2025 жыл адамзат жадында алапат отшашулармен, миллиардтаған көрермен тамашалаған салтанатты сәттермен қалмады. Бұл жылды ерекше еткен оқиғалар да сахнада жарияланған жоқ. Керісінше, шешуші өзгерістер дерек орталықтарында, қаржылық есептерде және ғылыми-техникалық мақалаларда байқалмай басталып, бүкіл әлемді түбегейлі өзгертіп үлгерді.
Жыл соңына қарай түрлі салалар бір жыл бұрын әлі де қиял секілді көрінген идеяларға негізделіп, өз құрылымын үндемей-ақ қайта құрып шықты. Машиналардың мүмкіндігіне деген көзқарас түбегейлі өзгерді. Міне, 2025 жылы әлемді шын мәнінде алға жылжытқан бес басты үрдіс.
Nvidia мен OpenAI арасындағы тарихи серіктестік
Бұл келісім даңғаза хабарланбады. Қыркүйектің бір қарапайым сейсенбісінде таратылған қысқа баспасөз хабарламасында Nvidia компаниясының OpenAI-ға 100 миллиард долларға дейінгі көлемде H100, H200 және Blackwell GPU процессорларын, сонымен қатар оларды іске қосатын дерек орталықтары мен энергия инфрақұрылымын ұсынатыны айтылды.
2026 жылдан бастап OpenAI шамамен 10 гигаватттық есептеу қуатына қол жеткізеді. Бұл – тұтас бір елдің жылдық электр тұтынуымен пара-пар көрсеткіш. Аталған қадам жасанды интеллекттің жаңа, әлдеқайда ауқымды әрі қуатты кезеңіне жол ашты.
OpenAI-дың ойлай алатын алғашқы моделі – o3
Сәуір айында OpenAI «o3» деп аталған жаңа моделін таныстырды. Оның басты ерекшелігі – жауапты бірден бермеуінде. Модель алдымен ойлануға уақыт алады: шешім жоспарын құрады, шағын ішкі тестілер жүргізеді, өзін-өзі тексереді.
Бұл процесс кейде бірнеше секундқа, кейде бірнеше минутқа созылады. Әрине, мұндай тәсіл энергия шығынын арттырады. Алайда нәтижесінде o3 кодтау, математика және ғылым салаларында бұрынғы модельдерден әлдеқайда тиімді, көпқадамды есептерді шешуге қабілетті жүйеге айналды.
Gemini 3: көпмодальды жасанды интеллекттің жаңа деңгейі
Қараша айында Google ұсынған Gemini 3 моделі жасанды интеллект түсінігін түбегейлі өзгертті. Ол мәтінді, суретті, видеоны, дыбысты және үш өлшемді деректерді бір мезетте өңдей алады.
Gemini 3 күрделі ғылыми мәселелерді, тіпті докторантура деңгейіндегі тапсырмаларды шешуге қауқарлы. Сарапшылар бұл модельді автономды түрде шешім қабылдап, интерактивті құралдар жасай алатын жаңа буын интеллект деп бағалады.
Қытайлық DeepSeek V3 бәсекені теңестірді
Мамыр айында бұрын көпшілікке белгісіз болған DeepSeek командасы DeepSeek V3 моделін таныстырып, оның барлық параметрлерін ашық түрде жариялады.
Бұл модель батыстық жабық жүйелермен бәсекелесіп қана қоймай, көптеген ойлау мен код жазу тапсырмаларында олардан озық нәтиже көрсетті. Ең маңыздысы – энергияны әлдеқайда аз тұтынды.
Әлемнің әр түкпіріндегі әзірлеушілер модельді қысқа уақытта бірнеше тілге бейімдеді. Бар болғаны 5,6 миллион долларлық оқыту шығынымен DeepSeek V3 қуатты жасанды интеллектті баршаға қолжетімді етті.
Автоном агенттердің күнделікті өмірге енуі
Күзге қарай автоном агенттер іскерлік ортада белсенді қолданыла бастады. Олар жай чат-бот емес: құжаттарды талдап, жеткізу кешігуін анықтап, хат жолдап, қаржы жүйелерін жаңартып, тіпті айыппұл механизмдерін іске қоса алады.
Алайда бұл технология әлі де адам бақылауын қажет етеді. Күрделі жағдайларда қателікке бой алдыруы мүмкін. Соған қарамастан, агенттер жұмыс үдерістерін түбегейлі жеңілдетіп үлгерді.
2025 жылды «болашақ бізден рұқсат сұрауды тоқтатқан жыл» деу асыра айтылған болар. Бірақ бір нәрсе анық: жасанды интеллект енді тек құрал емес, адамның әрекетін автоматты түрде толықтыратын жүйеге айналды. Ол қазірдің өзінде әлемдегі маңызды жұмыс ағындарының едәуір бөлігін басқарып отыр.
Ал 2026 жылға қалатын басты сұрақ - осы жүйелердің тізгінін кім ұстайды және біз жасанды интеллект таңдаған бағытпен келісеміз бе?