El.kz/Артем ЧУРСИНОВ

1 қарашадан бастап елімізде қандай өзгерістер болады?

1 қарашадан бастап Қазақстанда бірнеше маңызды өзгеріс күшіне енді. Бұл өзгерістер экономика, әлеуметтік сала, еңбек нарығы және көші-қон жүйесін де қамтиды, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Жеңілдетілген ипотека бағдарламасы іске қосылды

3 қарашадан бастап қазақстандықтар «Наурыз» және «Наурыз жұмыскер» атты жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар бойынша өтінім бере алады.

«Наурыз» бағдарламасы – әлеуметтік осал санаттағы азаматтарға арналған.

  • Мөлшерлеме: 7% (ЖТСМ 7,1–9,6%).

  • Бастапқы жарна: таза әрлеудегі жаңа үйге — 10%, ал әрленбеген немесе екінші нарықтағы үйге — 20%.

  • Ең жоғары несие сомасы: облыстарда – 30 млн теңге, Астана мен Алматыда – 36 млн теңге.

Бұл бағдарлама бойынша тек жаңа тұрғын үйлерді сатып алуға рұқсат етіледі (облыс орталықтарында). Ал ауылдық елді мекендер мен моноқалалар тұрғындары жаңа және екінші нарықтағы үйлердің бірін таңдай алады.

«Наурыз жұмыскер» бағдарламасы — ауыл шаруашылығы, құрылыс, көлік, энергетика, су және қалдықтармен жұмыс істеу, тау-кен және өндіріс салалары қызметкерлеріне арналған.

Барлық нысандар Baspana Market порталында таңдалатын болады.

Суға төлем жасаудың жаңа әдістемесі енгізілді

1 қарашадан бастап сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін есептеу тәртібі жаңарды. Жаңа әдістеме тарифтерді көтермейді, тек есеп жүргізу жүйесін нақтылайды.

Бұдан былай жалпыүйлік және жеке су есептегіштерінің айырмашылығы тұрғындар арасында пропорционалды бөлінеді. Бұл бұрыннан бар тәртіп болатын, енді ол ресми түрде бекітіліп, дау-дамайлардың алдын алу үшін заң жүзінде нақтыланды.

Жұмыс орындарына өтінім қабылдау басталды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2026 жылға арналған субсидияланатын жұмыс орындарын құру бойынша өтінім қабылдауды бастады.

Мерзімі: 1 қарашадан 31 желтоқсанға дейін.
Өтінім Enbek.kz порталы арқылы электронды форматта қабылданады.

Қатысу үшін жұмыс берушілер:

  • салық және жалақы бойынша қарызсыз болуы керек;

  • соңғы 12 ай бойы тұрақты қызмет атқарған;

  • сенімсіз салық төлеушілер тізімінде болмауы қажет.

Бұл бағдарлама жұмыссыздарға тәжірибе алуға және еңбек нарығына қайта оралуға мүмкіндік береді.

Орташа жалақыны есептеу ережесі өзгереді

3 қарашадан бастап орташа айлық жалақыны есептеу қағидалары жаңартылды. Енді есептеу кезінде «тұрақты сипаттағы төлемдер» деген ұғым енгізіледі, ал уақытша төлем түрлері бұл есепке кірмейді.

Бұл түзетулердің басты мақсаты — есеп айқындығын арттыру және әр қызметкердің нақты табысын әділ көрсету.

Базалық мөлшерлеме қайта қаралуы мүмкін

Ұлттық банк 18% деңгейінде тұрған базалық мөлшерлеме бойынша соңғы шешімді қараша айында жариялайды.
Шешім қабылданарда инфляцияның жаңартылған болжамы мен экономикалық факторлар ескеріледі.
Банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, қажет болған жағдайда саясат қатаңдатылуы мүмкін.

Жаңа әуе бағыттары ашылады

Қарашада ішкі және халықаралық бағыттар кеңейеді:

  • Qazaq Air (Vietjet Qazaqstan) 7 қарашадан бастап Астана – Самарқанд,
    ал 10 қарашадан Астана – Бішкек бағытында ұшуларды бастайды.
    Рейстер аптасына екі рет орындалады.

  • FlyArystan Ақтау – Дубай бағытында жаңа рейс ашады (сенбі күні, ал демалыс маусымында сейсенбіде қосымша рейс).

Қарашадағы демалыс пен кәсіби мерекелер

Қарашада ресми мереке күндері жоқ, демалыс тек сенбі мен жексенбіде — барлығы 10 күн.
Дегенмен, кәсіби мерекелер өз кезегінде назардан тыс қалмайды:

  • 5 қараша – Сыртқы барлау күні

  • 8 қараша – Статистика күні

  • 10 қараша – IT және цифрландыру саласы қызметкерлерінің күні

  • 15 қараша – Ұлттық валюта күні және Қаржы жүйесі қызметкерлерінің мерекесі

  • 16 қараша – Бұрғышылар күні

  • 17 қараша – Ауыл шаруашылығы мен тамақ өнеркәсібі қызметкерлерінің күні

Қарашадағы ауа райы болжамы

Қазгидромет дерегінше, қарашада еліміздің көп бөлігінде қар жауады, ал оңтүстік өңірлерде жаңбыр мен қар аралас ауа райы күтіледі.

Солтүстікте айдың соңына қарай түнгі температура –15…–20°C, күндіз –10°C шамасында болады.
Оңтүстікте түнгі аяз –5…–10°C, күндіз 0…+10°C аралығында.

Жалпы, қарашадағы ауа температурасы нормаға қарағанда 1°C жылырақ болады деп болжанып отыр.

Мектептерде II тоқсан басталды

Күзгі демалыс аяқталып, 3 қарашада оқушылар II тоқсанға кіріседі.
Келесі демалыс — қысқы, ол 29 желтоқсаннан 7 қаңтарға дейін жалғасады.

Мигранттарды тіркеу жүйесі жеңілдетіледі

Жыл соңына дейін Бірыңғай цифрлық көші-қон платформасы іске қосылады.
Жаңа жүйе:

  • рәсімдерді 60–70%-ға азайтады,

  • деректерді автоматты тексереді,

  • мигранттар туралы ақпаратты бір базаға біріктіреді.

Бұл жаңашылдық көші-қон процестерінің ашықтығын арттырады және мемлекеттік органдардың жұмысын жеңілдетеді.

Магистратура және докторантураға құжат қабылдау жүріп жатыр

28 қазаннан бастап магистратура мен докторантураға құжат қабылдау басталды.
Мерзім: 10 қарашаға дейін.
Тестілеу күндері:

  • Магистратура — 14 қараша

  • Докторантура — 27 қараша

Қарашадағы басты спорт оқиғалары

Футзал жанкүйерлері үшін де қызықты ай болмақ.
Алматылық «Қайрат» клубы Еуропада екі ірі матч өткізеді:

  • 6 қарашада Миланда әйгілі «Интермен»,

  • 26 қарашада Копенгагенде жергілікті клубқа қарсы ойнайды.