12.08.2025
13:34
425
Әлемде: Газа секторында журналистер қаза тапты, Үндістанда АҚШ-қа қарсы акция күшейді

Әлемде: Газа секторында журналистер қаза тапты, Үндістанда АҚШ-қа қарсы акция күшейді

El.kz интернет порталы әлемде соңғы тәулікте болған оқиғаларға шолу жасап, жария болған жаңалықтар топтамасын назарларыңызға ұсынады.

Газа секторында Al Jazeera тілшілері қаза тапты

2025 жылғы 10 тамызда Газа қаласында орналасқан Al-Shifa ауруханасының жанында Израиль әскерінің әуе соққысы салдарынан Al Jazeera телеарнасының бірнеше тілшісі қаза тапты. Олардың арасында танымал журналист Анас әл-Шариф (Anas Al-Sharif), сондай-ақ әріптестері — Мохаммед Крейкех, Ибраһим Захер, Мохаммед Нуфал және Моамен Алиуа болды. Бес тілші де медиа шатырда репортаж дайындау кезінде көз жұмған.

Израиль қорғаныс күштері (IDF) бұл соққыны растап, Анас әл-Шарифті «Хамас ұйымының қарулы жасақ жетекшісі» деп айыптады. Дегенмен, бұл мәлімдемеге тәуелсіз дәлелдер ұсынылған жоқ. Al Jazeera басшылығы мұны «мақсатты түрде журналистерді жою» деп бағалап, халықаралық құқық нормаларын өрескел бұзу деп атады.

Журналистердің қазасына байланысты БҰҰ, Еуропа Одағы, Франция, Германия, Қытай және халықаралық құқық қорғау ұйымдары — CPJ және RSF — бұл оқиғаны қатаң айыптады. Олар қақтығыс аймақтарында ақпарат таратушы БАҚ өкілдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді талап етті.

11 тамызда Газа қаласында жүздеген адам қаза болған тілшілерді соңғы сапарға шығарып салды. Жерлеу рәсімі Al-Shifa ауруханасынан басталып, Sheikh Radwan зиратына дейін жалғасты.

Ford 2027 жылы $30 000-ға дейінгі бағамен бюджеттік электромобильдер шығарады

Ford Motor Company 2027 жылы қолжетімді бағамен сатылатын жаңа электромобильдер топтамасын нарыққа шығаруды жоспарлап отыр. Жаңа топтама құрамында орташа өлшемді пикап та болады, бастапқы бағасы $30 000-нан аспайды.

Компания бұл қадамды электромобиль нарығындағы бәсекелестікті арттыру және Қытай өндірушілерінің төмен бағалы модельдеріне жауап беру үшін жасап отыр. Жаңа модельдер Universal EV деп аталатын жаңа платформада құрастырылады. Бұл технология өндірістік процесті оңтайландырып, құрастыру уақытын 15%-ға қысқартады, бөлшектер санын 20%-ға азайтады және шығындарды едәуір төмендетеді.

Техникалық ерекшеліктері:

  • Prismatic LFP (литий-темір-фосфат) батареялары АҚШ-та өндірілмек.
  • BlueCruise автопилот жүйесін және желі арқылы бағдарламалық жаңартуларды (OTA) қолдайды.
  • 400 вольттық архитектурасы шығынды азайтады, бірақ зарядтау жылдамдығы 800 В жүйелерге қарағанда баяу болады.

Жаңа пикап төрт есікті, кең жолаушылар салонымен және алдыңғы “frunk” жүксалғышымен жабдықталады. Компания бұл жобаны “Model T сәті” деп атап, электромобильдерді бұқараға қолжетімді етуді көздейді.

Өндіріс АҚШ-тағы Кентукки, Луисвилл зауытында және жаңа батарея фабрикасында жүзеге асады. Ford бұл жобаларға $5 млрд инвестиция салып, шамамен 4 000 жаңа жұмыс орнын ашпақ.

Ford-тың жаңа арзан электромобильдері нарыққа шыққан соң, компания SUV, седан сияқты қосымша модельдерді де сол платформадан шығаруды жоспарлап отыр.

Үндістанда АҚШ-тың тарифтік саясатына қарсы америкалық брендтерге бойкот жарияланды

Үндістанда АҚШ енгізген жаңа тарифтерге қарсы наразылық толқыны күшейіп келеді. Әлеуметтік желілерде және қоғамдық ұйымдар арасында McDonald's, Coca-Cola, Amazon, Apple сияқты америкалық брендтерге бойкот жариялау жөнінде белсенді үндеулер таратылуда.

Бұл қозғалыстың басты мақсаты — шетелдік өнімдерге тәуелділікті азайтып, «Atmanirbhar Bharat» («Өзін-өзі қамтамасыз ететін Үндістан») саясатын ілгерілету. Елдің билеуші партиясына жақын Swadeshi Jagran Manch ұйымы азаматтарды жергілікті өнімдерді сатып алуға шақырып, WhatsApp және басқа да әлеуметтік платформалар арқылы ақпарат таратуда.

АҚШ президенті Дональд Трамптың Үндістаннан келетін тауарларға 50% импорттық тариф енгізуі бұрынғы 25%-дық мөлшерден екі есе жоғары. Бұл қадам Үндістан экспортының 55%-ына әсер етеді деп күтілуде. Үкімет тарифтік қысымды азайту үшін экспорт нарығын әртараптандыру, Азия мен Африка елдерімен сауда байланысын кеңейту және шағын кәсіпорындарға қолдау көрсету шараларын қолға алды.

Премьер-министр Нарендра Моди ауыл шаруашылығы қызметкерлеріне жасаған үндеуінде ел мүддесін қорғауға дайын екенін мәлімдеп, «Үндістан ешқашан ұлттық мүддесінен бас тартпайды» деп атап өтті. Ал Орталық министр Нитин Гадкари АҚШ-тың тариф саясатын «экономикалық үстемдік орнатуға бағытталған басқыншылық» деп бағалап, отандық өндіріс пен экспортты арттырудың маңыздылығын айтты.

Қазіргі уақытта бойкот акциялары әлеуметтік желілерде кеңінен таралып, дүкендер мен онлайн платформаларда жергілікті брендтерді алға шығару науқаны басталды.

Дели қаласында монсун кезінде жыландар саны күрт өсті

Дели мен оған іргелес NCR аймақтарында монсун маусымында жыландардың адам мекендерінде жиі көрінуі тіркелді. Мамандардың айтуынша, бұл құбылысқа бірнеше фактор әсер етіп отыр: қала аумағының кеңеюі, жасыл желектің азаюы, табиғи мекендердің жойылуы және климаттың өзгеруі.

Жаңбырлы маусымда табиғи індері суға толған жыландар құрғақ әрі жылы орын іздеп, тұрғын үйлер мен қоғамдық нысандарға жиі кіріп кетуде. Маусым-шілде айлары аралығында құтқарушылар Дели мен Гуруграмда 170-ке жуық жыланды қолға түсірген. Олардың арасында улы түрлер — Indian cobra және common krait, сондай-ақ экожүйеге пайдалы улы емес жыландар да бар.

Мамандардың айтуынша, жыландардың көбі адамдарға қауіп төндірмейді және олар зиянкестерді азайту арқылы экожүйеге пайда келтіреді. Дегенмен, қауіпсіздік шараларын сақтау — монсун кезінде аса маңызды.

АҚШ-тағы U.S. Steel зауытында жарылыс болды

2025 жылдың 11 тамызында АҚШ-тың Пенсильвания штаты, Клертон қаласында орналасқан U.S. Steel компаниясының Clairton Coke Works кокс-химия зауытында қуатты жарылыс болды. Оқиға салдарынан бір адам көз жұмды, 10 жұмысшы түрлі жарақат алды, тағы бір қызметкерді құтқарушылар әлі іздестіруде. Бұл туралы Associated Press хабарлады.

Жарылыс жергілікті уақыт бойынша сағат 10:51-де тіркелді. Зауыт үстінде қою қара түтін көтеріліп, ол қаланың бірнеше ауданынан көрінген. Детонациядан кейін шыққан өрт кәсіпорындағы екі кокстық батареяны зақымдады. Оқиға орнына жедел түрде өрт сөндірушілер мен медицина қызметкерлері жетті. Бір зардап шегушіні қирандылар астынан бірнеше сағаттан кейін ғана алып шықты. Жараланғандардың жетеуі Allegheny Health Network ауруханасына, үшеуі UPMC Mercy медициналық орталығына жеткізілді. Олардың жағдайы туралы ақпарат әзірге жарияланған жоқ.

Clairton Coke Works – Солтүстік Америкадағы ең ірі кокс-химия кәсіпорны. Мұнда көмірді жоғары температурада күйдіру арқылы кокс өндіріледі. Бұл процесс улы газдардың бөлінуімен қатар жүреді. Бұған дейін зауыт экологиялық даулардың ортасында қалып, бірнеше рет айыппұл салынған.

Ресми мәлімет бойынша, ауадағы зиянды заттардың мөлшері шекті нормадан асқан жоқ. Дегенмен, жергілікті билік тұрғындарға үйлерінен шықпауға, терезелерін жабық ұстауға және сыртта физикалық белсенділікті шектеуге кеңес берді.

Пенсильвания штатының губернаторы Джош Шапиро қаза болғандардың отбасына көңіл айтып, апаттың себебін мұқият тергеуге уәде берді. U.S. Steel компаниясы мен жергілікті билік зардап шеккендер мен олардың жақындарына барлық қажетті көмекті көрсететінін мәлімдеді.

Оқиға бойынша тергеу ісін федералдық органдар бақылауға алды. Жарылыстың себептерін анықтаумен қатар, зауыттағы экологиялық нормалардың сақталуы да тексерілуде.

Трамп Вашингтоннан барлық үйсіздерді көшіруді қалайды

АҚШ президенті Дональд Трамп Вашингтондағы үйсіздерді шалғай аудандарға көшіру және қылмыспен күресті күшейту жоспарын жариялады. Бұл туралы Reuters хабарлайды.

Оның айтуынша, жоспардың мақсаты — АҚШ астанасын «қауіпсіз әрі көркем» ету.
«Үйсіздер дереу кетуі тиіс. Біз сіздерге тұратын орын береміз, бірақ астанадан алыс жерден», — деп жазды ол өзінің Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасында.

Трамп сонымен қатар қылмыс жасайтындарға да үндеу жолдады.