31.03.2026
11:25
313

1-сыныпқа қабылдау өзгерді: ата-аналар нені білуі керек?

Қазақстанда бірінші сыныпқа қабылдау тәртібі қайта қаралып, биылдан бастап жаңа өзгерістер күшіне енеді. Оқу-ағарту министрлігі қабылдау процесін оңтайландыру мақсатында мерзімдерді өзгертіп, рәсімдерді жеңілдететін бірқатар жаңашылдық енгізді.

Енді бірінші сыныпқа құжат қабылдау 27 мамырда басталып, 31 тамызға дейін жалғасады. Бұл шешім мектептердегі негізгі оқу процесіне кедергі келтірмеу үшін қабылданған. Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова бұл өзгерістердің басты мақсаты – қабылдау науқанын сапалы әрі тиімді ұйымдастыру екенін атап өтті.

Бұған дейін 1 сыныпқа құжат тапсыру 1 сәуірден басталатын. Дәл осы кезеңде мектептерде оқу процесі жүріп жатады. Мұғалімдер мен мектеп басшылығы сабақпен қарбаласып жатқан уақытта қабылдауды тиімді ұйымдастыру қиындық туғызатын. Сондықтан біз бұл мерзімді қайта қарап, өзгерту туралы шешім қабылдадық. Енді 1 сыныпқа құжат қабылдау 27 мамыр мен 31 тамыз аралығында жүргізіледі, – деді министр.

Қабылдау мерзіміндегі басты өзгеріс

Бұған дейін 1-сыныпқа құжат қабылдау жыл сайын 1 сәуірден басталып, 1 тамызға дейін жалғасатын. Енді жаңа тәртіп бойынша қабылдау мерзімі 27 мамырдан 31 тамызға дейін өзгертілді. Бұл өзгерістің негізгі себебі – оқу жылы барысында мектептердің негізгі қызметіне кедергі келтірмеу. Бұрын құжат қабылдау кезеңі оқу процесімен қатар жүріп, мұғалімдер мен мектеп әкімшілігіне қосымша жүктеме түсіретін. Енді қабылдау жаз мезгіліне ауыстырылып, бұл мәселе оңтайлы шешімін тапты.

Жаңа ережеге сәйкес, мектепалды даярлықтан өткен және сол мектепте оқуын жалғастыруды таңдаған балалар бірінші сыныпқа автоматты түрде қабылданады. Бұл ата-аналар үшін құжат жинау процесін айтарлықтай жеңілдетеді. Сонымен қатар, ата-аналар баласын басқа мектепке ауыстыру құқығын сақтайды – мұндай жағдайда құжаттар жалпы тәртіппен тапсырылады.

Тағы бір маңызды жаңалық – өтініш қабылдаудың өңірлік кесте бойынша жүргізілуі. Бұл жүйе электронды порталдарға түсетін жүктемені азайтып, техникалық ақаулардың алдын алуға көмектеседі.

Өтініш беру тәсілдері:

  • онлайн түрде eGov.kz порталы арқылы; 
    немесе мектепке барып, қағаз түрінде тапсыру.

Қажетті құжаттар тізімі

Баланы мектепке қабылдау үшін төмендегі құжаттар қажет:

  • ата-ананың өтініші; 
  • баланың туу туралы куәлігі; 
  • денсаулық туралы анықтама (№065/у) және «Баланың денсаулық паспорты» (026/у-3/052-2/у);
  • 3×4 көлеміндегі 2 дана фото. 

Маңызды: мектептер осы тізімнен тыс қосымша құжат талап етуге құқылы емес.

Бала қандай дағдыларды білуі керек?

Мектеп бағдарламасы әріптер мен сандарды үйретуді қамтығанымен, балаға алдын ала базалық дағдыларды меңгеру ұсынылады. Жалпы білім:

  • аты-жөнін, тұратын жерін білу; 
    жануарлар, өсімдіктер, жемістер мен көкөністерді тану; 
    тәулік бөліктері мен жыл мезгілдерін ажырату; 
    негізгі түстерді білу. 

Интеллектуалдық дағдылар:

  • қарапайым жұмбақтарды шешу; 
    артық затты табу; 
    заттарды топтастыру; 
    ұқсастық пен айырмашылықты анықтау. 

Есте сақтау және сөйлеу:

  • тақпақ жатқа айту; 
    ертегі мазмұндау; 
    суреттер арасындағы айырмашылықты табу. 

Математикалық негіздер:

  • 1-ден 10-ға дейін санау; 
    қарапайым геометриялық пішіндерді білу; 
    «үлкен-кіші» ұғымдарын түсіну. 

Қабылдау принциптері

  • Мектепке қабылдау емтихансыз жүзеге асырылады (арнайы мектептерден басқа). 
    «3+1» қағидасы қолданылады: 
    3 өтініш – мектеп аумағында тұратын балалардан; 
    1 өтініш – ата-ананың еркі бойынша. 

 Шетел азаматтарына талап

Егер бала шетел азаматы болса, оның ата-анасы Қазақстанда тұрақты немесе уақытша тұруы тиіс. Сонымен қатар, тұрғылықты жері бойынша тіркеуі бар тұрақты тұруға рұқсат құжаты қажет.
eGov арқылы өтініш беру тәртібі, онлайн өтініш беру үшін:

  1. заңды өкілдің ЭЦҚ-сы болуы керек; 
  2. барлық құжаттар PDF форматта, әрқайсысы жеке файл ретінде жүктеледі; 
  3. файл көлемі 5 МБ-тан аспауы тиіс; 
  4. «Денсаулық паспортының» бірінші беті (ЖСН және мөрі көрінетін) сканерленуі қажет; 
  5. қосымша электронды анықтама (№052-2/у) тіркеледі. 
  6. Өтініш жіберілгеннен кейін мектептің жауабы пайдаланушының жеке кабинетінде көрінеді.