25-тен 50 жасқа дейін: Қазақстан мектептерінде күзетшілер ережесі өзгереді
Қазақстанда білім беру ұйымдарындағы қауіпсіздік талаптары соңғы жылдарда айтарлықтай күшейтілді. Бұл – оқушылар мен педагогтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қабылданған кешенді шаралардың бір бөлігі. Жаңа енгізілген талаптар әсіресе мектеп күзетшілеріне қатысты айқын өзгерістер әкелді. El.kz бұл өзгерістердің мәні мен салдарын сараптап көрді.
Күзетшілерге жаңа талаптар неге қажет болды?
Мемлекеттік органдардың айтуынша, еліміздегі мектептердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету – балалардың өмірі мен денсаулығын қорғаудың басты аспектілерінің бірі. Бұл мақсатпен мектептерде бейнебақылау, дабыл жүйелері мен лицензияланған күзет қызметі жолға қойылған. 2025 жылғы деректерге қарағанда, қазақстандық білім беру ұйымдарының барлығына бейнебақылау жүйелері жеткізілген, ал QR-код мәліметтеріне жылдам жүгіну жүйесі де енгізілді (мысалы, «111» байланыс орталығы арқылы 77 000‑нан астам өтініш тіркелген) .
Тағы бір маңызды мәселе – мектептерде қауіпсіздікті қамтамасыз ететін күзетшілердің кәсібилігі. Бұрын көптеген білім беру ұйымдарында күзет қызметін зейнеткерлер немесе арнайы даярлығы жоқ адамдар атқарған, бұл алаңдаушылық тудырған болатын.
Жаңа ереже нені талап етеді?
Жаңа талаптарға сәйкес:
- Күзетші қызметіне 25 пен 50 жас аралығындағы азаматтар қабылданады;
- Ұстаздық және күзет қызметіне алынатындар арнайы даярлықтан өтіп, физикалық дайындығы тексеріледі;
- Соттылығы барлар, соның ішінде кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыс жасаған адамдар, мектепте күзетші ретінде қызмет атқара алмайды.
Бұл талаптар күзетшілердің кәсіби деңгейін арттыру және балалардың қауіпсіздігін нақты қамтамасыз етуге бағытталған.
Нақты жағдай — проблема мен нәтижелер
Жаңа ереже күшіне енгеннен кейін кейбір мектептер уақытша күзетшісіз қалғаны туралы ақпараттар тарады. Себебі бұрын жұмыс істеген, жасы 50‑ден асқан қызметкерлер міндетті түрде жұмыстан шығарылды. Қазір білім беру ұйымдарында жаңа талаптарға сай келетін күзетшілерді іріктеу жүріп жатыр.
Қазақстанда жалпы 7 797 мектеп бар, оларда 223 000‑нан астам бейнебақылау камерасы орнатылғаны белгілі ‒ бұл мектеп қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған жүйелі жұмыстың дәлелі. Жеке күзет ұйымдары да арнайы оқу бағдарламаларына сай даярланған қызметкерлерді жұмысқа тартуда.
Айта кетерлігі, Ішкі істер министрлігі жүргізген тексерістер көрсеткендей, мектептердің шамамен 45,5 %‑ында бейнебақылау жүйесі стандарттарға толық сәйкес келмейді, ал 68,2 %‑ында дабыл қағу жүйесі жеткіліксіз ‒ бұл әлі де шешуді қажет ететін проблемалар бар екенін көрсетеді.
Сарапшылар пікірі
Сарапшылардың пікірінше, мектептердегі вахтер немесе арнайы даярлықтан өтпеген күзетшілер балалар қауіпсіздігінің кепілі бола алмайды. Тек кәсіби дайындық, физикалық және психологиялық дайындық бойынша талаптарға жауап беретін мамандар ғана мектептерді тиімді қорғай алады. Камералар мен дабыл жүйелерінің өзі толық қорғаныс бермейді – олар күзет қызметкерлерімен бірге тиімді жұмыс жасағанда ғана нәтиже береді.
Қорытынды: қауіпсіздік жүйесінің маңызы
Қазақстандағы білім беру ұйымдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша қабылданып отырған шаралар кешені – бұл оқушылардың тыныштығын қорғаудың және педагогикалық ортада бейбіт жағдайды сақтаудың маңызды қадамы. Күзетшілерге қойылатын жаңа талаптар – бұл жүйенің кәсіби және заманауи стандарттарға сәйкестігін күшейтуге бағытталған нақты қадам.
Алдағы уақытта аталған стандарттардың толық іске асуы мектеп қауіпсіздігін жаңа деңгейге шығарады деп күтілуде. Дегенмен, бейнебақылау жүйелерінің сапасы, уақтылы дабыл жүйелерінің жұмысы және даярланған күзетшілер саны аймақтар бойында әртүрлі болуы мүмкін, бұл жүйелі мониторинг пен бейімдеу жұмыстарын қажет етеді.
Қысқа да нұсқа. Жазылыңыз telegram - ға
Оқи отырыңыз 
