артықшылығы - толық тегін әрі жүйеге терең біріктірілген болуы.
Жұмыс ерекшелігі
Defender пайдаланушыға байқалмай жұмыс істейді: қажетсіз хабарламалармен алаңдатпайды, ал нақты уақытта жүйені үздіксіз қорғайды. Ол ашылатын және жүктелетін файлдарды тексеріп, электрондық пошталардағы тіркемелерді сканерлейді, сонымен қатар бағдарламалық бопсалаудан (ransomware) қорғайды.
Тәуелсіз AV-TEST және AV-Comparatives зертханаларының деректеріне сәйкес, Microsoft Defender-дің қауіпті анықтау деңгейі көптеген ақылы антивирустардан кем емес.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Microsoft Defender - күнделікті қолдануға арналған қарапайым әрі сенімді шешім. Егер пайдаланушы цифрлық қауіпсіздік ережелерін (күдікті сілтемелерге кірмеу, бағдарламаларды уақытылы жаңарту) сақтаса, бұл антивирус толыққанды қорғаныс деңгейін қамтамасыз етеді. Ал желіде белсенді жұмыс істейтіндер мен онлайн-банкинг пайдаланушылары үшін Defender-ді қосымша браузер кеңейтімдерімен немесе сыртқы сканерлермен толықтыру ұсынылады.
Bitdefender Antivirus Free - минимализм пен жоғары қорғаныстың үйлесімі
Bitdefender Antivirus Free - компанияның басты ұстанымын айқын көрсететін өнім: артық функциялар мен күрделі мәзірлер жоқ, тек сенімді антивирустық қозғалтқыш пен максималды тиімділік. Интерфейсі қарапайым, тіпті кей қолданушылар оны тым аскетикалық деп сипаттайды. Дегенмен дәл осы қарапайымдық оның басты күші болып табылады - бағдарлама еш алаңдатпай, өз міндетін мінсіз орындайды.
Жұмыс ерекшелігі
Bitdefender нақты уақыт режимінде қорғаныс қамтамасыз етеді және қажет болған жағдайда жүйені толық сканерлейді. Ол ақылы нұсқаларда қолданылатын бұлттық технологиялар мен машиналық оқыту алгоритмдерін пайдаланып, бұрын белгісіз, жаңа («нөлдік күн» деп аталатын) қауіптерді де тиімді анықтайды.
Бағдарламаның антифишинг функциясы күмәнді сайттардан қорғанысты браузерге кеңейтім орнатпай-ақ қамтамасыз етеді - ол желілік трафик деңгейінде жұмыс істейді.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Bitdefender Antivirus Free - сенімді қорғанысты бағалайтын және антивирустың қосымша элементтерін қажет етпейтін пайдаланушылар үшін мінсіз шешім. Егер сізге бастысы - жүйенің тыныш жұмыс істеуі мен жоғары деңгейдегі қауіпсіздік болса, бұл нұсқа өз миссиясын толық орындайды. Ал заңды орнату мен көпфункционалдық маңызды болса, басқа балама антивирустарға назар аударған жөн.
Көптеген тегін антивирустар тек негізгі қауіпсіздік функцияларын ұсынумен шектелсе, Avira Free Security өзін көпфункционалды қорғаныс және жүйе оңтайландыру кешені ретінде танытады. Бұл жай ғана антивирус емес - бір интерфейсте біріктірілген бірнеше құралдары бар толыққанды «барлығы бір жүйеде» шешім. Бағдарлама компьютерді вирустардан қорғап қана қоймай, өнімділікті арттыру мен құпиялылықты сақтау міндеттерін де атқарады.
Жұмыс ерекшелігі
Avira-ның басты экраны қарапайым және түсінікті құрылыммен жасалған. Ол үш негізгі бөлімнен тұрады: «Қауіпсіздік», «Құпиялылық» және «Өнімділік».
Бағдарламаның басты артықшылығы - «Ақылды сканерлеу» (Smart Scan) функциясы. Ол жүйені кешенді түрде тексеріп, тек вирустарды ғана емес, сонымен қатар:
Сонымен қатар, тегін нұсқада пароль менеджері және жүйені тазалауға арналған шағын модульдер де қолжетімді.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Avira Free Security - барлық негізгі құралдарды бір жерден пайдаланғысы келетіндер үшін ыңғайлы шешім. Ол жаңа қолданушыларға жүйенің қауіпсіздігі мен өнімділігін кешенді бақылауға мүмкіндік береді. Алайда, егер сізге жарнамасыз, жеңіл әрі қуатты антивирус қажет болса, Avira-ның бұл нұсқасы қарапайым пайдалануға арналған балама ретінде ғана қарастырылуы мүмкін.
Malwarebytes Free - классикалық антивирустардың жиі өткізіп алатын жасырын және күрделі қауіптерін анықтауға арналған бағдарлама. Ол adware (жарнама бағдарламалары), PUP (қалаусыз қосымшалар), spyware (тыңшылық бағдарламалар) және rootkit сияқты жүйеге терең енетін зиянды кодтармен күресте ерекше тиімді.
Тегін нұсқасы толыққанды антивирус емес, бірақ жоғары дәлдікпен жұмыс істейтін сканер, яғни жүйені нақты тексеріп, артық элементтерді тазалау үшін таптырмас құрал.
Жұмыс ерекшелігі
Malwarebytes жүйеде орнатылған күмәнді бағдарламалардан кейін немесе қауіпті сайттарға кіргеннен соң жұққан вирустарды табуда өте тиімді. Бағдарлама:
Көптеген қолданушылар Malwarebytes-ті Microsoft Defender сияқты кіріктірілген антивирустармен бірге пайдаланады - бұл негізгі және қосымша қорғаныстың тиімді үйлесімі саналады.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Malwarebytes Free - негізгі антивирусты алмастырмайтын, бірақ оны тамаша толықтыратын құрал. Оны жүйені мезгіл-мезгіл тексеру, күмәнді белсенділік немесе жарнама толқыны байқалған кезде қолданған тиімді. Бұл бағдарлама - жүйені соңғы рет «тазалап шығатын» сенімді бақылаушы, ол ешбір жасырын зиянкестің көзден таса қалмауын қамтамасыз етеді.
Panda Free Antivirus - өнімділігі төмен ескі компьютерлерге де лайық, жүйені тежемейтін, жеңіл әрі сенімді антивирус. 2025 жылы оның басты ерекшелігі - бұлттық технологияларға сүйенген қауіп талдауы мен пайдаланушыға ыңғайлы қосымша мүмкіндіктер.
Жұмыс ерекшелігі
Бағдарлама құрылғыдағы жүктемені азайту үшін бұлттық сканерлеу жүйесін пайдаланады. Бұл тәсіл антивирустың ресурстарды аз тұтынуына және жүйенің жалпы жылдамдығын сақтауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Panda Free-де «Ойын режимі» (Game Mode) бар - ол толық экранды қосымшалар іске қосылған кезде ескертулер мен фондық сканерлеуді автоматты түрде өшіреді, осылайша ойын кезінде немесе бейне көру барысында ештеңе кедергі келтірмейді.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Panda Free Antivirus - жүйенің жылдамдығын жоғары ұстап, қарапайым қорғауды қажет ететін пайдаланушылар үшін ыңғайлы таңдау. Ол күнделікті интернетті шолу, бейне көру немесе ойын ойнау үшін жеткілікті деңгейде қауіпсіздік ұсынады. Алайда егер сіздің жұмысыңыз құпия деректермен байланысты болса немесе желіде белсенді әрекет жасасаңыз, Panda-ны негізгі қорғаныс ретінде емес, уақытша шешім ретінде қарастырған жөн.
360 Total Security - тек антивирус емес, компьютерді толық күтімге алатын әмбебап бағдарлама. Қытайлық әзірлеушілер қауіпсіздік мәселесіне кеңінен қараған: бұл өнім жүйені вирустардан қорғап қана қоймай, оны тазалау, жаңарту және оңтайландыру құралдарымен толықтырған. 2025 жылы да ол көп функциялы және тегін қорғаныс іздейтін қолданушылар арасында танымал болып қала береді.
Жұмыс ерекшелігі
Бағдарлама қауіпсіздік үшін гибридті қорғаныс жүйесін қолданады - яғни өздерінің Qihoo 360 қозғалтқышын Bitdefender және Avira секілді әлемге әйгілі антивирустық ядролармен біріктірген. Бұл тәсіл қауіптерді анықтау деңгейін едәуір арттырады.
Сонымен қатар, 360 Total Security тек қорғаныс құралы ғана емес. Тегін нұсқасында жүйені қалдық файлдардан тазалау, автожүктелетін бағдарламаларды басқару, драйверлерді жаңарту, тіпті веб-камераны қорғау сияқты қосымша мүмкіндіктер де бар.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
360 Total Security - компьютердің қауіпсіздігі мен өнімділігін бір мезетте басқарғысы келетін қарапайым пайдаланушылар үшін тиімді таңдау. Ол вирустарды анықтап, жүйені тазартып, құрылғыны жалпы оңтайландырады. Дегенмен, егер сізге жеке деректердің құпиялығы мен бағдарламаның минимализмі маңызды болса, жарнамасыз және ашық саясат ұстанатын баламаларды қарастырған жөн.
Dr.Web Security Space - ресейлік «Доктор Веб» компаниясының өнімі, қауіпсіздік саласындағы ең танымал және тәжірибелі шешімдердің бірі. Бағдарлама тек вирустарды жоюмен шектелмей, жүйені «емдеуге», яғни зақымданған файлдар мен жүйелік компоненттерді қалпына келтіруге қабілетті. Дәл осы қасиеті оны ауыр инфекцияға ұшыраған жүйелер үшін таптырмас құрал етеді.
Жұмыс ерекшелігі
Dr.Web-тің басты артықшылығы - оның «емдеуші қозғалтқышы». Көптеген антивирустар қауіпті файлдарды жойып тастаса, Dr.Web оларды қалпына келтіріп, жүйенің жұмысын қайта қалпына келтіруге тырысады. Бұл әсіресе корпоративтік және техникалық күрделі жағдайларда өте маңызды.
Бағдарлама кеңейтілген параметрлер жүйесіне ие: пайдаланушы қорғау деңгейін, сканерлеу жиілігін, желілік белсенділікті және басқа да көптеген элементтерді жеке баптай алады. Соған қарамастан, бағдарлама ескі компьютерлерде де жеңіл жұмыс істейді - жүйе ресурстарын барынша үнемдейді.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Dr.Web Security Space - бұл «соңғы қорғаныс шебі», яғни басқа антивирустар әлсіздік танытқан кезде жүйені қайта «тірілте» алатын кәсіби шешім. Ол жүйелік әкімшілер мен ІТ-мамандарға арналған сенімді құрал, ауыр вирустық шабуылдардан кейін деректерді сақтап қалуға қабілетті. Алайда күнделікті профилактикалық қорғау үшін оның қуаты мен баптау күрделілігі артық болуы мүмкін, ал лицензия бағасы қарапайым пайдаланушыға қымбатқа түсуі ықтимал.
Халықаралық ІТ-компаниялар нарықтан кеткеннен кейін ресейлік және жергілікті әзірлеушілер жаңа шешімдер ұсына бастады. Солардың ішіндегі ең әлеуетті өнімдердің бірі - PRO32 Security.
PRO32 бастапқыда кросс-платформалық жүйе ретінде құрастырылған, яғни ол Windows, Android және macOS жүйелерінде бірдей тиімді жұмыс істейді. Бағдарлама негізгі назарды проактивті қорғауға және жоғары жылдамдыққа аударады.
Жұмыс ерекшелігі
PRO32 классикалық сигнатуралық сканерлеуді, мінез-құлықтық талдаумен (behavioral analysis) және машиналық оқытумен (machine learning) біріктіреді. Мұндай тәсіл жаңа және бұрын белгісіз қауіптерді ерте анықтауға мүмкіндік береді.
Тіпті тегін нұсқасында да пайдаланушы қарапайым антивирустық сканер емес, көпдеңгейлі қорғаныс жүйесін алады. Интерфейсі заманауи дизайнда жасалған және тәжірибесі аз қолданушылар үшін де оңай меңгеріледі.
2025 жылға арналған негізгі мәліметтер
Артықшылықтары
Кемшіліктері
PRO32 Security - жаңа буын антивирусының жарқын өкілі. Ол қарапайым қолданушыға да, кәсіби мамандарға да ыңғайлы, жүйені заманауи тәсілмен қорғайтын шешім. Егер сізге жылдамдық, сенімділік және отандық өнімдерді қолдау маңызды болса, PRO32 - назар аударуға тұрарлық таңдау.
Өнім әлі жас болғанымен, оның белсенді дамуы мен бейімделгіштігі оны Kaspersky мен Dr.Web сияқты алыптардың жаңа буын баламасы ретінде көрсете алады.
2025 жылы антивирус таңдауда нені ескеру керек
Киберқауіптер жыл сайын күрделене түскен заманда «ең үздік антивирус» деген ұғымның әмбебап жауабы жоқ. Дұрыс таңдау әр адамның жағдайына, қолданатын құрылғыларына, интернеттегі әдеттеріне және белгілі бір шектеулерге төзімділігіне байланысты. Төменде 2025 жылы антивирус таңдауда назар аударар төрт негізгі фактор көрсетілген.
2025 жылы бұл аспект ерекше маңызға ие болды. Кейбір халықаралық компаниялардың ел нарығынан кетуі салдарынан ресми жүктеп алу мен төлем жасау шектелді. Егер сіз қосымша орнату немесе VPN арқылы айналып өтуге уақыт жұмсағыңыз келмесе, Kaspersky Free, Dr.Web, 360 Total Security және PRO32 сияқты жергілікті әрі тұрақты жұмыс істейтін шешімдерге назар аударған жөн.
Ал егер халықаралық сервистерге қол жеткізу сіз үшін қиындық тудырмаса, Bitdefender мен Avira сынды әлемдік деңгейдегі өнімдер де әлі де өзекті.
Антивирус таңдау кезінде өзіңізге мына сұрақтарды қойыңыз:
Соңғы шешімді қабылдамас бұрын тәуелсіз зертханалардың жаңартылған есептерін қараңыз:
Бұл платформалар антивирустардың нақты өнімділігін, қауіпті анықтау деңгейін және жүйеге әсерін бағалайды. Маркетингтік уәделерге сенбей, нақты тест нәтижелеріне сүйену - қауіпсіздікті таңдаудың ең ақылды жолы.
2025 жылы идеалды антивирус - бұл сіздің техникалық мүмкіндігіңізге, әдетіңізге және құрылғыңыздың қуатына сай шешім. Біреуіне қарапайымдылық пен тұрақтылық маңызды болса (Defender, Kaspersky), екіншісіне жан-жақты құралдар жиынтығы (Avira, 360 Total Security) қажет болуы мүмкін. Ең бастысы - жүйені үнемі жаңартып, өз цифрлық қауіпсіздігіңізге бейжай қарамау.