Цифрлық әлемде жаңа қосымшалардың пайда болуы үйреншікті дүние. Дегенмен кейбірі мыңдаған өнімнің арасынан суырылып шығып, қолданушының назарын бірінші минуттан-ақ өзіне тарта алады. Қазақстандық жас IT-мамандардың еңбегінің жемісі саналатын Aleem дәл осындай құбылысқа айналды. Жарияланғаннан кейін бір тәуліктің ішінде-ақ ол Apple-дің App Store платформасында «Білім» санатында Қазақстан бойынша бірінші орынға тұрақтап, халықаралық рейтингтерден де тиімді орын алды. Қырғызстан мен Тәжікстанда көш бастауы — оның тек сәтті маркетинг немесе трендтік проект емес екенін көрсетті. Бұл — нақты мәселені шешуге бағытталған жүйелі идеяның жеңісі.
Aleem-нің концепциясы қарапайым: адам тілді қолдануға ыңғайлы ортада үйренуі керек. Қосымша пайдаланушыға күнделікті өмірде жиі кездесетін сөз тіркестері мен диалогтарды меңгеруге жағдай жасайды. Кітаптан жаттап алынған жасанды мысалдардың орнына, қосымшада өмірлік жағдаяттар мен жеке қызығушылықтарға бағытталған тапсырмалар беріледі. Тілді үйрену — тек грамматикалық жаттығу емес, сөйлесуді қалыптастыру процесі. Осы себепті Aleem сөйлесу, жазу, сөздік қорды кеңейту және грамматиканы бір экожүйеге біріктіріп, әр қолданушы үшін жеке оқу траекториясын құрастырады.
Платформаның басты ерекшелігі — оның практикалық құрылымында. Мұнда бір ғана жаттығу форматы жоқ: қолданушы өз деңгейіне сәйкес флэш-карталармен жұмыс істейді, жасанды интеллекттен нақты кері байланыс алады, интерактивті сценарийлерде диалог құрып, айтылымын жетілдіреді. Прогресс автоматты түрде бақылауға алынып, сөйлеу дағында немесе сөздік қорында әлсіз жерлер байқалса, жүйе оқу жоспарын қайта бейімдейді. Осылайша Aleem — телефондағы уақытты жай көңіл көтеру емес, нақты нәтиже беретін білім көзіне айналдыруға тырысады.
Жобаның негізін қалаған Алидар Күчуков бұл өнімнің философиясын ерекше сипаттайды: адамның смартфонда өткізетін уақыты енді тек бос ермек емес, білім алудың табиғи жалғасы болуы тиіс. Тілді үйрену арнайы курсқа барып, уақыт пен қаражат жұмсауға тәуелді болмауы керек. Цифрлық орта күн сайын бізбен бірге — демек тіл де сол ортада қалыптасуы керек. Aleem дәстүрлі оқыту жүйесінен шығуға талпынып, ағылшын тілін күнделікті сандық мінез-құлықтың бір бөлігіне айналдыруды мақсат етеді.
Команда: идеяны іске асырған жас буын
Жаңа технологиялық жобалардың тағдыры көбіне командаға байланысты. Aleem-нің артында да бір бағытты ұстанған, бірақ тәжірибесі әртүрлі мамандар бар. Жобаның өнімдік стратегиясы мен брендтік ұстанымына Асылжан Алтай жауап берсе, басты техникалық шешімдердің авторы — Темірлан Аманжанов. Пайдаланушы тәжірибесі мен контент сапасын Ален Алтай қадағалайды. Команданың үйлесімді жұмысын ұйымдастырып, процестерді жүйелеумен Бердібек Сапарбеков айналысады. Қосымшаның архитектурасын жетілдіруде Темірлан Темірбаев негізгі инженерлік рөл атқарса, интерфейстің заманауи визуалды стилін дизайнерлер Айя Жұмағалиева мен Амаль Садекова қалыптастырған.
Олардың барлығы түрлі салада қызмет еткен, алайда ортақ мақсат біріктірді: қазақстандықтарға сапалы, ыңғайлы және қолжетімді тіл үйрену құралын ұсыну.
Алғашқы қадамдар және күтпеген нәтиже
Жобаның тарихы биылғы көктемде басталған. Команда бастапқы кезеңде айқын жоспарларға емес, қолданушының шынайы қажеттілігіне сүйенді. Бірінші MVP нұсқасы жаздың ортасында іске қосылып, алғашқы пікірлер жинаулы. Бұл версия жетілдірілген толыққанды қосымшадан алшақ болғанымен, болашақ функциялардың бағытын көрсетіп берді. Қолданушылар «міндетті үй тапсырмасы емес, өмірде пайдалы жаттығу керек» деген ортақ ойды алға тартты. Осыдан кейін команда уақытын да, күшін де толық жобаның дамуына бағыттады.
Жаңа өнім бұл нәтижеге үлкен инвестиция немесе кең бюджеттің арқасында жеткен жоқ. Жобаның алғашқы кезеңінде тек энтузиазм, шектеулі құралдар және бірнеше қызметке жазылым болды. Бірақ стартапқа тән табандылықты ешнәрсе алмастыра алмады: пайдаланушыға жақын өнім өз аудиториясын тапты.
Қазір Aleem АҚШ-тағы AlchemistX акселераторында дамып жатыр. Бұл — әлемдік деңгейдегі стартаптарды қолдайтын, халықаралық нарыққа шығуға мүмкіндік беретін беделді бағдарлама. Қазақстандық жобаның сол платформаға ілігуі — оның әлеуетіне берілген үлкен баға.
Ұлттық миссия және болашақ бағыт
Aleem әзірге барша қолданушыға тегін. Команда оған тек коммерциялық өнім ретінде емес, әлеуметтік жобаның жалғасы ретінде қарайды. Әрбір қазақстандыққа ағылшын тілін үйренуде тең мүмкіндік беру — басты мақсат. Жаңа буын бәсекеге қабілетті болуы үшін білім қолжетімді болуы керек. Aleem сол қолжетімділікті қалтаға сыйғызды.
Бұл стартап — тек IT жетістігі емес. Ол қазақстандық жастардың амбициясы мен сенімінің көрсеткіші. Duolingo және өзге де жаһандық платформалармен жарысып, рейтингте жоғары орын алуы қазақстандық инженерлер, дизайнерлер мен контент жасаушылардың халықаралық деңгейде өнім шығара алатынын дәлелдеді.
Aleem — тіл үйренудің жаңа тәсілі ғана емес. Ол — қазақстандық технологияның жас бренді. Жүйенің кейінгі жаңартулары, жаңа тілдер мен модульдер, жеке оқыту модельдерінің тереңдеуі — барлығы да алда. Бірақ қазірдің өзінде бір нәрсе анық: бұл қосымша — тек бағдарлама емес, сандық болашаққа сенетін жастардың идеясы.
Сол идея қазақстандықтардың білімге деген жолын жеңілдетіп, алуан түрлі мүмкіндіктерге есік ашуы мүмкін.